Imipramina
|
| |||||||||||||||||||||||
próbka chlorowodorku imipraminy | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||
| chlorowodorek tworzy kryształy, które pod wpływem światła żółkną (aż do zółtoczerwonawej barwy), pamonian jest żółtym, bezwonnym proszkiem, bez smaku[1] | |||||||||||||||||||||||
| Wzór Hilla |
C19H24N2 | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
280,41 g/mol | ||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||
| Numer CAS |
50-49-7 (wolna zasada) | ||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
Imipramina (łac. imipraminum) – organiczny związek chemiczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny. Pierwszy w pełni skuteczny lek przeciwdepresyjny, zastosowany w 1957. Hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny ze szczeliny synaptycznej. Wykazuje umiarkowane działanie przeciwcholinergiczne obwodowe i ośrodkowe oraz słabe działanie przeciwhistaminowe. Wchłania się z przewodu pokarmowego w 50%, metabolizowany w wątrobie do dezypraminy, czynnego metabolitu, który ma także działanie psychotropowe. Silnie wiąże się z białkami osocza, okres półtrwania wynosi 10–16 godz., wydalana z moczem i kałem w ciągu jednej doby po podaniu, przenika do mleka. Lek może działać teratogennie.
Działanie
[edytuj | edytuj kod]- silny antydepresant (tymoleptyk)
- niewielkie działanie uspokajające i przeciwlękowe
- w średnio silnym stopniu wzmaga napęd psychoruchowy
Wskazania
[edytuj | edytuj kod]- depresje endogenne z zahamowaniem
- inne depresje z niezbyt nasilonym lękiem
Przeciwwskazania
[edytuj | edytuj kod]- nadwrażliwość na lek
- stosowanie inhibitorów MAO i okres 2 tygodni po ich odstawieniu
- ciąża i karmienie
- ostra faza zawału serca
- ostre zatrucie środkami działającymi depresyjnie na OUN (alkohol, leki nasenne, przeciwbólowe, psychotropowe)
- jaskra z wąskim kątem przesączania
- łagodny rozrost gruczołu krokowego
zalecana ostrożność:
- podwyższone ciśnienie śródczaszkowe
- skłonność do zatrzymywania moczu
- obniżony próg drgawkowy
- nadczynność tarczycy i/lub leczenie hormonami tarczycy
- choroba Parkinsona
- choroby mięśnia sercowego i układu sercowo-naczyniowego
- upośledzenie czynności nerek i wątroby
- u dzieci poniżej 6. rż.
ostrzeżenia:
- wykazuje umiarkowane działanie kardiotoksyczne
- zwiększa sekrecję prolaktyny
Działania niepożądane
[edytuj | edytuj kod]- działanie antycholinergiczne
- suchość błony śluzowej jamy ustnej
- zaburzenia akomodacji
- zaparcie, zatrzymanie moczu
- ze strony UN
- drętwienia
- neuropatie obwodowe
- ataksja
- objawy majaczenia
- drgawki
- objawy psychiatryczne:
- zaburzenia świadomości z halucynacjami i dezorientacją (szczególnie u chorych w podeszłym wieku)
- bezsenność
- niepokój ruchowy
- lęk
- omamy i urojenia
- zaostrzenie przebiegu psychozy
- objawy sercowo naczyniowe
- ortostatyczne niedociśnienie
- nadciśnienie
- tachykardia
- arytmia aż do migotania komór
- zmiany w EKG
- objawy dyspeptyczne
rzadsze działania niepożądane:
- alergiczne odczyny skórne
- zaburzenia układu krwiotwórczego
- upośledzenie czynności wątroby
- żółtaczka
- zaburzenia endokrynologiczne
Interakcje
[edytuj | edytuj kod]- nie podawać równocześnie z inhibitorami MAO, stosować minimum dwutygodniową przerwę
- nasila działanie
- środków wpływających depresyjnie na OUN (barbiturany, alkohol, narkotyki, inhibitory MAO)
- cholinolityków
- niektórych leków hipotensyjnych (guanetydyna, rezerpina)
- leki nasilające działanie imipraminy:
- diuramid
- hormony tarczycy
- cymetydyna – zwiększa stężenie imipraminy we krwi
Dawkowanie (dawki w mg/dobę)
[edytuj | edytuj kod]- dorośli w leczeniu ambulatoryjnym 50-100 w 3 dawkach, w razie potrzeby 150–200; leczenie podtrzymujące 50–100
- u pacjentów hospitalizowanych: początkowo 100-150 w podzielonych dawkach, zwiększać dawkę o 25 mg do 200, maks. 300, po uzyskaniu poprawy dawki zmniejszać
- pacjentom w podeszłym wieku: 10-50
- dzieci 2–7. rż. – maks. 20 w 4 dawkach
- dzieci 8–14. rż. – maks. 50 w 4 dawkach
- młodzież 15–18. rż. do 75 w 3–4 dawkach
Monitorować obraz krwi, czynność wątroby i nerek, przy narastaniu poziomu mocznika i kreatyniny – przerwać leczenie. Podczas zażywania nie prowadzić pojazdów, nie obsługiwać niebezpiecznych urządzeń mechanicznych, nie pić alkoholu.
Preparaty
[edytuj | edytuj kod]Francja: w formie chlorowodorku jako surowiec farmaceutyczny do receptury aptecznej[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 4962. Imipramine, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 915, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).
- 1 2 Imipramine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00458 [dostęp 2026-08-11] (ang.).
- ↑ Imipramina, chlorowodorek [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 7 lipca 2026, numer katalogowy: I0899 [dostęp 2026-08-11].
- ↑ Catalogue Fagron [PDF], Fagron France, 2013 [zarchiwizowane 2013-10-20].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Małgorzata Rzewuska, Leczenie zaburzeń psychicznych, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, ISBN 83-200-3354-3.