Przejdź do zawartości

Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Sprzątanie Wikipedii
Ten artykuł należy dopracować:
od 2025-09 → poprawić styl – powinien być encyklopedyczny,
od 2025-09 → zaktualizować na podstawie najświeższych informacji.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Centrum Kosmiczne im.
Johna F. Kennedy'ego
Kennedy Space Center
Logo
Ilustracja
Państwo

 Stany Zjednoczone

Data utworzenia

1 lipca 1962 roku

Siedziba

Merritt Island, Floryda

Dyrektor

Janet Petro

Budżet

$2,074 mld

Zatrudnienie

13 253 (2023)

Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Centrum Kosmiczne im.Johna F. Kennedy'ego”
Ziemia28°31′26,8″N 80°39′02,9″W/28,524100 -80,650800
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego[1] (ang. John F. Kennedy Space Center) – jeden z dziesięciu ośrodków terenowych Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej[2], zlokalizowany w Merritt Island w stanie Floryda[2]. Od 1968 roku Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego stanowi główny ośrodek dla realizacji amerykańskich lotów kosmicznych[3]. Operacje w ramach programów Apollo, Skylab oraz Space Transportation System były realizowane z Kompleksu Startowego 39[4], który znajduje się na terenie Centrum Kosmicznego i jest przez nie zarządzane[5][4]. Ośrodek jest położony na wschodnim wybrzeżu Florydy, w bezpośrednim sąsiedztwie Cape Canaveral Space Force Station[2].

Pierwsze loty programu Apollo oraz wszystkie loty realizowane w ramach programów Mercury i Gemini odbyły się z ówczesnego Cape Canaveral Air Force Station, jednak ich przebieg był nadzorowany przez Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego i Dyrekcję Operacji Startowych[6][7]. Począwszy od czwartej misji programu Gemini, centrum kontroli lotów na Florydzie (nazwane Mercury Control Center, później Launch Control Center) zaczęło przekazywać kontrolę nad pojazdem do Centrum Kontroli Misji w Houston[8][9].

Centrum odpowiada ponadto za realizację misji bezzałogowych oraz komercyjnych lotów kosmicznych, jak również prowadzi badania nad produkcją żywności oraz wykorzystaniem zasobów in situ na potrzeby eksploracji kosmosu[10]. Od 2010 roku Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego rozwijane jest jako wieloużytkowy port kosmiczny[11], poprzez współpracę z prywatnym przemysłem kosmicznym[11], a także poprzez budowę stanowiska LC-39C w 2015 roku[12].

Na terenie Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedy’ego znajduje się około 700 obiektów i budynków rozlokowanych na obszarze 580 km²[13]. Do unikalnych obiektów mieszczących się na terenie Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedy’ego należą obiekty takie jak: Vehicle Assembly Building, będący gigantyczną halą montażową o wysokości 160 metrów, będąc w pełni przeznaczony do montowania rakiet należących do NASA; Launch Control Center, będący centrum kontroli lotów oraz z którego prowadzone są operacje startowe; Operations and Checkout Building, mieszczący głównie kwatery dla astronautów i strefę przygotowania skafandrów; Space Systems Processing Facility oraz Shuttle Landing Facility o długości 4,8 kilometrów.

Obiekt

[edytuj | edytuj kod]

Centrum lotów kosmicznych znajduje się na przylądku Canaveral w stanie Floryda. Zajmuje powierzchnię 567 km², tworząc w przybliżeniu prostokąt o wymiarach 50 na około 10 km. Obok swej głównej funkcji portu kosmicznego, pełni także rolę atrakcji turystycznej i rezerwatu przyrody. Kontrolę nad procedurami startowymi pełni kompleks 39, którego główny element tworzy hangar VAB, budynek na tyle potężny, by móc dokonywać tam operacji łączenia ze sobą elementów systemu STS – Space Transportation System.

KSC sąsiaduje z kosmodromem Cape Canaveral Space Force Station należącym do Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Historia KSC sięga początków lat 60. XX wieku i jest związana z zainicjowaniem amerykańskiego programu lotów załogowych. Pierwotnie kosmodrom nosił nazwę Launch Operations Directorate (LOD) i podlegał on Centrum Lotów Kosmicznych imienia George’a C. Marshalla (MSFC). W lipcu 1962 roku wyodrębniono LOD jako jednostkę równorzędną z MSFC, podległą bezpośrednio centrali NASA w Waszyngtonie oraz zmieniono jego nazwę na Launch Operations Center. Pierwszym dyrektorem centrum został dr Kurt H. Debus. 29 listopada 1963, dla uczczenia pamięci zamordowanego w zamachu prezydenta, kosmodrom przemianowano na Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego (ang. John F. Kennedy Space Center, w skrócie KSC)[14][15].

W latach 60. i 70. XX wieku z KSC startowały m.in. rakiety Saturn V programu Apollo, a po jego zakończeniu zmodyfikowano istniejącą infrastrukturę na potrzeby programu STS. W szczytowym okresie amerykańskiego programu kosmicznego było tu zatrudnionych około 17 tysięcy pracowników. Zakończenie programu wahadłowców w 2011 oznaczało, iż bieżąca działalność kosmodromu zostaje tymczasowo ograniczona do misji bezzałogowych, w związku z czym zredukowano zatrudnienie do 8500 osób[15].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Polski egzonim uchwalony na 100. posiedzeniu KSNG.
  2. 1 2 3 Kennedy Space Center - NASA [online] [dostęp 2025-09-28] (ang.).
  3. ↑ Kennedy Space Center | Description, History, & Facts | Britannica [online], www.britannica.com, 26 września 2025 [dostęp 2025-09-28] (ang.).
  4. 1 2 Kennedy at 60: Vehicle Assembly Building Ready for New Era of Launch Vehicles - NASA [online], 13 stycznia 2022 [dostęp 2025-09-28] (ang.).
  5. ↑ Kennedy Space Center Implementing NASA’s Strategies [online], NASA, 2000 [dostęp 2025-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2022-11-13] (ang.).
  6. ↑ Project Mercury - A Chronology. Appendix 10 [online], www.nasa.gov [dostęp 2025-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-24].
  7. ↑ MERCURY PROJECT SUMMARY INCLUDING RESULTS OF THE FOURTH MANNED ORBITAL FLIGHT, MAY 15 AND 16, 1963, NASA, 1 października 1963 [dostęp 2025-09-28] (ang.).
  8. ↑ Kenneth Lipartito, Orville R. Butler, A history of the Kennedy Space Center, Gainesville: University press of Florida, 2007, ISBN 978-0-8130-3069-2 [dostęp 2025-09-28].
  9. ↑ NASA - Mercury Mission Control Center [online], NASA [dostęp 2025-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-07] (ang.).
  10. ↑ Exploration Research and Technology - NASA [online] [dostęp 2025-09-28] (ang.).
  11. 1 2 NASA Partnerships Launch Multi-User Spaceport - NASA [online], 1 maja 2014 [dostęp 2025-09-28] (ang.).
  12. ↑ Linda Herridge, New Launch Pad will Support Small Rocket Launches from Kennedy, „NASA”, 16 lipca 2015 [dostęp 2025-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-20] (ang.).
  13. ↑ Kennedy Creating New Master Plan [online], www.nasa.gov, 12 marca 2012 [dostęp 2025-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-27] (ang.).
  14. ↑ Kennedy’s Rich History. NASA. [dostęp 2013-04-08]. (ang.).
  15. 1 2 Mike Wall: NASA’s Kennedy Space Center (KSC) Information. Space.com. [dostęp 2013-04-08]. (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Centrum_Kosmiczne_Johna_F._Kennedy’ego&oldid=80795499”