Tolerogene plasmacytoïde dendritische cel
Tolerogene plasmacytoïde dendritische cellen of tolerogene dendritische cellen (ook wel tol-DCs, tDCs of DCregs genoemd) vormen een heterogene groep dendritische cellen met immunosuppressieve eigenschappen, die het immuunsysteem voorbereiden op een tolerogene toestand tegen verschillende antigenen. (Tolerogeen: tolerantie opwekkend.) Deze tolerogene effecten worden voornamelijk gemedieerd door de regulatie van T-cellen, zoals het induceren van T-celanergie (anergie: afwezigheid van reactie), T-celapoptose en de inductie van regulatoire T-cellen.[1] Tol-DCs beïnvloeden ook de lokale micro-omgeving in de richting van een tolerogene toestand door de productie van anti-inflammatoire cytokinen.
_and_bright-field_microscopy_(B).png){kind=spacer}
Tol-DCs zijn niet afstammingspecifiek en hun immunosuppressieve functies zijn te danken aan hun activatie- en/of differentiatietoestand. Over het algemeen kunnen de eigenschappen van alle soorten dendritische cellen sterk beïnvloed worden door de lokale micro-omgeving, zoals de aanwezigheid van pro- of anti-inflammatoire cytokinen. Daarom zijn de tolerogene eigenschappen van tolerogene DC's vaak contextafhankelijk en kunnen ze uiteindelijk zelfs overgaan in een pro-inflammatoir fenotype.[2][3][4]
Tolerogene DC's zijn essentieel voor het handhaven van centrale en perifere tolerantie door inductie van T-celklonale deletie, T-celanergie en de generatie en activering van regulatoire T-cellen. Om die reden zijn tolerogene DC's mogelijke kandidaten voor specifieke celtherapie voor de behandeling van allergische aandoeningen, auto-immuunziekten (bijv. type 1 diabetes, multiple sclerose, reumatoïde artritis) of transplantatieafstoting.[5][6][7]
Tolerogene DC's vertonen vaak een onrijp of semi-rijp fenotype met een kenmerkend lage expressie van costimulerende (bijv. CD80, CD86) en MHC-moleculen op hun oppervlak. Tolerogene DC's produceren ook andere cytokinen dan rijpe DC's (bijv. de ontstekingsremmende cytokinen interleukine-10 en TGF-β). Bovendien kunnen tolerogene DC's ook verschillende remmende oppervlaktemoleculen tot expressie brengen (bijv. geprogrammeerde celdoodligand (PDL)-1, PDL-2) of metabolische parameters moduleren en de T-celrespons veranderen. Tolerogene DC's kunnen bijvoorbeeld enzymen zoals indoleamine 2,3-dioxygenase (IDO) of heemoxygenase-1 (HO-1) vrijgeven of induceren. IDO bevordert de afbraak van tryptofaan tot N-formylkynurenine, wat leidt tot verminderde T-celproliferatie, terwijl HO-1 de afbraak van hemoglobine katalyseert, wat resulteert in de productie van koolmonoxide en een lagere immunogeniteit van DC's. Daarnaast kunnen tolerogene DC's ook retinoïnezuur (RA) produceren, wat regulatoire T-cel-differentiatie induceert.[8][7]
Menselijke tolerogene DC's kunnen worden geïnduceerd door verschillende immunosuppressieve geneesmiddelen of biomediatoren. Immunosuppressieve geneesmiddelen, bijv. corticosteroïden zoals dexamethason, rapamycine, ciclosporine of acetylsalicylzuur veroorzaken een lage expressie van costimulerende moleculen, een verminderde expressie van MHC, een hogere expressie van remmende moleculen (bijv. PDL-1) of een hogere secretie van IL-10 of IDO. Bovendien leidt incubatie met de remmende cytokinen IL-10 of TGF-β tot de vorming van een tolerogeen fenotype. Andere mediatoren beïnvloeden ook de vorming van tolerogene DC's, zoals vitamine D3, vitamine D2,[9] hepatocytengroeifactor of vasoactief intestinaal peptide. De oudste en meest gebruikte cytokinecocktail voor de in vitro vorming van DC's is GM-CSF/IL-4.[8].[10]
Tolerogene DC's zijn mogelijk een potentiële kandidaat voor specifieke immunotherapie en worden onderzocht voor gebruik bij de behandeling van inflammatoire, auto-immuun- en allergische aandoeningen, en ook in de transplantatiegeneeskunde. Een belangrijk en interessant kenmerk van tolerogene DC's is ook het vermogen om te migreren naar secundaire lymfeklieren, wat leidt tot T-celgemedieerde immunosuppressie. De eerste poging om tolerogene DC's naar mensen over te brengen werd in 2001 ondernomen door de groep van Ralph Steinman. Wat betreft de toediening van DC's zijn er de afgelopen jaren verschillende toepassingen bij mensen gebruikt. Tolerogene DC's zijn bijvoorbeeld intraperitoneaal geïnjecteerd bij patiënten met de ziekte van Crohn, intradermaal bij patiënten met diabetes en reumatoïde artritis, subcutaan bij patiënten met reumatoïde artritis en via artroscopische injecties in gewrichten van patiënten met reumatoïde en inflammatoire artritis.[11]
Daarom is het noodzakelijk om tolerogene DC's te testen op een stabiel fenotype om verlies van de regulerende functie en een omschakeling naar een immunostimulerende activiteit uit te sluiten.
Mechanisme van tolerogeniteit
bewerkenTol-DCs bevorderen centrale en perifere tolerantie. Deze tolerogene eigenschappen worden bewerkstelligd door deletie van T-cellen, inductie van regulatoire T-cellen en geanergiseerde T-cellen (anergie: afwezigheid van reactie), vervolgens door expressie van immunomodulerende moleculen zoals PD-L1 en PD-L2, heemoxygenase 1, HLA-G, CD95L, TNF-gerelateerde apoptose-inducerende liganden, galectine-1 en DC-SIGN en productie van immunosuppressieve moleculen zoals IL-10, TGF-β, indoleamine 2,3-dioxygenase (IDO), IL-27 en NO.[12][13][14][15]
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Tolerogenic dendritic cell op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
Referenties
- ↑ Hill M, Cuturi MC (December 2010). Negative vaccination by tolerogenic dendritic cells in organ transplantation. Current Opinion in Organ Transplantation 15 (6): 738–43. PMID 20881497. DOI: 10.1097/MOT.0b013e32833f7114.
- ↑ Wu L, Liu YJ (June 2007). Development of dendritic-cell lineages. Immunity 26 (6): 741–50. PMID 17582346. DOI: 10.1016/j.immuni.2007.06.006.
- ↑ Maldonado RA, von Andrian UH (2010). How Tolerogenic Dendritic Cells Induce Regulatory T Cells. DOI:10.1016/B978-0-12-380995-7.00004-5, 111–65. ISBN 9780123809957.
- ↑ Raker VK, Domogalla MP, Steinbrink K (9 november 2015). Tolerogenic Dendritic Cells for Regulatory T Cell Induction in Man. Frontiers in Immunology 6: 569. PMID 26617604. PMC 4638142. DOI: 10.3389/fimmu.2015.00569.
- ↑ (en) Hilkens, C. M. U., Isaacs, J. D. (10 april 2013). Tolerogenic dendritic cell therapy for rheumatoid arthritis: where are we now?. Clinical & Experimental Immunology 172 (2): 148–157. ISSN: 0009-9104. PMID 23574312. PMC 3628318. DOI: 10.1111/cei.12038.
- ↑ (en) Bell, G. M., Anderson, A. E., Diboll, J., Reece, R., Eltherington, O., Harry, R. A., Fouweather, T., MacDonald, C., Chadwick, T. (1 januari 2017). Autologous tolerogenic dendritic cells for rheumatoid and inflammatory arthritis. Annals of the Rheumatic Diseases 76 (1): 227–234. ISSN: 0003-4967. PMID 27117700. PMC 5264217. DOI: 10.1136/annrheumdis-2015-208456.
- 1 2 (en) Domogalla, Matthias P., Rostan, Patricia V., Raker, Verena K., Steinbrink, Kerstin (2017). Tolerance through Education: How Tolerogenic Dendritic Cells Shape Immunity. Frontiers in Immunology 8. ISSN: 1664-3224. PMID 29375543. PMC 5770648. DOI: 10.3389/fimmu.2017.01764.
- 1 2 Hubo, Mario, Trinschek, Bettina, Kryczanowsky, Fanny, Tuettenberg, Andrea, Steinbrink, Kerstin, Jonuleit, Helmut (3 april 2013). Costimulatory Molecules on Immunogenic Versus Tolerogenic Human Dendritic Cells. Frontiers in Immunology 4: 82. ISSN: 1664-3224. PMID 23565116. PMC 3615188. DOI: 10.3389/fimmu.2013.00082.
- ↑ (en) Funda, David P., Goliáš, Jaroslav, Hudcovic, Tomáš, Kozáková, Hana, Špíšek, Radek, Palová-Jelínková, Lenka (2018). Antigen Loading (e.g., Glutamic Acid Decarboxylase 65) of Tolerogenic DCs (tolDCs) Reduces Their Capacity to Prevent Diabetes in the Non-Obese Diabetes (NOD)-Severe Combined Immunodeficiency Model of Adoptive Cotransfer of Diabetes As Well As in NOD Mice. Frontiers in Immunology 9. ISSN: 1664-3224. PMID 29503651. PMC 5820308. DOI: 10.3389/fimmu.2018.00290.
- ↑ (en) Kryczanowsky, Fanny, Raker, Verena, Graulich, Edith, Domogalla, Matthias P., Steinbrink, Kerstin (1 november 2016). IL-10–Modulated Human Dendritic Cells for Clinical Use: Identification of a Stable and Migratory Subset with Improved Tolerogenic Activity. The Journal of Immunology 197 (9): 3607–3617. ISSN: 0022-1767. PMID 27683749. DOI: 10.4049/jimmunol.1501769.
- ↑ Hilkens, C M U, Isaacs, J D (May 2013). Tolerogenic dendritic cell therapy for rheumatoid arthritis: where are we now?. Clinical and Experimental Immunology 172 (2): 148–157. ISSN: 0009-9104. PMID 23574312. PMC 3628318. DOI: 10.1111/cei.12038.
- ↑ Ezzelarab M, Thomson AW (August 2011). Tolerogenic dendritic cells and their role in transplantation. Seminars in Immunology 23 (4): 252–63. PMID 21741270. PMC 3192911. DOI: 10.1016/j.smim.2011.06.007.
- ↑ Xia S, Guo Z, Xu X, Yi H, Wang Q, Cao X (October 2008). Hepatic microenvironment programs hematopoietic progenitor differentiation into regulatory dendritic cells, maintaining liver tolerance. Blood 112 (8): 3175–85. PMID 18669892. PMC 2569171. DOI: 10.1182/blood-2008-05-159921.
- ↑ Ilarregui JM, Croci DO, Bianco GA, Toscano MA, Salatino M, Vermeulen ME, Geffner JR, Rabinovich GA (September 2009). Tolerogenic signals delivered by dendritic cells to T cells through a galectin-1-driven immunoregulatory circuit involving interleukin 27 and interleukin 10. Nature Immunology 10 (9): 981–91. PMID 19668220. DOI: 10.1038/ni.1772.
- ↑ Rémy S, Blancou P, Tesson L, Tardif V, Brion R, Royer PJ, Motterlini R, Foresti R, Painchaut M, Pogu S, Gregoire M, Bach JM, Anegon I, Chauveau C (February 2009). Carbon monoxide inhibits TLR-induced dendritic cell immunogenicity. Journal of Immunology 182 (4): 1877–84. PMID 19201840. DOI: 10.4049/jimmunol.0802436.
