Valladolid

Valladolid
	Spanja
	; Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Amministrazzjoni
Stat sovran	Spanja
Komunitajiet Awtonomi ta' Spanja	Kastilja u León
Provinċja ta' Spanja	Valladolid Province (en)
Kap tal-Gvern	Jesús Julio Carnero (en)
Isem uffiċjali	Valladolid
Ismijiet oriġinali	Valladolid
Kodiċi postali	47001–47016
Ġeografija
Koordinati	41°39′07″N 4°43′43″W / 41.651981°N 4.728561°WKoordinati: 41°39′07″N 4°43′43″W / 41.651981°N 4.728561°W
	Valladolid Valladolid (Spain)
Superfiċjenti	197.91 kilometru kwadru
Għoli	701 m
Fruntieri ma'	Zaratán (en) , Villanubla (en) , Fuensaldaña (en) , Cigales (en) , Santovenia de Pisuerga (en) , Cabezón de Pisuerga (en) , Castronuevo de Esgueva (en) , Renedo de Esgueva (en) , La Cistérniga (en) , Laguna de Duero (mul) , Boecillo (en) , Viana de Cega (en) , Villanueva de Duero (en) , Simancas (en) , Arroyo de la Encomienda (en) , Peñaflor de Hornija (en) , Medina de Rioseco (en) , La Mudarra (en) , Valdenebro de los Valles (en) , Villalba de los Alcores (en) , Mucientes (en) , Robladillo (en) , Torrelobatón (en) u Ciguñuela (en)
Demografija
Popolazzjoni	302,614 abitanti (2025)
Informazzjoni oħra
Fondazzjoni	1072
Kodiċi tat-telefon	983
bliet ġemellati	Firenze, Lecce, Morelia, Ahmedabad, Guadalajara, Lille, Lovech (en) u Orlando
	valladolid.es

Valladolid [ [ ba.ʝa.ð̞o ˈlið̞ ] [ ] ] , Isma ' ⓘ ) hija Écoutez (għajnuna·info) majjistral ta' Spanja, il-belt kapitali tal- provinċja ta' Valladolid . Jinsab fil-konfluwenza tax-xmajjar Pisuerga u Esgueva.

Toponimija

L-oriġini tal-isem tal-belt għadha inċerta, minħabba nuqqas ta' sorsi affidabbli. Fil-passat, kien maħsub b'mod komuni li l-isem ġej minn Valledolit (bl-Ispanjol). : Valle de Olit) jew, bil-Franċiż, Valais d'Olit, b'referenza għal Moor jismu Olit li jingħad li kien is-sid tal-belt. Madankollu, din l-ipoteżi issa hija kkontestata mill-ispeċjalisti, għalkemm l-argumenti preċiżi li wasslu għar-rifjut tagħha għadhom dokumentati ħażin.

Oriġini possibbli oħra hija Vallis Olivetum, li tfisser " Wied taż-Żebbuġ » ( en ), għalkemm minħabba l- klima estrema tal-belt, ma jidhirx probabbli ħafna li kien hemm kwantità kbira ta’ żebbuġ fiż-żona.

Verżjoni oħra hija dik relatata mal-preżenza Musulmana fi Spanja . Tabilħaqq, l-Għarab sejħu dan ir-reġjun Balad al Walid (jew Balad-Walid, bl -Għarbi) : [ar] Error: {{Lang}}: unrecognized language code: rtl (help) ) jiġifieri belt ta ' Al Walid, esonimu Għarbi li qed jintuża bħalissa.

Spjegazzjoni oħra: Valladolid jista' jkun ġej minn Valle Delicias, il-"Wied tal-Pjaċiri" (għalhekk il-pronunzja Vayadolisse). Tabilħaqq, il-belt tinsab fi pjanura agrikola, bi klima ħafna aktar ħafifa mill-ġirien tagħha ta' Kastilja. Barra minn hekk, Delicias hija distrett ta' Valladolid.

L-oriġini l-aktar probabbli ^[1] tidher li hija l-espressjoni Ċeltika Valle tolitum ( en ) jiġifieri " Wied tal-Ilma "peress li l-konfluwenza tal- Pisuerga u l- Esgueva tinsab hemmhekk."

Il-Qaddejja ( Pucela )

Il-belt ta' Valladolid hija komunement imsejħa La Pucelle ( Pucela ); jeżistu żewġ teoriji dwar l-oriġini ta' dan it-terminu. :

XV15- il Fis-seklu 19, jingħad li xi Vallisoletani, taħt il-kmand ta' Rodrigue de Villandrando, marru jiġġieldu kontra l- Ingliżi fi Franza flimkien ma ' Giovanna t'Arc . Malli rritornaw lejn Valladolid, allegatament ingħataw l-isem " pucelanos " b'referenza għall-" Qaddejja ta' Orléans "( Pucela de Orléans ), minn dan kien ikun twieled l-eponimu" Il-Qaddejja » ( Puċela ) ;
Il-Professur Celso Almunia tal-Università ta’ Valladolid jiddefendi teorija oħra Valladolid jinsab f'wied li jgħaddi minn diversi passaġġi tal-ilma. Għalhekk dan huwa " għadira "f'nofs ambjent niexef, li jista' jiġi tradott bit-terminu Spanjol poza li matul is-snin evolva f'pucela ( pozuela )."

Storja

Ir-rikonkwista ta' Valladolid mingħand il- Mori seħħet fis X10 . seklu . Mis- XII 12 Fis-seklu 16, il-belt kienet iffavorita mir-Re ta' Kastilja, li ħatar direttament lill-persuni notevoli u l-uffiċjali ewlenin. Fl -1343 twaqqfet l-università li kienet se tipprovdi għadd kbir ta' avukati ( letrados ) lill-Kuruna. Fl-1373, Enriku II ta’ Trastamara stabbilixxa r- Royal Chancery hemmhekk.

Ir-residenza tas-slaten ta’ Kastilja mis-seklu 15 sakemm Filippu II ta’ Spanja għamel lil Madrid il-kapitali tar-renju fl-1561, Valladolid temporanjament saret il-kapitali mill-ġdid mill-1600 sal-1606. Il-belt irribellat kontra Charles Quint fl-1520 matul il-Gwerra tal-Komunitajiet Kastiljani. Fl-1527, saret il-Konferenza ta’ Valladolid hemmhekk, laqgħa teoloġika mmirata biex tiddibatti l-ortodossija tal-ideat ta’ Erasmus.

Il-belt kienet ix-xena tal -kontroversja ta' Valladolid fl -1550 dwar l-istatus ta' l- Indjani ta' l-Amerika, li qabdet lid-Dumnikan Bartolomé de Las Casas kontra t-teologu Juan Ginés de Sepúlveda .

It-tluq tal-qorti octobre 1559 ġab fi tmiem l-espansjoni urbana. Fis XIV 14 Fis-seklu 1591, Valladolid hija t-tielet jew ir-raba' l-akbar belt f'Kastilja wara Sevilja u Toledo, biċ-ċensiment tal-1591 li jgħodd 8 112 habitants.

Il-Kulleġġ ta’ St. Albans, flimkien mal-Knisja tal-Madonna tad-Duluri, twaqqaf fl-1590 mill- Ġiżwita Robert Persons, Francis Englefield u Jane Dormer, Dukessa ta’ Feria, għal Kattoliċi Ingliżi eżiljati.

Monumenti

Kulleġġ XV 15 seklu ta' San Gregorio, li fih il- mużew nazzjonali tal-iskultura polikromika . Fiha waħda mill-ewwel kollezzjonijiet ta' skultura fi Spanja. Tiġbor flimkien skulturi rappreżentattivi tal-iskola Kastiljana : Alonso Berruguete, Jean de Joigny (Juan de Juni) jew Gregorio Fernández, flimkien mastrini kbar Spanjoli oħra : Juan Martínez Montañés, Pedro de Mena, jew Luis Salvador Carmona.
Università (imwaqqfa XIII13 ) seklu ). Il-faċċata Barokka notevoli tmur lura għall-1716-1718.
Kulleġġ XV 15 seklu ta’ Santa Cruz, li fih ir-rettorat tal-Università ta’ Valladolid.
Knisja tad-Duluri u l-Kulleġġ ta’ Saint Albans jew il-Kulleġġ Ingliż, mis- XVI 16 seklu .
Katidral XVI 16 tal-Madonna tal-Assunta (mhux lest) fi stili Rinaxximentali u Barokk.
Santwarju tal-Wegħda l-Kbira mill-bidu XVII 17 seklu .
Knisja ta' Santa María la Antigua, kompluta fil-bidu tas XIII 13 seklu .
Knisja tal-Kunvent ta’ San Pawl XVI 16 seklu .
Église de la Sainte-Vraie-Croix (es) tas XVI 16 seklu .
Il-kunvent Agostinjan, li fih il-Mużew Orjentali. Fiha kollezzjonijiet ta' arti Ċiniża u Filippina.
Palazz Irjali tas- XVI 16 seklu .
Palazz Fabio Nelli, XVI 16 seklu .
Palazz Villena XVI 16 seklu .
Palazz Pimentel, XV 15 seklu .
L-aħħar residenza ta' Kristofru Kolombu .
Dar Cervantes .
Monasteru Rjali ta' San Ġwakkin u Sant'Anna .
Il-Passaġġ ta' Gutiérrez .

Trasport

L-Ajruport Internazzjonali ta' Valladolid jinsab 10 km mill-belt, fil-muniċipalità ta' Villanubla, f'altitudni ta' 845.96 metru, u nfetaħ fl-1938.

B'traffiku totali ta' 512 928 passagers, 14 094 operazzjoni u 31 012 kilogramma ta' merkanzija fl-2007, skont iċ-ċifri uffiċjali tal-AENA, huwa t 28 Ajruport Spanjol skont il-volum tal-passiġġieri.

Għandu 15-il destinazzjoni regolari :

10 minnhom nazzjonali : Alicante, Barcelona, Ibiza, Las Palmas de Gran Canaria, Malaga, Menorca, Palma de Mallorca, Santa Cruz de Tenerife, Seville u Valencia .

5 Internazzjonali Charleroi, Düsseldorf, Londra, Milan u Pariġi .

L- istazzjon tal-ferrovija ta' Valladolid-Campo Grande huwa servut minn ferroviji Spanjoli ta' veloċità għolja u reġjonali.

Università

L-Università ta' Valladolid hija università pubblika Spanjola mwaqqfa XIII13 . seklu .

L Universidad Europea Miguel de Cervantes [] hija università privata mwaqqfa fl-2002.

Kanċellerija Rjali ta' Valladolid

L-arkivji storiċi ta’ Spanja jikkostitwixxu kollezzjoni konsiderevoli: l-eqdem dokumenti jmorru lura għas-seklu 10 u jestendu sal-perjodu kontemporanju. Dawn huma ssupplimentati mill-arkivji provinċjali miżmuma f’kull reġjun, li qabel kienu jikkorrispondu għas-sinjuriji sovrani.

Ekonomija

Attivitajiet ewlenin

tessut
oġġetti tal-ġilda
karta
kimika
l-industrija tal-karozzi bil-grupp Franċiż Renault u l-grupp Taljan Iveco fil-kostruzzjoni, u Michelin fil- manifattura tat-tajers, biex ma nsemmux is-sottokuntratturi kollha li jinsabu fil-periferija ( PGO, Faurecia, Johnson Controls ...)
tagħmir ferrovjarju

Klima

Valladolid għandha klima kontinentali. Il-proverbju qadim Kastiljan " Temp ġdid u temp kiesaħ ħafna » ( Disa’ xhur fix-xitwa u tliet xhur fl-infern "jiddeskrivih perfettament. It-temperaturi huma friski, b'medja annwali ta' 12,3 °Ċ Ix-xtiewi huma kkaratterizzati minn ġlata frekwenti (medja ta' 61 jours ta' ġlata fis-sena) u borra, għalkemm borra qawwija hija rari, minħabba l-pożizzjoni ġeografika tal-belt. Is-sjuf ġeneralment ikunu sħan u niexfa, b'temperaturi massimi ta' madwar 30 °C, iżda b'temperaturi minimi pjuttost friski. It-temperatura rekord hija ta 40,2 °C fid- 19 juillet 1995 u 11,5 °C fl- 14 février 1983. Fl-osservatorju ta' Villanubla, it-temperaturi huma aktar baxxi. Ix-xita, għalkemm rari minħabba l-lokazzjoni tal-belt fl-iktar żona niexfa tat-Tramuntana tal -Meseta, hija mqassma b'mod pjuttost uniformi matul is-sena, b'Marzu u x-xhur tas-sajf ikunu l-iktar niexfa. Il-medja ta' xemx annwali hija ta 2 534 heures u 71 jours .

Kultura

Valladolid għandha numru kbir ta’ kumplessi u bini ta’ wirt storiku, inkluż il-Plaza Mayor, il-pjazza ċentrali tal-belt ( 1561 ), il- Casa Consistorial (il-muniċipju attwali), it- Teatru Zorilla, mibni fl -1884 fl-eks kunvent ta’ San Franġisk), fejn miet Kristofru Kolombu, il-Knisja ta’ Ġesù ta’ Nazaret, il-Plaza de la Rinconada, il-Knisja tal-Monasteru ta’ San Benito el Real, il- Mużew Patio Herreriano fil-monasteru l-antik, il-palazz tal-Markiż ta’ Valverde, il-palazz ta’ Fabio Nelli, il-Plaza del Viejo Coso, il-pjazza tal-barrin l-antika ta’ Valladolid kif ukoll il-Convento de las Comendadoras de Santa Cruz l-antik.^[2]

Il-belt ospitat it-tieni Kungress Internazzjonali tal-Lingwa Spanjola fl-2001.^[3]

Lingwi

L-Ispanjol huwa l-unika lingwa uffiċjali fil-belt kollha. Valladolid hija distinta talli kienet ir-residenza tal-awtur ta' Don Quixote, Miguel de Cervantes, kif ukoll awturi bħal José Zorrilla jew Miguel Delibes u l-ispinta tal -Università tagħha. Il-provinċja hija distinta billi tilqa' numru sinifikanti ta' nies li jixtiequ jitgħallmu l-lingwa Spanjola (turiżmu lingwistiku).

Ġimgħa Mqaddsa

Matul il-Ġimgħa tal-Passjoni, u kull meta ma jkunx hemm xita, id-dsatax-il fratellanza ta’ Valladolid jipproċessaw miċ-ċentru storiku tal-belt. L-istorja tal-Ġimgħa Mqaddsa f’Valladolid tmur lura għas- XV 15 seklu, għalkemm qabel kien hemm purċissjonijiet ġewwa l-kunventi, fejn twieldu l-aktar konfraternitajiet antiki bħal Santa Vera Cruz, l-Anguissa, il-Ħniena, il-Passjoni u Missierna Ġesù ta’ Nazaret. Matul il-Ġimgħa Mqaddsa f’Valladolid, wieħed jista’ jammira fit-toroq waħda mid-dimostrazzjonijiet ewlenin ta’ illustrazzjoni reliġjuża fid-dinja, skulturi li ppermettew li l-Ġimgħa Mqaddsa f’Valladolid tiġi ddikjarata ta’ Interess Turistiku Internazzjonali.

Il-Ġimgħa Mqaddsa f’Valladolid hija distinta mis-singularità artistika u l-valur kbir tal-passi tagħha, iżda wkoll mis-sobrijetà, is-silenzju u r-rispett li jirrenjaw f’kull att.

Matul il-Ġimgħa tal-Passjoni f’Valladolid, xi festi huma partikolarment notevoli, bħall-Annunzjazzjoni u l-Priedka tas-Seba’ Kelmiet, li tittrasforma l-pjazza ewlenija ta’ Valladolid f’xena li tidher li tmur lura għas- XVI16 . seklu u l-Purċissjoni Ġenerali tal-Passjoni Mqaddsa tar-Redentur nhar il-Ġimgħa l-Kbira li terġa’ lura r-rotta tal-Aħħar Ċena għas-solitudni tal-Verġni u li fiha jistgħu jiġu ammirati t-32 ensemble skulturali ewlenin.

Sport

Valladolid hija ċ-ċentru tal-isport f'Castile u León iżda wkoll fi Spanja peress li hija l-unika belt flimkien ma' Madrid li għandha timijiet sportivi tal-ogħla livell fuq il-Meseta.

Futbol

Real Valladolid, membru regolari ta' LaLiga u LaLiga 2, l-ogħla żewġ diviżjonijiet tal-futbol Spanjol . Real Valladolid rebħu t- Tazza tal-Lega Spanjola fl- 1984 . Il-klabb rebaħ ukoll it- tieni diviżjoni Spanjola fl- 1948, l-1959 u l-2007 .

Rugbi

Rugby ta' El Salvador ;
Klabb tal-Assoċjazzjoni tar-Rugby ta' Valladolid .

Bħala parti mil- Liga Superiberica, inħolqot franchise bbażata f'Valladolid. :

Vacceos Cavaliers.

Basketball

CB Valladolid ;
Basketball tas-siġġu tar-roti : BSR Fundacion Grupo Norte Valladolid.

Ġemellaġġ

Noti u referenzi

↑ Balducci, Richard (1991-12-31). Torquemada ou l'Intolérance de Dieu (bil-Franċiż) (FeniXX réédition numérique ed.). ISBN 978-2-402-00772-6. Miġbur 2021-12-30..
↑ https://www.vacancesespagne.fr/Valladolid/articles/guide-de-valladolid. Parametru mhux magħruf |last= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |year= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |access-date= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |first= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |journal= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |title= injorat (għajnuna); Ċitazzjoni journal għandha bżonn |journal= (għajnuna); |title= nieqes jew vojt (għajnuna).
↑ "Congreso de Valladolid – Presentación". congresosdelalengua.es (bl-Ispanjol). Arkivjat minn l-oriġinal fl-2020-01-24. Miġbur 22 septembre 2020. Iċċekkja l-valuri tad-data f': |data-aċċess= (għajnuna).

[1] Balducci, Richard (1991-12-31). Torquemada ou l'Intolérance de Dieu (bil-Franċiż) (FeniXX réédition numérique ed.). ISBN 978-2-402-00772-6. Miġbur 2021-12-30..

[Nevoux-2] ttps://www.vacancesespagne.fr/Valladolid/articles/guide-de-valladolid. Parametru mhux magħruf |last= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |year= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |access-date= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |first= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |journal= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |title= injorat (għajnuna); Ċitazzjoni journal għandha bżonn |journal= (għajnuna); |title= nieqes jew vojt (għajnuna).

[3] "Congreso de Valladolid – Presentación". congresosdelalengua.es (bl-Ispanjol). Arkivjat minn l-oriġinal fl-2020-01-24. Miġbur 22 septembre 2020. Iċċekkja l-valuri tad-data f': |data-aċċess= (għajnuna).

[1]

[2]

[3]