Palau
Palau (Belau), secara rasmi Republik Palau (Beluu er a Belau), ialah sebuah negara pulau di subrantau Mikronesia, di bahagian barat Lautan Pasifik. Negara ini terletak di timur Filipina, utara New Guinea dan barat Negara Bersekutu Mikronesia. Wilayahnya terdiri daripada kira-kira 340 buah pulau dan pulau kecil di hujung barat Kepulauan Caroline, dengan keluasan daratan keseluruhan sekitar 459 kilometer persegi.[11]
Republik Palau Beluu er a Belau | |
|---|---|
 Bendera
 Mohor negara
| |
| Lagu kebangsaan: Belau rekid “Palau Kita”[1] | |
_(small_islands_magnified).svg) Lokasi Palau di bahagian barat Lautan Pasifik | |
| Ibu negara | Ngerulmud 7°30′U 134°37′T / 7.500°U 134.617°T |
| Bandar terbesar | Koror |
| Bahasa rasmi | Palau dan Inggeris[2] |
| Kumpulan etnik (2020)[3] | 70.6% orang Palau 26.5% orang Asia 1.2% orang Carolinia 0.9% berketurunan Eropah 0.8% lain-lain atau tidak dinyatakan |
| Agama (2020)[4] | 46.4% Katolik 32.8% Protestan 4.9% Modekngei 3.8% Islam 1.1% Gereja Yesus Kristus Orang Suci Zaman Akhir 10.9% lain-lain |
| Demonim | orang Palau |
| Pemerintah | Republik unitari berpresiden |
• Presiden | Surangel Whipps Jr.[5] |
| Raynold Oilouch[5] | |
| Badan perundangan | Olbiil Era Kelulau |
| Senat | |
| Dewan Perwakilan | |
| Kemerdekaan daripada Wilayah Amanah Kepulauan Pasifik | |
• Perlembagaan berkuat kuasa | 1 Januari 1981[2] |
• Perjanjian Persekutuan Bebas berkuat kuasa | 1 Oktober 1994[6] |
• Diterima masuk ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu | 15 Disember 1994[7] |
| Keluasan | |
• Jumlah | 459 km2 (177 bt2) |
| Populasi | |
• Perkiraan 2024 | 17,591[8] |
• Bancian penduduk tahun 2020 | 17,614[9] |
| 38.4/km2 (99.5/sq mi) | |
| KDNK (nominal) | TK 2024 |
• Jumlah | AS$322 juta[8] |
• Per kapita | AS$18,277[8] |
| HDI (2023) | 0.786[10] tinggi (ke-84) |
| Mata wang | Dolar Amerika Syarikat (USD) |
| Zon waktu | UTC+9 (Waktu Palau) |
| Kod panggilan | +680 |
| Kod ISO 3166 | PW |
| DPT internet | .pw |
Pulau terbesarnya ialah Babeldaob, manakala pusat penduduk dan kegiatan ekonomi utama terletak di Koror. Ibu negara Palau ialah Ngerulmud, sebuah petempatan di negeri Melekeok yang menempatkan kompleks kerajaan kebangsaan. Pejabat kerajaan dipindahkan dari Koror ke kompleks tersebut pada 2006, tetapi Koror kekal sebagai bandar terbesar serta pusat perdagangan, pelancongan dan pengangkutan negara.[12]
Bukti arkeologi menunjukkan bahawa Kepulauan Palau telah didiami sejak kira-kira 3,000 tahun lalu. Masyarakat tempatan kemudiannya membentuk sistem klan, pemilikan tanah dan kepimpinan adat yang masih mempengaruhi kehidupan sosial dan politik. Palau pernah berada di bawah kekuasaan kolonial Empayar Sepanyol, Empayar Jerman dan Empayar Jepun. Selepas Perang Dunia Kedua, kepulauan tersebut menjadi sebahagian daripada Wilayah Amanah Kepulauan Pasifik yang ditadbir oleh Amerika Syarikat bagi pihak Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.
Perlembagaan Palau berkuat kuasa pada 1 Januari 1981. Selepas beberapa pungutan suara dan rundingan mengenai hubungan pertahanan serta peruntukan antinuklear dalam perlembagaan, Perjanjian Persekutuan Bebas dengan Amerika Syarikat mula berkuat kuasa pada 1 Oktober 1994. Palau kemudian diterima menjadi anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 15 Disember tahun yang sama.[6][7]
Palau ialah sebuah republik berpresiden dengan badan perundangan dwikamar yang dikenali sebagai Olbiil Era Kelulau. Institusi demokrasi moden berfungsi bersama sistem kepimpinan adat yang diiktiraf oleh perlembagaan. Ekonominya berasaskan perkhidmatan, pelancongan, pentadbiran awam, pembinaan dan bantuan luar, sementara perikanan serta pertanian sara diri kekal penting kepada sebahagian masyarakat. Lagun Selatan Kepulauan Batu diiktiraf oleh UNESCO sebagai Tapak Warisan Dunia bercampur pada 2012 kerana nilai semula jadi dan budayanya.[13]
Etimologi
suntingNama tempatan negara ini ialah Belau. Perkataan tersebut berkait rapat dengan perkataan bahasa Palau beluu, yang boleh merujuk kepada kampung, tanah atau negara. Dalam penggunaan rasmi, nama panjang Beluu er a Belau bermaksud Republik atau negara Palau.[14]
Bentuk Palau digunakan dalam banyak bahasa Eropah dan kemudiannya diterima sebagai nama antarabangsa negara. Walaupun bentuknya menyerupai perkataan Melayu pulau, hubungan etimologi langsung antara kedua-dua perkataan itu tidak dapat dipastikan dengan muktamad.
Sejarah
suntingPenempatan awal dan masyarakat tradisional
suntingPenyelidikan arkeologi di Kepulauan Batu dan Babeldaob menunjukkan bahawa manusia telah mendiami Palau sejak sekurang-kurangnya sekitar 1350 hingga 1050 SM. Tapak pengebumian di Chelechol ra Orrak mengandungi tinggalan manusia berusia kira-kira 3,000 tahun, sementara penemuan tembikar, sisa makanan dan peralatan menunjukkan penggunaan berpanjangan terhadap gua serta kawasan pesisir.[15][16]
Masyarakat Palau secara tradisional tersusun dalam kampung dan klan. Keanggotaan klan serta banyak hak terhadap tanah dan harta adat ditentukan melalui garis ibu. Walau bagaimanapun, kuasa sosial tidak hanya dipegang oleh wanita. Ketua lelaki dan pemimpin wanita berpangkat menjalankan tanggungjawab yang saling melengkapi dalam pengurusan tanah, pemilihan ketua, penyelesaian pertikaian dan urusan upacara.[17]
Hubungan politik antara kampung dibentuk melalui pakatan, pertukaran, perkahwinan dan persaingan. Rumah pertemuan tradisional yang dikenali sebagai bai menjadi tempat perbincangan, upacara dan penyampaian pengetahuan. Bahagian hadapan dan alang bangunan tersebut dihiasi dengan gambaran sejarah, legenda, peperangan dan ajaran moral.
Pemerintahan kolonial
suntingHubungan dengan pelayar Eropah bermula secara beransur-ansur sejak abad ke-16, walaupun kuasa luar pada mulanya tidak mentadbir kepulauan tersebut secara langsung. Salah satu peristiwa yang paling banyak direkodkan ialah karamnya kapal British Antelope berhampiran Pulau Ulong pada 1783. Penduduk Koror membantu anak kapalnya membina kapal baharu, dan hubungan tersebut meningkatkan perdagangan antara Palau dengan pedagang serta pelayar Eropah.[18]
Sepanyol menegaskan tuntutannya terhadap Kepulauan Caroline pada penghujung abad ke-19. Pentadbiran Sepanyol di Palau kekal terhad dan kebanyakan kegiatan Eropah dijalankan oleh mubaligh. Selepas kekalahan Sepanyol dalam Perang Sepanyol–Amerika, Sepanyol menjual Kepulauan Caroline, termasuk Palau, kepada Jerman pada 1899.
Pentadbiran Jerman menggalakkan pengeluaran kopra, perlombongan fosfat dan perdagangan, selain menjalankan pemetaan serta penyelidikan etnografi. Sistem pentadbiran kolonial tersebut turut campur tangan dalam hubungan antara kampung dan penggunaan tanah tempatan.
Jepun menduduki Palau pada 1914 selepas tercetusnya Perang Dunia Pertama. Selepas perang, Liga Bangsa-Bangsa meletakkan Palau dalam Mandat Laut Selatan yang ditadbir oleh Jepun. Koror dijadikan pusat Biro Laut Selatan pada 1922 dan berkembang sebagai ibu pejabat pentadbiran Jepun bagi wilayahnya di Mikronesia.[19]
Perikanan, perlombongan, pertanian dan pemprosesan makanan berkembang sepanjang zaman Jepun. Penghijrahan dari Jepun, Okinawa dan Korea pula mengubah susunan penduduk Koror. Pemerintahan tersebut meninggalkan kesan berkekalan terhadap bahasa, pendidikan, makanan dan seni bina Palau, tetapi turut melibatkan penguasaan tanah, ketidaksamaan kolonial serta tekanan terhadap budaya tempatan.
Perang Dunia Kedua dan wilayah amanah
suntingPalau dijadikan pangkalan tentera Jepun semasa Perang Pasifik. Pada September 1944, tentera Amerika Syarikat mendarat di Peleliu, lalu mencetuskan Pertempuran Peleliu. Pertempuran itu berlarutan lebih dua bulan dan mengakibatkan korban yang besar dalam kalangan kedua-dua pihak. Kepentingan strategik operasi tersebut kemudiannya menjadi bahan perdebatan dalam kalangan ahli sejarah ketenteraan.[20]
Selepas kekalahan Jepun, Palau diletakkan di bawah pentadbiran Amerika Syarikat. Pada 1947, kepulauan tersebut dimasukkan ke dalam Wilayah Amanah Kepulauan Pasifik, sebuah wilayah amanah strategik PBB. Pentadbiran Amerika memperluas sistem sekolah, perkhidmatan kesihatan dan prasarana, tetapi ekonomi tempatan terus bergantung pada perbelanjaan kerajaan dan bantuan luar.
Semasa rundingan mengenai masa depan politik Mikronesia pada 1970-an, Palau memilih untuk tidak menyertai negara yang kemudian menjadi Negara Bersekutu Mikronesia. Pengundi Palau meluluskan perlembagaan tersendiri pada 1980, dan Republik Palau mula berfungsi sebagai kerajaan berperlembagaan pada 1 Januari 1981.[2]
Kemerdekaan
suntingPerlembagaan Palau mengandungi peruntukan antinuklear yang mensyaratkan persetujuan sekurang-kurangnya tiga perempat undi dalam pungutan suara sebelum senjata nuklear, kimia atau biologi, loji tenaga nuklear dan sisa berkaitan boleh digunakan, diuji, disimpan atau dilupuskan dalam wilayah negara.[2]
Peruntukan tersebut menjadi perkara pertikaian semasa rundingan Perjanjian Persekutuan Bebas kerana Amerika Syarikat meminta hak pertahanan dan akses strategik yang luas. Beberapa pungutan suara diadakan sebelum perjanjian tersebut akhirnya diluluskan pada 1993.
Perjanjian Persekutuan Bebas berkuat kuasa pada 1 Oktober 1994. Palau menjadi negara berdaulat, manakala Amerika Syarikat mengekalkan tanggungjawab tertentu terhadap pertahanannya dan menyediakan bantuan ekonomi berdasarkan perjanjian dua hala.[6] Majlis Amanah PBB menamatkan status wilayah amanah Palau pada tahun yang sama. Palau diterima sebagai anggota PBB pada 15 Disember 1994.[7]
Pada 2006, kompleks kerajaan kebangsaan dibuka di Ngerulmud dan pejabat kerajaan dipindahkan dari Koror ke ibu negara baharu tersebut.[12]
Geografi
sunting
Palau terletak di hujung barat Kepulauan Caroline, kira-kira 850 kilometer di timur Filipina. Negara ini terdiri daripada ratusan pulau gunung berapi, batu kapur dan karang yang tersebar di kawasan laut yang luas. Keluasan daratannya ialah sekitar 459 kilometer persegi, tetapi wilayah maritimnya merangkumi zon ekonomi eksklusif yang jauh lebih besar.[11]
Babeldaob ialah pulau terbesar dan merangkumi sebahagian besar kawasan daratan negara. Pulau itu mempunyai bukit, sungai, hutan, tanah lembap dan kawasan pertanian. Ngerulmud, lapangan terbang antarabangsa dan kebanyakan negeri di bahagian utara negara terletak di Babeldaob.
Di selatan Babeldaob terletak Koror, yang dihubungkan dengannya melalui Jambatan Persahabatan Jepun–Palau. Di sebelah selatan Koror pula terdapat ratusan pulau batu kapur kecil yang dikenali sebagai Kepulauan Batu, diikuti oleh pulau Peleliu dan Angaur.
Kayangel ialah sebuah atol karang di utara gugusan utama. Negeri Sonsorol dan Hatohobei terdiri daripada pulau-pulau kecil yang terletak ratusan kilometer di barat daya Babeldaob dan Koror.
Kepulauan Batu terbentuk daripada batu kapur terangkat yang mengalami hakisan. Proses tersebut menghasilkan tebing curam, gua, saluran sempit, tasik laut serta pulau berbentuk cendawan. Kawasan terumbu penghalang dan lagun di sekeliling pulau menjadi habitat bagi pelbagai spesies ikan, karang, penyu dan jerung.
Iklim
suntingPalau mengalami iklim hutan hujan tropika yang panas dan lembap sepanjang tahun. Perubahan suhu antara bulan adalah kecil dan hujan turun pada semua musim. Hujan lazimnya lebih banyak antara Jun dengan Oktober, tetapi tiada musim kering yang benar-benar ketara.[21]
Corak hujan dan suhu dipengaruhi oleh Ayunan Selatan El Niño, suhu permukaan laut dan sistem cuaca di Pasifik Barat. Palau terletak di selatan laluan taufan yang paling kerap, tetapi masih boleh dilanda ribut tropika. Taufan Bopha pada 2012 dan Haiyan pada 2013 merosakkan kawasan pantai, hutan, rumah serta terumbu karang di beberapa bahagian negara.[22]
Alam sekitar
sunting
Palau mempunyai ekosistem laut yang sangat pelbagai, termasuk terumbu karang, bakau, padang rumput laut, lagun dan tasik laut. Lagun Selatan Kepulauan Batu meliputi kawasan seluas kira-kira 100,200 hektar dan mengandungi 445 pulau batu kapur tidak berpenghuni. UNESCO merekodkan lebih daripada 385 spesies karang serta kepekatan tasik laut yang tinggi di kawasan tersebut.[13]
Tapak warisan itu turut mengandungi tinggalan kampung batu, kawasan pengebumian dan seni batu yang mencerminkan kehidupan masyarakat pulau selama kira-kira tiga alaf. Oleh sebab gabungan nilai semula jadi dan budaya tersebut, kawasan itu disenaraikan sebagai Tapak Warisan Dunia bercampur pada 2012.[13]
Palau telah memperkenalkan beberapa langkah pemuliharaan laut, termasuk Kawasan Perlindungan Laut Kebangsaan Palau. Sebahagian besar zon ekonomi eksklusif negara dilindungi daripada penangkapan ikan komersial, manakala kawasan lain diperuntukkan bagi perikanan tempatan yang dikawal selia.
Walaupun banyak terumbu kekal dalam keadaan baik, alam sekitar Palau menghadapi tekanan daripada peningkatan suhu laut, pengasidan laut, pembangunan pantai, pencemaran, pengurusan sisa, spesies invasif dan penggunaan sumber perikanan secara berlebihan. Kenaikan aras laut, hakisan pantai, banjir air laut dan gangguan bekalan air tawar turut menimbulkan risiko kepada penduduk serta prasarana.[22]
Politik dan kerajaan
suntingPalau ialah sebuah republik unitari berpresiden berdasarkan perlembagaan bertulis. Presiden bertindak sebagai ketua negara dan ketua kerajaan, manakala naib presiden dipilih secara berasingan oleh pengundi seluruh negara. Kedua-duanya berkhidmat selama empat tahun. Presiden melantik anggota kabinet bagi mengetuai kementerian kerajaan.[2]
Presiden semasa ialah Surangel Whipps Jr., yang dipilih semula dalam pilihan raya umum pada 5 November 2024. Naib presiden semasa ialah Raynold Oilouch.[5]
Kuasa perundangan terletak pada Olbiil Era Kelulau, atau Kongres Kebangsaan Palau. Badan tersebut mempunyai dua dewan, iaitu Senat dan Dewan Perwakilan. Setiap negeri memilih seorang anggota Dewan Perwakilan, manakala ahli Senat dipilih oleh pengundi seluruh negara.[23]
Badan kehakiman bebas daripada cabang eksekutif dan perundangan. Mahkamah Agung Palau mempunyai bahagian perbicaraan dan rayuan. Sistem kehakiman negara turut merangkumi Mahkamah Rayuan Bersama, Mahkamah Tanah dan mahkamah peringkat rendah.[24]
Pilihan raya kebangsaan lazimnya berlangsung tanpa persaingan antara parti politik formal. Politik Palau banyak dipengaruhi oleh calon perseorangan, hubungan keluarga dan klan, kepentingan negeri serta jaringan masyarakat.
Perlembagaan turut mengiktiraf hukum dan adat tradisional. Majlis Ketua-Ketua terdiri daripada seorang ketua tradisional dari setiap negeri dan menasihati presiden mengenai perkara berkaitan adat. Ketua lelaki menjalankan tugas bersama pemimpin wanita berpangkat dalam struktur klan dan kampung, walaupun bidang kuasa serta pengaruh mereka berbeza mengikut komuniti.
Pembahagian pentadbiran
suntingPalau dibahagikan kepada 16 buah negeri. Sebelum 1984, unit tersebut lazimnya disebut sebagai munisipaliti. Setiap negeri mempunyai perlembagaan, badan perundangan dan kerajaan negeri sendiri, tertakluk pada Perlembagaan Palau.
Koror ialah negeri paling ramai penduduk dan menempatkan kawasan bandar terbesar negara. Ngerulmud terletak di negeri Melekeok dan berfungsi sebagai pusat kerajaan kebangsaan. Sonsorol dan Hatohobei pula mempunyai jumlah penduduk yang kecil serta terletak jauh dari gugusan utama.
Hubungan luar dan pertahanan
suntingPalau menjalankan hubungan luar sebagai sebuah negara berdaulat. Negara itu ialah anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu serta beberapa pertubuhan serantau, termasuk Forum Kepulauan Pasifik. Dasar luarnya memberikan perhatian khusus kepada keselamatan Pasifik, perubahan iklim, pemuliharaan laut dan pembangunan negara pulau kecil.
Hubungan Palau dengan Amerika Syarikat diatur melalui Perjanjian Persekutuan Bebas. Amerika Syarikat bertanggungjawab terhadap pertahanan Palau dan mempunyai hak strategik tertentu, manakala warga Palau boleh menetap, bekerja dan belajar di Amerika Syarikat di bawah syarat khas perjanjian. Warga Palau juga boleh menyertai angkatan tentera Amerika Syarikat.[6]
Perjanjian pembiayaan yang diperbaharui mula berkuat kuasa pada 2024. Perjanjian tersebut menyediakan kira-kira AS$890 juta kepada Palau bagi tempoh 20 tahun melalui geran, sumbangan dana amanah dan program persekutuan tertentu.[6]
Ekonomi
suntingEkonomi Palau berasaskan sektor perkhidmatan. Pelancongan, pentadbiran awam, perdagangan, pembinaan dan perkhidmatan berkaitan kerajaan menyumbang sebahagian besar kegiatan ekonomi. Perikanan, pertanian sara diri dan pengeluaran makanan berskala kecil pula kekal penting kepada kehidupan masyarakat luar bandar.
Pelancongan tertumpu pada kegiatan menyelam, selam permukaan, lawatan laut, rekreasi pantai dan warisan sejarah. Terumbu karang, Kepulauan Batu, tasik laut dan tapak Perang Dunia Kedua merupakan tarikan utama. Kebergantungan pada pelawat antarabangsa menyebabkan ekonomi negara terdedah kepada perubahan hubungan udara, kemelesetan luar, bencana alam dan krisis kesihatan.
Pandemik COVID-19 mengakibatkan kemerosotan besar dalam ketibaan pelawat dan kegiatan ekonomi. Pemulihan meningkat selepas sempadan dibuka semula serta hubungan penerbangan serantau bertambah baik. Ekonomi sebenar berkembang sebanyak 12.0 peratus pada tahun kewangan 2024 dan dianggarkan berkembang sebanyak 6.7 peratus pada tahun kewangan 2025.[8]
Pada tahun kewangan 2024, keluaran dalam negara kasar nominal Palau berjumlah kira-kira AS$322 juta, bersamaan AS$18,277 seorang. Negara itu menerima 52,661 pelawat pada tahun kewangan yang sama.[8]
Hasil kerajaan berasal daripada cukai, fi, lesen, bantuan pembangunan dan pembayaran di bawah Perjanjian Persekutuan Bebas. Geran luar masih membentuk bahagian besar daripada hasil awam. Dana amanah yang diwujudkan melalui perjanjian dengan Amerika Syarikat bertujuan menyokong kestabilan kewangan jangka panjang.
Perikanan merangkumi penangkapan ikan untuk kegunaan tempatan, kegiatan komersial berskala kecil dan pelesenan tertentu. Kerajaan berusaha mengimbangi pembangunan sektor tersebut dengan perlindungan ekosistem laut. Pertanian tempatan menghasilkan keladi, ubi kayu, kelapa, buah sukun, buah-buahan dan sayur-sayuran, tetapi keluaran domestik tidak mencukupi untuk memenuhi keseluruhan permintaan.
Palau bergantung pada import makanan, bahan api, mesin, kenderaan dan barangan pengguna. Kekangan ekonominya termasuk pasaran domestik yang kecil, kos pengangkutan dan tenaga yang tinggi, kekurangan tenaga kerja mahir, penghijrahan penduduk usia bekerja serta pendedahan kepada perubahan iklim.[8]
Demografi
suntingPenduduk dan kumpulan etnik
suntingBanci Penduduk dan Perumahan 2020 merekodkan 17,614 orang penduduk. Jumlah itu lebih rendah daripada 19,129 orang yang direkodkan pada 2000. Daripada jumlah penduduk pada 2020, seramai 13,728 orang atau 77.9 peratus tinggal di kawasan bandar, manakala 3,886 orang tinggal di kawasan luar bandar.[9]
Tabung Kewangan Antarabangsa menganggarkan bahawa Palau mempunyai 17,591 orang penduduk pada 2024.[8] Pertumbuhan penduduk dipengaruhi oleh kadar kelahiran yang rendah, penghijrahan warga Palau ke Amerika Syarikat dan wilayahnya serta kemasukan pekerja asing.
Menurut banci 2020, orang Palau membentuk 70.6 peratus penduduk. Penduduk yang dikategorikan sebagai orang Asia membentuk 26.5 peratus, manakala orang Carolinia membentuk 1.2 peratus. Penduduk berketurunan Eropah dan kumpulan lain membentuk bahagian selebihnya.[3]
Masyarakat pendatang, khususnya dari Filipina dan negara Asia lain, memainkan peranan penting dalam sektor pembinaan, perdagangan, pelancongan, penjagaan kesihatan dan perkhidmatan. Pada masa yang sama, ramai warga Palau tinggal di Guam, Kepulauan Mariana Utara, Hawaii dan bahagian lain Amerika Syarikat.
Bahasa
suntingPerlembagaan menetapkan bahasa Palau dan bahasa Inggeris sebagai bahasa rasmi. Bahasa-bahasa tradisional Palau secara bersama diiktiraf sebagai bahasa kebangsaan, manakala Kongres Kebangsaan menentukan penggunaannya dalam urusan rasmi.[2]
Bahasa Palau ialah bahasa dalam keluarga Austronesia dan digunakan secara meluas dalam kehidupan keluarga, masyarakat, media dan politik. Bahasa Inggeris digunakan dalam pendidikan, pentadbiran, perundangan dan hubungan antarabangsa.
Bahasa Sonsorol dan Tobian digunakan oleh masyarakat di pulau-pulau barat daya. Bahasa Filipina, bahasa-bahasa Cina dan bahasa Jepun turut digunakan oleh sebahagian penduduk. Tempoh pemerintahan Jepun meninggalkan sejumlah kata pinjaman Jepun dalam bahasa Palau, tetapi penggunaan bahasa Jepun kini lebih terhad berbanding bahasa Palau dan Inggeris.[19]
Agama
suntingAgama Kristian dianuti oleh majoriti penduduk. Banci 2020 merekodkan penganut Katolik sebanyak 46.4 peratus, gereja Evangelis sebanyak 26.2 peratus dan Gereja Masehi Advent Hari Ketujuh sebanyak 5.3 peratus. Denominasi Protestan lain termasuk Perhimpunan Tuhan dan gereja Baptis.[4]
Modekngei ialah gerakan agama tempatan yang menggabungkan unsur kepercayaan Palau dengan pengaruh Kristian. Penganutnya membentuk kira-kira 4.9 peratus penduduk pada 2020. Umat Islam membentuk 3.8 peratus, manakala Gereja Yesus Kristus Orang Suci Zaman Akhir membentuk 1.1 peratus.[4]
Kebudayaan
sunting
Kebudayaan Palau dibentuk oleh tradisi Austronesia tempatan serta hubungan berpanjangan dengan masyarakat Mikronesia lain, Eropah, Jepun dan Amerika Syarikat. Klan, hubungan kekeluargaan, tanah adat dan gelaran tradisional masih penting, walaupun peranannya berubah akibat perbandaran, pendidikan moden dan penghijrahan.
Sistem sosial Palau sering dihuraikan sebagai matrilineal kerana keanggotaan klan dan banyak hak adat ditentukan melalui garis ibu. Walau bagaimanapun, tanggungjawab politik dan sosial dibahagikan antara pemimpin lelaki dengan wanita berpangkat. Wanita boleh memainkan peranan dalam pemilihan atau penyingkiran ketua, pengurusan tanah dan penyelesaian urusan klan.[17]
Bai merupakan salah satu lambang utama seni bina tradisional. Bangunan tersebut digunakan untuk mesyuarat, upacara dan penyampaian pengetahuan. Alang, tiang dan bahagian hadapannya dihiasi dengan gambaran legenda, peperangan, kehidupan harian dan ajaran moral.
Pada abad ke-20, tradisi hiasan bai berkembang menjadi seni papan cerita mudah alih. Ukiran kayu tersebut menggambarkan cerita rakyat, peristiwa sejarah dan nilai masyarakat Palau.[25]
Muzium Kebangsaan Belau dan Pusat Kebudayaan Etpison di Koror menyimpan koleksi berkaitan arkeologi, sejarah kolonial, seni, perahu, kehidupan klan dan alam sekitar. Tinggalan zaman Jepun serta tapak pertempuran di Peleliu juga menjadi sebahagian daripada warisan sejarah negara.
Makanan tradisional menggunakan ikan, keladi, ubi kayu, kelapa, buah sukun dan hasil laut. Hubungan dengan Jepun, Amerika Syarikat, Filipina dan negara Asia lain telah menghasilkan budaya makanan yang pelbagai. Ikan mentah, hidangan panggang, sup, nasi dan makanan berasaskan ubi biasa disajikan dalam kehidupan harian dan upacara.
Pengangkutan dan prasarana
sunting
Lapangan Terbang Antarabangsa Palau, yang turut dikenali sebagai Lapangan Terbang Antarabangsa Roman Tmetuchl, ialah pintu masuk udara utama negara. Lapangan terbang itu terletak di Ngerusar, negeri Airai, di Babeldaob, kira-kira 20 hingga 30 minit perjalanan darat dari Koror.[26]
Perkhidmatan penerbangan menghubungkan Palau dengan beberapa hab serantau. Laluan, syarikat penerbangan dan kekerapannya berubah mengikut musim serta permintaan, menyebabkan hubungan udara menjadi salah satu faktor penting bagi perkembangan pelancongan dan perdagangan.
Koror dan Babeldaob dihubungkan oleh Jambatan Persahabatan Jepun–Palau sepanjang 412.7 meter. Jambatan tersebut dibina dengan bantuan Jepun selepas jambatan terdahulu runtuh pada September 1996. Selain membawa lalu lintas penumpang dan barangan, jambatan itu penting bagi penyampaian air, elektrik dan perkhidmatan antara kedua-dua pulau.[27]
Jalan raya utama tertumpu di Koror dan Babeldaob. Jalan keliling Babeldaob menghubungkan lapangan terbang, ibu negara serta kebanyakan negeri di pulau tersebut. Kenderaan persendirian, kereta sewa dan teksi merupakan bentuk pengangkutan darat utama. Palau tidak mempunyai rangkaian kereta api.
Pulau Malakal dihubungkan dengan Koror melalui Jambatan Minato. Pelabuhan perdagangan utama, kemudahan penyimpanan bahan api, loji janakuasa dan beberapa kemudahan perindustrian terletak di Malakal. Pembinaan semula Jambatan Minato dimulakan pada 2025 kerana kemerosotan struktur jambatan sedia ada.[28]
Pengangkutan laut penting bagi Peleliu, Angaur, Kayangel dan pulau-pulau terpencil. Bot penumpang, kapal bekalan dan bot persendirian digunakan untuk membawa penduduk, makanan, bahan api dan barangan. Kedudukan Sonsorol dan Hatohobei yang jauh daripada gugusan utama menyebabkan perkhidmatan ke negeri-negeri tersebut lebih jarang dan bergantung pada keadaan cuaca serta jadual kapal.
Rujukan
sunting- ↑ "National Anthem" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Constitution of the Republic of Palau". WIPO Lex (dalam bahasa Inggeris). Pertubuhan Harta Intelek Sedunia. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 "Palau Population and Housing Census 2020: Ethnic origin". Pacific Data Hub Microdata Library (dalam bahasa Inggeris). Komuniti Pasifik. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 "Palau Population and Housing Census 2020: Religion". Pacific Data Hub Microdata Library (dalam bahasa Inggeris). Komuniti Pasifik. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 "Executive Branch" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 4 5 "The Compacts of Free Association". Congress.gov (dalam bahasa Inggeris). Perkhidmatan Penyelidikan Kongres. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 "Palau" (dalam bahasa Inggeris). Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 "IMF Executive Board Concludes 2025 Article IV Consultation with Republic of Palau" (dalam bahasa Inggeris). Tabung Kewangan Antarabangsa. 30 Januari 2026. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 "Population Census" (dalam bahasa Inggeris). Biro Belanjawan dan Perancangan, Kerajaan Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ Human Development Report 2025: Human Development Index and its components (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. 2025. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 "Palau" (dalam bahasa Inggeris). Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Mikronesia. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 "History" (dalam bahasa Inggeris). Badan Kehakiman Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 3 "Rock Islands Southern Lagoon" (dalam bahasa Inggeris). Pusat Warisan Dunia UNESCO. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ Josephs, Lewis S.; McManus, Edwin G.; Emesiochel, Masa-Aki (1977). Palauan-English Dictionary (dalam bahasa Inggeris). Honolulu: University Press of Hawaii. ISBN 978-0-8248-0537-4.
{{cite book}}: Check|isbn=value: checksum (bantuan) - ↑ Fitzpatrick, Scott M. (2003). "Early human burials in the western Pacific: evidence for c. 3000-year-old occupation on Palau". Antiquity (dalam bahasa Inggeris). 77 (298): 719–731. doi:10.1017/S0003598X00061664.
- ↑ Stone, Jessica H.; Fitzpatrick, Scott M.; Napolitano, Matthew F. (2017). "Disproving claims for small-bodied humans in the Palauan archipelago". Antiquity (dalam bahasa Inggeris). 91 (360): 1546–1560. doi:10.15184/aqy.2017.184.
- 1 2 "Preserving tradition in a democratic world: The story of Mechesil Belau" (dalam bahasa Inggeris). Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "History of Palau" (dalam bahasa Inggeris). Konsulat Jeneral Kehormat Palau di Belgium. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 "Bilateral Relations: Brief History" (dalam bahasa Inggeris). Kedutaan Jepun di Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "Battle of Peleliu" (dalam bahasa Inggeris). Naval History and Heritage Command. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "Climate Statistics" (dalam bahasa Inggeris). Biro Belanjawan dan Perancangan, Kerajaan Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- 1 2 2019 Palau State of the Environment Report (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Majlis Perlindungan Alam Sekitar Kebangsaan Palau dan Program Alam Sekitar Serantau Pasifik. 2019. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "Olbiil Era Kelulau" (dalam bahasa Inggeris). Kongres Kebangsaan Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "Supreme Court" (dalam bahasa Inggeris). Badan Kehakiman Republik Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "Storyboard" (dalam bahasa Inggeris). Muzium British. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "Access" (dalam bahasa Inggeris). Perbadanan Lapangan Terbang Antarabangsa Palau. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "The Project for Construction of New Koror-Babeldaob Bridge" (dalam bahasa Inggeris). Agensi Kerjasama Antarabangsa Jepun. Dicapai pada 21 Julai 2026.
- ↑ "The Project for the Reconstruction of Minato Bridge Groundbreaking" (dalam bahasa Inggeris). Agensi Kerjasama Antarabangsa Jepun. 17 Julai 2025. Dicapai pada 21 Julai 2026.
