Графички роман
Графички роман (англиски: graphic novel) — еден од форматите на стриповите. Претставува обемен роман, во кој заплетот се пренесува преку цртеж, а текстот игра помошна улога. Поимот често го користат автори на стрипови за да го одвојат своето творештво од стриповите со мал формат што се издаваат периодично.[1][2]
Според содржината, овие дела најчесто се обраќаат кон возрасната публика и наметнуваат возрасни ограничувања (англ. adult content). Графичките романи се разликуваат од традиционалните стрипови и манги не само по заплетот и квалитетот на цртањето, туку и по надворешниот изглед и цената. Обично се издаваат во тврд повез на квалитетна хартија, со стандард од 46 до 48 страници (понекогаш има отстапувања кон поголем број). Исто така, разликата помеѓу графичкиот роман и обичната серија стрипови е тоа што албумот често го создава едно лице, најмногу тројца: сценарист автор, уметник и уметник колорист, додека во сериите творците често се менуваат во текот на процесот.
Национални стилови
[уреди | уреди извор]- Манга — гротеска или „чудесни цртежи“. Во Јапонија мангата сочинува околу една четвртина од печатените производи. Соодветни одделенија има во сите издаваштва, а занимањето мангака е многу ценето. И денес мангите се цртаат со мастило. Тие се црно-бели, а редоследот на сликите се води одзад напред (според законите на локалниот правопис). Освен професионалниот вид на овој жанр, постојат и доџинши — љубителски стрипови што се издаваат со сопствени средства. Некои угледни мангаки почнале како доџинши.
- Американски стрип. Првиот стрип во САД, Мечињата и тигарот, бил објавен во списанието The San Francisco Examiner во 1892 г. Стрипот брзо станал „фирмен“ прием на уредникот Вилијам Рандолф. Неговото достигнување го презел конкурентот Џозеф Пулицер. Првиот „масовен“ стрип што му обезбедил комерцијална основа на жанровите бил серијата Алејата на Хоган од Ричард Аутколт, каде што спореден лик е момче во жолти фустани. Тоа толку им се допаднало на читателите што авторот го направил главен лик. Супермен, Бетмен, Човек-пајак, Капетан Америка — овие и други суперхерои се истакнале (а некои и се родиле) токму во сликовните приказни. Кон жанрот на стрипот се обраќал и Стивен Кинг, создавајќи заговор за првиот американски вампир.
- Франко-белгиска школа, BD /беде/ (кратенка од bande dessinée /бан десине/), „лента со цртежи“ — една од најстарите европски традиции на овој вид уметност, која има школа и бројни следбеници ширум светот. Култни автори: Жан Жиро (псевдоним Мебиус), Алехандро Ходоровски, Албер Удерзо, Ерже (Оливие Ледруа). Последните двајца влегле во историјата благодарение на хумористичните и детските дела (нивни се ликовите како Тинтин и Астерикс). Другите — се познати по својот авангарден и фантасмагоричен доботок со вкус на лудило, каде што има многу авантури, доживувања и мрачни слики од иднината. Патем, француските мајстори на ова уметност создале адаптација на сликаната приказна по мотивите на расказот од Н. В. Гогољ „Тарас Булба“. („Taras Boulba“, сценарио на адаптацијата: Фредерик Вулиз и Жан-Давид Морван, цртач Игор Кордеј. Издаваштво Delcourt во 2008 г.) За најстара француска сликана приказна BD се смета изборниот флаер од Квебек Архивирано на 30 август 2018., година на издавање 1792.
- Латинска школа — графичка проза, графички романи, кон која условно се однесуваат делата на шпански, италијански и латиноамерикански автори.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Kelley, Jason (16 ноември 2020). „What's The Difference Between Graphic Novels and Trade Paperbacks?“. How To Love Comics (англиски). Посетено на 4 април 2021.
- ↑ Phoenix, Jack (2020). Maximizing the Impact of Comics in Your Library: Graphic Novels, Manga, and More. Santa Barbara, California: Libraries Unlimited. стр. 4–12. ISBN 978-1-4408-6886-3. OCLC 1141029685.