Атинска војна
Атинската војна претставува легендарен конфликт меѓу Атињаните и Амазонките. Амазонките биле предводени од својата кралица Пентесилеја, позната по силата и непоколебливата решителност, додека Атињаните биле водени од Тезеј, а според некои преданија и од Херакле.
Започнувањето на војната било резултат на судирот на два различни света – патријархалниот свет на хероите и матријархалниот свет на Амазонките. Според митот, борбите траеле околу четири месеци, притоа исполнети со жестоки битки и големи жртви од двете страни.
Конфликтот завршил со мировен договор, склучен во Хореомозиум, во близина на храмот на Тезеј.
Во различните верзии на митот за Атинската војна, причините за судирот меѓу Амазонките и Атињаните се прикажуваат на повеќе начини.
Според една верзија, главната цел на Амазонките била ослободувањето на Антиопа или нејзината сестра Хиполита, кои биле заробени од грчки херој. Оваа борба понекогаш се споредува со војната против Троја, бидејќи носи слична драматичност и симболика на судир меѓу различни светови.
Во друга верзија, се раскажува дека Антиопа самата војувала против Тезеј, водена од желба за одмазда, откако тој се оженил со Федра.
Во некои верзии на старогрчката митологија се раскажува дека за време на деветтиот подвиг на Херакле, тој се обидувал мирно да го добие појасот на кралицата Иполита, симбол на нејзината власт и моќ. Сепак, Амазонките го нападнале, што довело до жесток судир во кој Иполита била убиена.
За време на оваа експедиција, Херакле бил придружуван од Тезеј, херојот на Атина. Според митот, Тезеј ја киднапирал Антиопа, сестрата на Иполита и исто така Амазонка. Подоцна, во посебен мит, Тезеј се оженил со Антиопа,
Атинската војна според античките автори
[уреди | уреди извор]Според сведоштвата на античките писатели, Атинската војна била еден од најзначајните митолошки судири меѓу Атињаните и Амазонките.
Плутарх
[уреди | уреди извор]Плутарх тврди дека поголемиот дел од атинската држава бил освоен од Амазонките, кои успеале да стигнат до Пник и до Музејот на Атина – храм посветен на Музите. Тој забележува дека делот од градот каде што кампувале Амазонките имал многу амазонски белези, имиња и гробови, што сведочело за нивното присуство.
Хеланик
[уреди | уреди извор]Хеланик, пак, дава свое видување и раскажува дека Амазонките го преминале Кимерскиот Босфор додека тој бил замрзнат. Плутарх не го смета ова за веродостојно, но сепак го пренесува како дел од традицијата.
Текот на битката
[уреди | уреди извор]Откако Амазонките ја зазеле Атина, двете страни извесно време останале во мирување. Потоа, Тезеј му принел жртва на Фобос и за време на атинскиот месец Боедромион го нападнал амазонскиот логор.
- Според Клеидем, левото крило на Амазонките било поставено на место кое подоцна било познато како „Амазонеј“, а десното крило стигнало до Пник.
- Атињаните нападнале од Музејот кон десното крило на Амазонките, сместено на Пник. Плутарх наведува дека гробниците на паднатите од оваа битка можеле да се видат по должината на таа област.
- Атинскиот напад бил одбиен, а Амазонките контранападнале и ги потиснале Атињаните дури до храмот на Еуменида.
- На другото крило, Атињаните напаѓале од храмовите на Палада, Ардет и Ликеон, и успеале да ги потиснат Амазонките лево кон нивниот логор.
Во старогрчката митологија постојат повеќе верзии за судбината на Антиопа и за текот на Атинската војна. Според една верзија, Антиопа била убиена додека се борела на страната на Тезеј, кога ја погодило копје фрлено од Амазонката Молпадија. Во друга верзија на истиот мит, Антиопа ги предводела Амазонките во битка против Атињаните и била ранета во борбите, по што Молпадија ја убила својата кралица за да ја спаси од заробување од страна на непријателот. Постојат и преданија во кои Антиопа е сопруга на Тезеј, а тајно помагала да се транспортираат ранетите Амазонки на островот Халкис во Црното Море, каде што некои биле лекувани, а други погребани на место што подоцна станало познато како Амазон.
Мировниот договор бил склучен во четвртиот месец од војната, во Хореомозиумот, во близина на храмот на Тезеј. Атињаните се согласиле да им принесуваат жртви на Амазонките пред секој фестивал посветен на Тезеј, како знак на почит кон нивната храброст.
Плутарх сведочи дека имало повеќе гробови на Амазонки во близина на Херонеја, крај потокот Хемон, антички познат како Термодон. Дополнително, низ Тесалија – во Скотуса и Киноскефале – постоеле места за погребување, што укажува дека Амазонките морале да водат повеќе битки со други Грци на патот назад кон својата татковина. Плутарх, исто така, ги посетил гробовите на Амазонките во Мегара, каде што споменува постоење на крипта посветена на нив.[1]