Jump to content

Gemmegum

Latinitas bona
E Vicipaedia
Wikidata Gemmegum
Res apud Vicidata repertae:
Gemmegum: insigne
Gemmegum: insigne
Civitas: Germania
Locus: 53°15′57″N 7°23′6″E
Numerus incolarum: 3 624
Situs interretialis

Gestio

Consilium: Q133211289
Procuratio superior: Circulus Lerensis

Geographia

Superficies: 78.54 chiliometrum quadratum
Territoria finitima: Bunda, Weener, Leri, Westoverledingen, Moormerlandia

Tabula aut despectus

Gemmegum: situs
Gemmegum: situs
Gemmegum ex aëre visum.
Ecclesia Sancti Liudgeri Holtgastae[1] (Theodisce Holtgaste) saeculo 13 aedificata.

Gemmegum[2] seu Gommegum[2] seu Gemghum[2] seu Gemmyngum[2] seu Iemgum[2] (Theodisce et Sagterlandice et Saxonice Jemgum) est commune Saxoniae Inferioris et pars Circuli Lerensis est. Situm est ad finem Nederlandiae atque Mare Germanicum.

Communis partes

[recensere | fontem recensere]

Gemmegum dividitur in pagos[3] (Theodisce Ortschaften) qui vicissim in vicos aut partes (Theodisce Ortsteilen) dividuntur. Haec divisio inferiore in tabula monstratur:

Pagus LatinePagus TheodisceNumerus incolaeArea (km²)Vici
Aldonthorpe[4]Oldendorp875,29Arca[5] (Theodisce Arche), Leegeplatium[6] (Theodisce Leegeplatz), Locus Vacuus[7] (Theodisce Ledige Platz), Nidus Anatinus[8] (Theodisce Entennest), Pratum Aldonthorpense[9] (Theodisce Oldendorper Hammrich), Oostinga[10] (Theodisce Oosting), Wiscoburgum[11] (Theodisce Wischenborg) (partim)
Bohmerwalda[12]Böhmerwold514,73Bovenhusa[13] (Theodisce Bovenhusen)
Corus Virginis[14]Marienchor384,57Bulthausplatium[6] (Theodisce Marienchorer Bülthäuser seu Bülthausplatz)
CritzumCritzum1586,97Balkhusa Cori Virginis[13][15] (Theodisce Marienchorer Balkhaus), Coldeburgum[16] (Theodisce Coldeborg), Exclusa Coldeburgensis[17] (Theodisce Coldeborgersiel), Platea Arcis Coldeburgensis[18] (Theodisce Coldeborger Burgplatz)
Ditsum[19]Ditzum65710,39Aaltukereia[20] (Theodisce Aaltukerei) (partim), Pratum Ditsumense[21] (Theodisce Ditzumerhammrich) (partim), Warpa Maior[22][23] (Theodisce Großwarpen), Warpa Minor[22][23] (Theodisce Kleinwarpen)
Gemmegum[2]Jemgum153111,89Eppingawehr (Theodisce Eppingawehr) (partim), Iemgumgasta[1] (Theodisce Jemgumgaste), Klimpa[24] (Theodisce Klimpe), Novum Sappenburgum[25][16] (Theodisce Neu-Sappenborg), Sappenburgum[16] (Theodisce Sappenborg)
HatzumHatzum1609,79Boomburgum[16] (Theodisce Boomborg), Eilingwehr (Theodisce Eilingwehr), Palus Hatzumensis[26] (Theodisce Hatzumerfehn)
Holtgasta[1]Holtgaste2358,46Conventus in Gemegum[27] (Theodisce Jemgumkloster), Deddeburgum[16] (Theodisce Deddeborg), Exclusa Bentumensis[28] (Theodisce Bentumersiel), Geisa[24] (Theodisce Geise), Soltburgum[16] (Theodisce Soltborg), Soltburgum Maius[16][23] (Theodisce Groß-Soltborg), Ukeburgum[16] (Theodisce Ukeborg)
MidlumMidlum2957,42Eppingawehr (Theodisce Eppingawehr) (partim)
Nendorfium[29]Nendorp1264,22Wiscoburgum[11] (Theodisce Wischenborg) (partim)
Urapawenggum[30]Pogum2054,75Dyksterhusa[13] (Theodisce Dyksterhusen)
Totum–354078,48–
Ager communis Gemmegi molibus in Dollartium Sinum[31] (Theodisce Dollart et Batavice Dollard) exstructis paulatim auctus est.

Saeculo 13 Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani Gemmegi commendam condidit. Anno 1362 fluctu magno maris pars agri futuri communis submersus est. Tum Gemmegum pars Frisiae Orientalis fuit. A saeculo 16 - post fluctum maxumum anni 1509 - ager Gemmegi molibus paulatim auctum est. Annis 1744 - 1806 commune ad Borussiam, deinde ad Nederlandiam, annis 1810 ad 1813 ad Primum Imperium Francicum pertinuit. Ab anno 1815 Gemmegum Regno Hannoverano traditum est, quod anno 1866 a Borussia occupatum est. Ab anno 1885 Gemmegum ad circulum Weener et ab anno 1932 - circulo Weener dissoluto - ad circulum Lerensem et ab anno 1946 ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Post Bellum Mundanum Secundum multi homines ex oriente Germaniae fugati in Gemmegum novam patriam inveniunt. Anno 1962 vici supra dicti administrationem in communi generali se coniunxerunt[32]. Anno 1973 denique commune unicum Gemmegum conditum est.

  1. 1 2 3 Germanica toponyma cum terminatione -gast(e) plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-gasta-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Leugasta Marchia apud Vicipaediae Latinae articulum de indice communium Bavariae; et Hologasta apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z).
  2. 1 2 3 4 5 6 Vide Giminghem - der alte Name von Jemgum Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".
  3. ↑ Theodiscum vocabulum Ortschaft Latino "pagus-i" verti solet.
  4. ↑ Vide Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland, ubi dicitur "(...) Oldendorp wird bereits in einem Güterregister des 10. Jahrhunderts als „Aldonthorpe“ geführt (...)".
  5. ↑ Theodiscum vocabulum Arche Latino vocabulo "arca-ae" vertitur.
  6. 1 2 Germanica toponyma cum terminationibus -atsch aut -atz plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-atium-ii". Qua de latinizatione, vide Botanical Latin, ubi dicitur "(...) -atsch, -atz : -atium (...)".
  7. ↑ Theodiscum vocabulum Platz Latino substantivo "platea-ae" (f.) et Theodiscum adiectivum Ledige Latino adiectivo "vacuus-a-um" vertitur.
  8. ↑ Theodiscum suffixum -nest Latino vocabulo "nidus" et Theodiscum praefixum Enten- Latino adiectivo "anatinus-a-um" vertitur.
  9. ↑ Saxonicum suffixum -hammrich variationes habet hamrīk, hammrīk, hammerīk, hammerk et significat eine ausgestreckte Fläche zusammenhängenden niedrigen Wiesenlandes, olim praecipue ad pascendum adhibitam (cf. ten Doornkaat Koolman, Wörterbuch der ostfriesischen Sprache, II, Nordae 1882, p. 26; Stürenburg, Ostfriesisches Wörterbuch, Auriaci 1857, p. 81, s. v. Hammrich). Theodiscum vocabulum Wiesenland Latine "pratum, -ī" n. redditur (cf. Georges, Ausführliches Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch, s. v. "pratum"). Theodiscum autem gentilicium Oldendorper ad Aldonthorpe (Theodisce Oldendorp) pertinet; ex "Aldonthorpe" gentilicium Latinum "Aldonthorpensis, -e" formatur et Theodiscum gentilicium vertit. Quo de Latino toponymo, vide Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland. Itaque Oldendorper Hammrich interpretari licet "Pratum Aldonthorpense".
  10. ↑ Germanica toponyma cum suffixis -ing et -ingen plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Huninga, Ihilinga, Incinga, Isininga, Lauginga, Leichlinga, Liuchinga, Liutmuntinga, Lollinga, Machtolvinga, Mecchinga, Memminga apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z).
  11. 1 2 Vide Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland, ubi dicitur "(...) Wischenborg, westlich von Nendorp gelegen, wird um 1500 „Wissenborch“ und 1616 „Wiscoburgum“ genannt (...)".
  12. ↑ Germanica toponyma cum suffixis -wald seu -walde seu -wolde plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Dippoldiswalda, Geringswalda, Lawalda, Rueckerswalda Magna apud articulum Vicipaediae Latinae de indice urbium et communium Saxoniae; et Scelwalda, Germerwalda, Walda, Astawalda, Gryphiswalda apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z).
  13. 1 2 3 Germanica toponyma cum suffixis -h(a)us(en) plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Petrishusa, Sachsenhusa, Sangerhusa, Sunthusa, Ahusa, Bebenhusa, Buozolteshusa, Chuzenhusa, Husa, Francohusa, Gisinhusa, Harthusa, Hilpertohusa apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z).
  14. ↑ Vide Ostfriesische Landschaft, ubi dicitur "(...) Marienchor wird 1475 zum ersten Mal als „Marien Wer“ in einer ostfriesischen Urkunde erwähnt. Um 1500 heißt es „Crismerwolt alias corus virginis“ (...)".
  15. ↑ Theodiscum gentilicium "Marienchorer", quod ad Corus Virginis (Theodisce Marienchor) refertur, Latino toponymo casu genetivo "Cori Virginis" vertitur. Latino de toponymo, vide Ostfriesische Landschaft, ubi dicitur "(...) Marienchor wird 1475 zum ersten Mal als „Marien Wer“ in einer ostfriesischen Urkunde erwähnt. Um 1500 heißt es „Crismerwolt alias corus virginis“ (...)".
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 Germanica toponyma cum suffixis -burg et -borg et -burgh et -bourg plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Wisingsburgum, Edinburgum, Alburgum, Altenburgum, Brandeburgum, Caroburgum, Doesburgum, Friburgum, Hamburgum, Iulioburgum apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z).
  17. ↑ Suffixum Saxonicum -siel Theodisco vocabulum Schleuse respondet, ut iam Adelungus in Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart s. v. Schleuse testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum Schleuse Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem Schleuse inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et Lexicon Latinum Hodiernum quoque Schleuse = "exclusa, -ae" f. tradit. Theodiscum autem gentilicium praefixum Coldeborger- ad Coldeburgum (Theodisce Coldeborg) pertinet; ex "Coldeburgum" gentilicium Latinum "Coldeburgensis, -e" formatur et Theodiscum praefixum vertit.
  18. ↑ [Theodiscum suffixum -platz Latino nomine "platea-ae" (f.) et Theodiscum praefixum Burg- Latino vocabulo genetivo casu "arcis" vertitur. Theodiscum autem gentilicium Coldeborger ad Coldeburgum (Theodisce Coldeborg) pertinet; ex "Coldeburgum" gentilicium Latinum "Coldeburgensis, -e" formatur et Theodiscum gentilicium vertit.
  19. ↑ Vide Catalogus codicum manu scriptorum Universitatis Groninganae Bibliothecae; ubi dicitur "(...) Ad Mennonem Martiniun, socerum Emmii in Ditsum (Frisiae Orientalis) (...)".
  20. ↑ Germanica et Romanica toponyma cum suffixo -ei aut -ey plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-eia-ae". Qua de latinizatione, vide Botanical Latin, ubi dicitur "(...) -ei, -ey : -eia in names of places (...)".
  21. ↑ Saxonicum suffixum -hammrich variationes habet hamrīk, hammrīk, hammerīk, hammerk et significat eine ausgestreckte Fläche zusammenhängenden niedrigen Wiesenlandes, olim praecipue ad pascendum adhibitam (cf. ten Doornkaat Koolman, Wörterbuch der ostfriesischen Sprache, II, Norden 1882, p. 26; Stürenburg, Ostfriesisches Wörterbuch, Auriaci 1857, p. 81, s. v. Hammrich). Theodiscum vocabulum Wiesenland Latine "pratum, -ī" n. redditur (cf. Georges, Ausführliches Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch, s. v. "pratum"). Theodiscum autem gentilicium praefixum Ditzumer- ad Ditsum (Theodisce Ditzum) pertinet; ex "Ditsum" gentilicium Latinum "Ditsumensis, -e" formatur et Theodiscum praefixum vertit. Quo de Latino toponymo, vide Catalogus codicum manu scriptorum Universitatis Groninganae Bibliothecae. Itaque Ditzumerhammrich interpretari licet "Pratum Ditsumense".
  22. 1 2 Germanica toponyma cum terminatione -en plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Stolpa, Dresda apud articulum Vicipaedia de indice urbium et communium Saxoniae; et Ala, Amma, Brema, Salancema, Wisa, Groninga, Toringa apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z).
  23. 1 2 3 De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII). Verlag für Regionalgeschichte.
  24. 1 2 Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo -e plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide Botanical Latin, ubi dicitur "(...) -e : -a (...)".
  25. ↑ Theodiscum praefixum Neu- Latino adiectivo "novus-a-um" vertitur.
  26. ↑ Theodiscum suffixum -fehn Latino nomine "palus paludis" (f.) vertitur. Theodiscum autem gentilicium praefixum Hatzumer- ad Hatzum pertinet; ex "Hatsum" gentilicium Latinum "Ditsumensis, -e" formatur et Theodiscum praefixum vertit.
  27. ↑ Vide HK V-Journal, ubi dicitur "(...) SIGILLUM CONVENTUS IN GEMEGUM (...)".
  28. ↑ Suffixum Saxonicum -siel Theodisco vocabulum Schleuse respondet, ut iam Adelungus in Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart s. v. Schleuse testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum Schleuse Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem Schleuse inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et Lexicon Latinum Hodiernum quoque Schleuse = "exclusa, -ae" f. tradit. Theodiscum autem gentilicium praefixum Bentumer- gentilicio Latino "Bentumensis, -e" vertitur.
  29. ↑ Germanica toponyma cum suffixo -dorf plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: Ensdorfium, Burgdorfium, Altdorfium, Oberndorfium, Rebdorfium, Schenckendorfium, Wilhelmersdorfium apud J. G. Th. Graesse, Orbis Latinus (Dresdae: Schönfeld, 1861; 1909. Brunsvici, 1972, 3 voll.) 1 (A–D), 2 (E–M), 3 (N–Z). Hoc casu suffixum -dorp variatio -dorf est; itaque idem suffixum latinizans applicatur. De correspondentia inter -dorf et -dorp, vide Ortsnamenkunde, allgemein, ubi dicitur "(...) Bestimmungswort + Grundwort: Klar, das Grundwort ist eine allgemeine Ortsbezeichnung, wie etwa -hausen/-husen, -dorf/-dorp (...)".
  30. ↑ Vide Kirchengemeindelexikon, ubi dicitur "(...) im Jahr 1367 als Urapawenggum nachweisen (...)".
  31. ↑ Vide Dictionnaire universel françois et latin, ubi dicitur "(...) Dollartius sinus — «le golphe de Dollart» (...)".
  32. ↑ Ostfriesenzeitung die 17 Ianuarii 2012

Nexus externi

[recensere | fontem recensere]
Vicimedia Communia plura habent quae ad Gemmegum spectant.