„Sitkagreni“: Munur á milli breytinga

Sitkagreni
	; Sitkagreni
Ástand stofns
	; Ekki í útrýmingarhættu (IUCN)
Vísindaleg flokkun
Ríki:	Jurtaríki (Plantae);
Fylking:	Berfrævingar (Pinophyta);
Flokkur:	Barrtré (Pinopsida);
Ættbálkur:	Pinales;
Ætt:	Þallarætt (Pinaceae);
Ættkvísl:	Greni (Picea);
Tegund:	P. sitchensis;
Tvínefni
	Picea sitchensis; (Bong.) Carr.
	; Útbreiðsla sitkagrenis

Fletta í gegnum breytingarskrá

← Eldri breyting

Efni eytt Efni bætt við

MyndræntWiki-texti

Innfellt

Nýjasta útgáfa síðan 19. mars 2024 kl. 21:56

Sitkagreni (fræðiheiti: Picea sitchensis) er sígrænt barrtré af þallarætt. Fullvaxið tré nær um 50-70 metra hæð (hæsta tré hefur þó náð 97 metrum) og 5 metra stofnþvermáli og er stórvaxnasta tegund grenitrjáa. Það er ein fárra tegunda sem ná yfir 90 m. hæð.^[2] Sitkagreni er langlíft og nær allt að 700 ára aldri.

Sitkagreni er upprunnið á vesturströnd Norður-Ameríku og vex nálægt sjó frá Kodiakeyju í Alaska í norðri suður til norðanverðrar Kaliforníu. Sitkagreni hefur þó verið plantað víða um heim í nytjaskógrækt, einkum í Evrópu.

Nytjar

Sitkagreni er mikið notað í nytjaskógrækt fyrir framleiðslu timburs og pappírs. Viður þess er sérlega gagnlegur við gerð strengjahljóðfæra. Tréð vex hratt og er harðgert og er þess vegna vel metið í skógrækt við erfið skilyrði.

Sitkagreni á Íslandi

Sitkagreni var fyrst flutt inn frá Danmörku á árunum 1920-1930 og nokkru síðar frá Noregi. Í seinni heimstyrjöld fengust fræ frá Alaska þegar Hákon Bjarnason, skógræktarstjóri, myndaði sambönd þar.

Í aprílhretinu 1963 þegar hitinn hrapaði úr 12 C° í -8 C° á sex klukkustundum urðu skemmdir á Alaska strandafbrigði sitkagrenis mun minni en á skyldum tegundum.

Hæstu og sverustu tré á Íslandi eru oftast tré af tegund sitkagrenis. Sumarið 2022 mældist hæsta tréð á Kirkjubæjarklaustri yfir 30 metrum. ^[3]

Sitkagreni er eitt algengasta skógræktartré á Íslandi. ^[4]. Árin 2002 og 2022 voru sitkagreni valin tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands.

Tengt efni

Listi yfir tré á Íslandi sem hafa náð 20 metra hæð

Tenglar

Heimild

Auður I. Ottesen (ritstj.) (2006). Barrtré á Íslandi. Sumarhúsið og garðurinn. ISBN 9979-9784-0-6.

Tilvísanir

↑ Farjon, A. (2013). „Picea sitchensis“. The IUCN Red List of Threatened Species. 2013. IUCN: e.T42337A2973701. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42337A2973701.en. Afrit af upprunalegu geymt þann 23 júní 2019. Sótt 8 nóvember 2017.
↑ „Tallest Sitka Spruce“. Landmark Trees. Sótt 9 apríl 2012.^{[óvirkur tengill]}
↑ Hæsta tré landsins er tré ársins Skoðað 12 september, 2022.
↑ Trjátegundir Skog.is. Skoðað 15. ágúst, 2016.

Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.

[iucn-1] Farjon, A. (2013). „Picea sitchensis“. The IUCN Red List of Threatened Species. 2013. IUCN: e.T42337A2973701. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42337A2973701.en. Afrit af upprunalegu geymt þann 23 júní 2019. Sótt 8 nóvember 2017.

[2] „Tallest Sitka Spruce“. Landmark Trees. Sótt 9 apríl 2012.^{[óvirkur tengill]}

[3] Hæsta tré landsins er tré ársins Skoðað 12 september, 2022.

[4] Trjátegundir Skog.is. Skoðað 15. ágúst, 2016.

[1]

[2]

[3]

[4]

@@ Lína 3: / Lína 3: @@
 | status = LC
 | status_system = IUCN3.1
-| status_ref = {{cite journal |author=Farjon, A. |title=''Picea sitchensis'' |journal=[[The IUCN Red List of Threatened Species]] |volume=2013 |page=e.T42337A2973701 |publisher=[[IUCN]] |year=2013 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/42337/0 |doi=10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42337A2973701.en |access-date=8 November 2017}}
+| status_ref = {{cite journal |author=Farjon, A. |title=''Picea sitchensis'' |journal=[[The IUCN Red List of Threatened Species]] |volume=2013 |page=e.T42337A2973701 |publisher=[[IUCN]] |year=2013 |url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/42337/0 |doi=10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42337A2973701.en |access-date=8 November 2017 |archive-date=23 júní 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190623221926/http://oldredlist.iucnredlist.org/details/42337/0 |url-status=dead }}
 | image = Picea-sitchensis-from-Molde.jpg
 | image_width = 240px
@@ Lína 21: / Lína 21: @@
 }}
 [[Mynd:Picea sitchensis1.jpg|thumb|Barr og köngull.]]
-'''Sitkagreni''' ([[fræðiheiti]]: ''Picea sitchensis'') er [[sígræn jurt|sígrænt]] [[barrtré]] af [[þallarætt]]. Fullvaxið tré nær um 50-70 metra hæð (hæsta tré hefur þó náð 97 metrum) og 5 metra stofnþvermáli og er stórvaxnasta tegund [[greni]]trjáa. Það er ein fárra tegunda sem ná yfir 90 m. hæð.{{cite web|url=http://www.landmarktrees.net/sitka.html|title=Tallest Sitka Spruce|publisher=Landmark Trees|accessdate=April 9, 2012}}
+'''Sitkagreni''' ([[fræðiheiti]]: ''Picea sitchensis'') er [[sígræn jurt|sígrænt]] [[barrtré]] af [[þallarætt]]. Fullvaxið tré nær um 50-70 metra hæð (hæsta tré hefur þó náð 97 metrum) og 5 metra stofnþvermáli og er stórvaxnasta tegund [[greni]]trjáa. Það er ein fárra tegunda sem ná yfir 90 m. hæð.{{cite web|url=http://www.landmarktrees.net/sitka.html|title=Tallest Sitka Spruce|publisher=Landmark Trees|accessdate=April 9, 2012}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
 Sitkagreni er langlíft og nær allt að 700 ára aldri.
@@ Lína 30: / Lína 30: @@
 == Sitkagreni á Íslandi ==
-Sitkagreni var fyrst flutt inn frá Danmörku á árunum 1920-1930 og nokkru síðar frá Noregi. Í seinni heimstyrjöld fengust fræ frá Alaska. Í aprílhretinu 1963 þegar hitinn hrapaði úr 12 C° í -8 C° á sex klukkustundum urðu skemmdir á Alaska strandafbrigði sitkagrenis mun minni en á skyldum tegundum.
+Sitkagreni var fyrst flutt inn frá Danmörku á árunum 1920-1930 og nokkru síðar frá Noregi. Í seinni heimstyrjöld fengust fræ frá Alaska þegar [[Hákon Bjarnason]], skógræktarstjóri, myndaði sambönd þar.
-Hæstu og sverustu tré á Íslandi eru oftast tré af tegund sitkagrenis. Sumarið 2016 mældist hæsta tréð á Kirkjubæjarklaustri 27,18 metra hátt. [http://www.skogur.is/um-skograekt-rikisins/frettir/nr/2912 Íslandsmeistari trjáa ver titil sinn] Skógrækt ríkisins. Skoðað 15 ágúst, 2016.
+Í aprílhretinu 1963 þegar hitinn hrapaði úr 12 C° í -8 C° á sex klukkustundum urðu skemmdir á Alaska strandafbrigði sitkagrenis mun minni en á skyldum tegundum.
-Sitkagreni er eitt algengasta skógræktartré á Íslandi. [http://skog.is/index.php?option=com_content&view=article&id=180:trjategundir&catid=24:verkefni Trjátegundir] Skog.is. Skoðað 15. ágúst, 2016.. Árið 2002  var sitkagreni valið [[tré ársins]] af [[Skógræktarfélag Íslands|Skógræktarfélagi Íslands]].
+Hæstu og sverustu tré á Íslandi eru oftast tré af tegund sitkagrenis. Sumarið 2022 mældist hæsta tréð á Kirkjubæjarklaustri yfir 30 metrum. [https://www.ruv.is/frett/2022/09/12/haesta-tre-landsins-er-tre-arsins Hæsta tré landsins er tré ársins] Skoðað 12 september, 2022.
+Sitkagreni er eitt algengasta [[skógrækt]]artré á Íslandi. [http://skog.is/index.php?option=com_content&view=article&id=180:trjategundir&catid=24:verkefni Trjátegundir] Skog.is. Skoðað 15. ágúst, 2016.. Árin 2002 og 2022 voru sitkagreni valin [[tré ársins]] af [[Skógræktarfélag Íslands|Skógræktarfélagi Íslands]].
+==Tengt efni==
+*[[Listi yfir tré á Íslandi sem hafa náð 20 metra hæð]]
 == Tenglar ==
 * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1308216 ''Í lundi nýrra skóga''; grein í Morgunblaðinu 1956]
 * [http://www.mbl.is/frettir/innlent/2013/02/27/fyrsta_tred_a_islandi_til_ad_rjufa_25_metra_murinn/ ''Fyrsta tréð á Íslandi til að rjúfa 25 metra múrinn''; grein í Morgunblaðið 27. febrúar 2013]
-* [http://skog.is/skjol/Rit1970/files/assets/basic-html/page17.html Um Sitkagreni (Skógræktaritið 1970)]
+* [http://skog.is/skjol/Rit1970/files/assets/basic-html/page17.html Um Sitkagreni (Skógræktaritið 1970)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304220900/http://skog.is/skjol/Rit1970/files/assets/basic-html/page17.html |date=2016-03-04 }}
 == Heimild ==
@@ Lína 51: / Lína 56: @@
 {{Stubbur|líffræði}}
 [[Flokkur:Greni]]
-[[Flokkur:Barrtré]]
 [[Flokkur:Þallarætt]]
-[[Flokkur:Barrtré]]
 [[Flokkur:Plöntur á Íslandi|innflutt]]

InternetArchiveBot (spjall | framlög)