Historia contemporanee de Espania

La promulgation del Constitution de 1812, obra de Salvador Viniegra (Museo del Cortes de Cadiz).

Le historia contemporanee de Espania es le periodo historic que se extende generalmente desde le crise del Ancien Regime e le Guerre de Independentia al initio del 19e seculo usque al epoca actual. Illo es marcate per le transformation del monarchia absolute in un Stato liberal, le construction del institutiones constitutional, le industrialisation e cambios social, le conflictes politic e militar del 20e seculo, le Guerra Civil, le dictatura franquista e le transition al systema democratic. Le periodisation institutional del historia espaniol distingue inter le construction del Stato liberal del 19e seculo, le crise del liberalismo durante le prime parte del 20e seculo, le dictatura franquista e le transition e consolidation del democratia.

Le 19e seculo comenciava in un contexto de crise del monarchia de Carlos IV, invasion napoleonian e Guerra de Independentia. Le Constitution de Cádiz de 1812 introduceva le principio de sovranitate national e un quadro liberal, ma le retorno de Fernando VII conduceva al restauration del absolutismo. Durante le resto del seculo, liberalismo e absolutismo se confrontava, durante que le processo de independentia del America hispanic reduceva le dimensiones del monarchia espaniol.

Construction del Stato liberal

Durante le regno de Isabel II se developpava le construction del Stato liberal. Le guerras carlista opponeva sectores que susteneva le succession traditional e absolutista a altere sectores que supportava le monarchia constitutional. Le administration esseva reorganisate, le ancien regime esseva progressivemente dismantellate e se introduceva nove institutiones politic e juridic.

Le Sexennio Democratic comenciava con le Revolution de 1868 e le deposition de Isabel II. Le periodo includeva le Constitution de 1869, le regno de Amadeo I e le Prime Republica de 1873-1874. Le instabilitate politic, le conflictos social e le guerras civil e colonial conduceva finalemente al restauration del monarchia borbonic.

Restoration e crise del liberalismo

Le Restoration borbonic, initiate in 1874 con Alfonso XII, establiva un monarchia constitutional fundate super le Constitution de 1876. Le systema politic associate con Antonio Cánovas del Castillo se basa in le alternantia del principales partidos dinastic e in un forte centralisation institutional. Le periodo comprendeva le regno de Alfonso XII, le regentia de Maria Cristina e le prime parte del regno de Alfonso XIII.

Le fine del 19e seculo esseva marcate per le industrialisation in certe regiones, le expansion del movemento obrer e le formation de nove correntes politic, includente le republicanismo, le socialismo, le anarchismo e le movimientos regionalista e nationalista. Le crise de 1898, con le perdita de Cuba e Filipinas post le guerra con le Statos Unite, provocava un importante crise politic e cultural e stimulava le movimento regeneracionista.

Durante le prime decennios del 20e seculo le systema del Restoration affrontava crescente conflictos social e politic. Le crise de 1917, le conflicto in Marruecos e le aumento del opposition al regime contribuiva al crise del monarchia parlamentari. In 1923, le general Miguel Primo de Rivera instaurava un dictatura con le consentimento del rey Alfonso XIII, suspendente le fonctionnement normal del systema constitutional.

Secunde Republica

Post le dimission de Primo de Rivera in 1930, le tentativa de restaurar le monarchia non obteneva le stabilitate politic necessari. Le electiones municipal del april 1931 produceva un cambio de regime e le Secunde Republica esseva proclamate le 14 april. Le Cortes constituente approbava le Constitution de 1931, que establiva un regime republicane e introduceva importante reformas politic e institutional.

Le Republica esseva marcate per forte polarisation politic e per conflictos super le reformas del Stato, le religion, le question agrari, le organisation territorial e le relationes laboral. Le electiones de 1933 e 1936 produceva cambios de majoritate e le tensiones politic e social aumentava usque al crise de julio 1936.

Guerra Civil

Le Guerra Civil Espaniol comenciava in julio 1936 post un sublevamento militar contra le Governamento del Secunde Republica que non obteneva le controlo de tote le territorio. Le conflicto se transformava in un guerra general inter le zona republicane e le zona sublevate, con interventiones e supporto international que internationalisava le guerra.

Le guerra terminava in april 1939 con le victoria del faction commandate per Francisco Franco. Le conflicto produceva un grande numero de mortes, exilios e repressiones e lassava profonde consequentias economic e social. Le victoria del faction franquista conduceva al establimento de un dictatura que durava usque al morte de Franco in 1975.

Dictatura franquista

Le franquismo esseva le systema politic instaurate post le Guerra Civil e dirigite per Francisco Franco. Le regime eliminava le institutiones democratic del Republica, limitava le libertates politic e manteneva un systema autoritari durante plure decennios. Le opposition politic esseva reprimite e un parte importante del population viveva in un contexto de restriction del participation politic.

Durante le prime annos del regime, le politica economic esseva marcate per autarchia e intervention estatal. Desde le decennio 1950 e specialmente durante le desarrollismo del annos 1960, le economia se modernisava, cresceva le industrialisation e aumentava le migrationes interne verso le areas urban e industrial. Le transformationes economic produceva etiam importante cambios demographic e social.

Transition e democratia

Post le morte de Franco in 1975, Espania entrava in un periodo de transformation politic que conduceva al establimento del actual systema democratic. Juan Carlos I assumeva le corona e Adolfo Suárez deveniva presidente del Governamento in 1976. Le Lege pro le Reforma Politic de 1977 aperiva le via al electiones general e al elaboration de un nove Constitution.

Le electiones del 15 junio 1977 permitteva le formation de Cortes constituente. Le Constitution de 1978 esseva approbate per le Cortes, ratificate per referendum le 6 decembre e entrava in vigor le 29 decembre. Illa establiva le actual quadro del Stato social e democratic de derecto, le monarchia parlamentari, le derectos fundamental e le systema de autonomie territorial.

Espania democratic

Durante le decennio 1980, le nove systema politic se consolidava e Espania approfundava su integration international. Le electiones general de 1982 conduceva al formation de un governamento socialista e marcava un cambio politic importante. In 1986 Espania entrava in le Communitate Economic Europee, processo que renforçava le integration economic e politic del pais in Europa.

Le periodo democratic esseva accompaniate per importante transformationes economic, social e institutional. Le development del Stato del benesser, le universalisation del education e del services public, le transformation del mercato laboral e le evolution del societate modificava profundemente le vita quotidian del population.

Le organisation territorial establite per le Constitution conduceva al creation del comunidades autonome e al progressive transfer de competentias del Stato. Le nove systema territorial esseva un del principales transformationes institutional del periodo democratic e contribueva a redefinir le relationes inter le administration central e le territorios autonome.

Espania contemporanee

Desde le ultime decennios del 20e seculo, Espania ha essite un monarchia parlamentari e un Stato membro del Union Europee. Le societate ha continuate a transformar se per le urbanisation, le immigration, le evolution economic, le digitalisation e le cambios cultural. Le historia recente include alternantia inter governamentos de differente orientation politic e nove debattes super le organisation territorial, le economia e le institutiones.

Le historia contemporanee de Espania es assi marcate per un succession de transformationes politic, constitutional, economic e social: le fin del Ancien Regime, le construction del Stato liberal, le Restoration, le crises del prime parte del 20e seculo, le Secunde Republica, le Guerra Civil, le dictatura franquista e le transition al democratia. Le Constitution de 1978 constitue le quadro juridic del actual systema politic e del organisation territorial del Stato.