Կոռուպցիան Բահրեյնում
| Թեմայով վերաբերում է | կաշառակերություն | |
|---|---|---|
| Երկիր | Բահրեյն | |
Բահրեյնում կոռուպցիան շարունակական մտահոգություն է երկրի համար։ Բահրեյնը ՄԱԿ-ի կոռուպցիայի դեմ պայքարի կոնվենցիային է միացել 2010 թվականին՝ 2005 թվականին այն ստորագրելուց հետո[1][2]ː
Արաբական գարունից առաջ և հետո
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2011 թվականի «Արաբական գարնան» խաղաղ բողոքի ցույցերից առաջ Բահրեյնում կոռուպցիան և՛ բավականին ցածր, և՛ կառավարելի է եղել։ Կոռուպցիայի ինդեքսով երկիրը 180 երկրների շարքում զբաղեցնում էր 46-րդ տեղը կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար և ուներ 100-ից 51 միջին կոռուպցիայի միավոր, որտեղ «0» միավորը նշանակում էր բարձր կոռումպացվածություն։ Այնուամենայնիվ, 2011 թվականի շարժման Բահրեյնի կառավարության կողմից բռնի կերպով ճնշվելուց հետո երկրում կոռուպցիայի զգալի աճ է գրանցվել։
Բողոքի ցույցերը բռնի կերպով դադարեցնելուց հետո, Բահրեյնի կառավարությունը արագորեն սկսել է ճնշել քաղաքական ընդդիմության բոլոր ձևերը: Քննադատական թերթերի գրաքննությունը մեծացնելով և, ի վերջո, բոլոր անկախ թերթերի գործունեությունը կասեցնելով, ակտիվիստներին բանտարկելով և բոլոր խոշոր ընդդիմադիր խմբերը լուծարելով, Բահրեյնի կառավարությունը փաստացի վերացրել է բոլոր «հսկիչ» կազմակերպությունները: Այդ ժամանակվանից ի վեր Բահրեյնում կոռուպցիայի արագ աճ է նկատվել հասարակության մասնավոր և պետական հատվածներում[3]:
Վիճակագրական գնահատականներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]«Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ի 2024 թվականի կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսում, որը գնահատվել է 180 երկիր 0-ից («բարձր կոռումպացված») մինչև 100 («շատ մաքուր») սանդղակով, Բահրեյնը ստացել է 53 միավոր[4]։ Բահրեյնը վարկանիշային աղյուսակում 180 երկրների շարքում զբաղեցրել է 53-րդ տեղը, որտեղ առաջին տեղը զբաղեցրած երկիրը համարվում է ամենաազնիվ պետական հատված ունեցողը[5]ː Համաշխարհային միավորների հետ համեմատության համար լավագույն միավորը 90 էր (դասակարգված 1-ին), միջին միավորը՝ 43, իսկ ամենավատ միավորը՝ 8 (դասակարգված 180-րդ)[6]ː Տարածաշրջանային միավորների հետ համեմատության համար, Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրների[Ն 1] միջին միավորը կազմել է 34: Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրների շարքում լավագույն միավորը 68 էր, իսկ վատագույնը՝ 12[7]ː
| Տարիներ | 2012[8] | 2013[9] | 2014[10] | 2015[11] | 2016[12] | 2017[13] | 2018[14] | 2019[15] | 2020[16] | 2021[17] | 2022[18] | 2023[19] | 2024[20] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսի գնահատական | 51 |
48 |
49 |
51 |
43 |
36 |
36 |
42 |
42 |
42 |
44 |
42 |
53 |
Գնահատվուն է 0-100 սանդղակով, որտեղ 0-ն նշանակում է պետական հատվածի շատ ցածր ազնվության ընկալում, իսկ 100-ը՝ պետական հատվածի շատ բարձր ազնվության ընկալում։
Կոռուպցիայի դեմ պայքար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բահրեյնը կոռուպցիայի դեմ պայքարի առաջատար դիրքերում է՝ միավորելով հասարակության բոլոր շերտերը միասնական ճակատում: Միջազգային համագործակցության նկատմամբ իր հանձնառության շրջանակներում Թագավորությունը ստորագրել է միջազգային կոնվենցիաներ, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի Կոռուպցիայի դեմ պայքարի կոնվենցիան 2005 թվականին, ցույց տալով իր հանձնառությունը կոռուպցիայի դեմ պայքարում միջազգային համագործակցությանը՝ հիմնված այն համոզմունքի վրա, որ ազնվությունը կարևոր է կայուն հասարակության և ազգային տնտեսական աճի համար[2]։
Ներքին գործերի նախարարության ենթակայության տակ գտնվող Կոռուպցիայի դեմ պայքարի և տնտեսական ու էլեկտրոնային անվտանգության գլխավոր վարչությունը պայքարը գլխավորող հիմնական կառավարական մարմինն է՝ խթանելով համայնքային գործընկերությունները՝ հանցագործությունն ու կոռուպցիան վերացնելու համար: Բահրեյնի Կոռուպցիայի դեմ պայքարի և տնտեսական ու էլեկտրոնային անվտանգության գլխավոր վարչությունը կարևոր դեր է խաղում կիբեռհանցագործությունների բացահայտման և հետաքննության գործում: Նրանք ջանասիրաբար մշակում են իրենց ուղիղ առցանց հարցման միջոցով ներկայացված զեկույցները: Այն մասնագիտացված ստորաբաժանումների հզոր կենտրոն է, որը կենտրոնանում է հետևյալի վրա.
- հանրային հատվածի հանցագործություններ, ինչպիսիք են կաշառակերությունը և յուրացումը
- խարդախություն և կեղծիք՝ իր բազմաթիվ դրսևորումներով
- փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման հետ կապված հանցագործություններ
- թվային տարածքում զարգացող սպառնալիքների դեմ պայքար
- աջակցել այլ ստորաբաժանումներին հետախուզական ուժերով և տվյալներ հավաքելով ու վերլուծելովː
Բահրեյնում մեկնարկել են մի շարք նորարարական նախաձեռնություններ, որոնք կապված են ազնվության խթանման և կոռուպցիայի դեմ պայքարի հետ: Nazaha 992-ը կոռուպցիայի դեմ պայքարի ուղիղ թեժ գիծ է, որը գործարկվել է 2009 թվականին Կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային օրը: Այս քայլերը ընդգծում են Բահրեյնի այն դիրքորոշումը, որ կոռուպցիան առաջընթացի լուրջ խոչընդոտ է, որը խոչընդոտում է ներդրումները և խոչընդոտում հանրային ծառայությունների որակին[21]:
Nazaha 992-ը կապում է Բահրեյնի քաղաքացիներին և բնակիչներին Բահրեյնի Ներքին գործերի նախարարության հետ՝ լիազորելով նրանց բարձրաձայնել մտահոգությունները և հաղորդել կոռուպցիայի մասին: Այս նախաձեռնությունը ոչ միայն խրախուսում է հանրության մասնակցությունը, այլև ծառայում է որպես զսպող գործոնː Կոռուպցիայի մասին հաղորդողների գաղտնիությունն ու պաշտպանությունը երաշխավորվում են՝ ամրապնդելով համակարգի նկատմամբ վստահությունը:
Այս բացահայտման կանոնները կիրառելով՝ Բահրեյնը ոչ միայն խթանում է թափանցիկությունն ու հաշվետվողականությունը, այլև սահմանում է նոր չափանիշ էթիկական կառավարման մեջ[21]։
Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի թեմայով Բահրեյնը Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի միջոցով Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խմբի (FATF) անդամ է, իսկ որպես MENA-FATF-ի հիմնադիր անդամ՝ Բահրեյնը հանձնառու է պահպանելու միջազգային ամենաբարձր չափանիշները: Արդյունաբերության և առևտրի նախարարությունը՝ իր փողերի լվացման դեմ պայքարի վարչության միջոցով, և Բահրեյնի կենտրոնական բանկը՝ իր համապատասխանության տնօրինությամբ, այս առաքելության առաջատարներն են՝ ապահովելով, որ Բահրեյնը մնա ֆինանսական ամբողջականության և կարգավորման օրինակ[22]:
Խարդախության և կոռուպցիայի նշանակալի դեպքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ալկոա-Ալբայի կոռուպցիոն գործ, 6 միլիոն դոլարի կաշառքի գործ[23]ː
Մասնավոր հատվածում տեղի ունեցած կոռուպցիայի ամենանշանակալի դեպքերից մեկը Alcoa Inc. ամերիկյան մետալուրգիական` աշխարհի 8-րդ խոշորագույն[24] ալյումին արտադրող ընկերության շուրջ պտտվող սկանդալն է եղել։ 2014 թվականի հունվարի 9-ին ԱՄՆ-ի Արժեթղթերի և Բորսաների Հանձնաժողովը (SEC) Alcoa Inc.-ին մեղադրանք է առաջադրել կաշառակերության համար՝ Բահրեյնի մետաղաձուլարանների հետ գործարքների պատճառով։ Alcoa Inc.-ը հաշտվել է SEC-ի հետ՝ վճարելով 348 միլիոն դոլար տուգանք և ընդունելով մեղքի խոստովանությունը[3]ː
SEC-ը իր հետաքննության ընթացքում հայտնել է, որ պարզվել է, որ Alcoa Inc.-ը տարիների ընթացքում կաշառել է Բահրեյնի պաշտոնյաներին, այդ թվում՝ թագավորական ընտանիքի անդամներին, մոտ 110 միլիոն դոլարով, ինչը սա դարձնում է ԱՄՆ պատմության մեջ կաշառակերության ամենածայրահեղ դեպքերից մեկը։ SEC-ը պարզել է, որ այս լայնածավալ կոռուպցիան տեղի է ունեցել, քանի որ Բահրեյնում է գտնվում աշխարհի ամենամեծ ալյումինի ձուլարաններից մեկը, և Alcoa Inc.-ն իր հումքն ուղարկել է այնտեղ վերամշակման, ինչը ընկերությանը ենթարկել է Բահրեյնի մասնավոր հատվածում հանդիպող կոռուպցիայի բարձր մակարդակի[3]։
Բահրեյնի կառավարության կողմից կոռուպցիայի դեմ հետաքննություններին խոչընդոտելու հիմնական եղանակներից մեկը Ազգային աուդիտի դատարանի (ԱԱՀ) խոչընդոտումն է։ ԱԱՀ-ն ստեղծվել է Բահրեյնի թագավոր Համադ բին Իսա Ալ Խալիֆայի կողմից 2002 թվականին՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարելու նպատակով։ Կազմակերպությունը հրապարակում է տարեկան զեկույցներ՝ Բահրեյնի հասարակությունում առկա կոռուպցիայի խնդիրները գնահատելու համար։ Սակայն, էլիտայի միջամտության պատճառով, ԱԱՀ-ն զրկվել է օրենքները կիրառելու ցանկացած հնարավորությունից։ «Կազմակերպությունն այնքան է թուլացել, որ նախկինում հիշատակված Alcoa Inc. սկանդալը երբեք չի հիշատակվել դրա որևէ զեկույցում, և ԱԱՀ-ին թույլ չի տրվում հետադարձ ուժով հետաքննել իրադարձությունները։» Այնուամենայնիվ, թագաժառանգ Սալմանի վերջին ջանքերը ենթադրում են, որ երկիրը վերջապես կարող է լրջորեն զբաղվել կոռուպցիայի հարցերով[3]։
2018 թվականի դրությամբ Բահրեյնը 180 երկրների շարքում զբաղեցնում է 99-րդ տեղը կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար, և նրա կոռուպցիայի միավորը նվազել է տասնհինգ միավորով՝ հասնելով 36-ի։ Երկրի վարկանիշի և միավորի անկումները նշանակալի են և կարող են ուղղակիորեն վերագրվել 2011 թվականի բողոքի ցույցերից հետո ընդդիմադիր հասարակությունների նկատմամբ կառավարության կողմից ձեռնարկված ճնշումներին։
Սա կարելի է բացատրել նրանով, որ կառավարությունը 2018 թվականի հունվարի 25-ին թարմացրել է իր քրեական օրենսգիրքը՝ կաշառակերության համար նախատեսված պատիժները խստացնելու և Բահրեյնի դատարանի իրավասությունը ընդլայնելու համար՝ արտերկրում «միջազգային նախագծերում» ներգրավված հանցագործներին դատելու համար: Թարմացված օրենսգիրքն այժմ թիրախավորում է աշխատակիցներին և պետական պաշտոնյաներին, ինչպես նաև մեծացնում է պատիժները: Բացի այդ, անվանական փոփոխություն ստեղծելու մեկ այլ ուժ է դարձել Համադ բին Իսա Ալ Խալիֆայի որդին` թագաժառանգ Սալմանը: Ըստ թագաժառանգի առաջ քաշած ջանքերից մեկի` Ազգային անվտանգության խորհրդի զեկույցում ներկայացված գործերը պետք է դատարան ներկայացվեն կոռուպցիայի կասկածանքով՝ կենտրոնանալով երկրի ալրաղացային ընկերությունների վրա: Ազգային անվտանգության խորհրդին կոռուպցիայի գործերով զբաղվելու հնարավորություն տալով՝ Բահրեյնը ձգտում է կոռումպացված էլիտանյին պատասխանատվության ենթարկել՝ երկրի կոռուպցիայի մակարդակը վերադարձնելով 2011 թվականի ճնշումներից առաջ եղած կայուն մակարդակին[3]:
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Նշումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Ալժիր, Բահրեյն, Կոմորյան կղզիներ, Ջիբութի, Եգիպտոս, Իրան, Իրաք, Իսրայել, Հորդանան, Քուվեյթ, Լիբանան, Լիբիա, Մավրիտանիա, Մարոկկո, Օման, Կատար, Սաուդյան Արաբիա, Սուդան, Սիրիա, Թունիս, Միացյալ Արաբական Էմիրություններ և Եմենː
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Staff writer. «United Nations Convention against Corruption». ՄԱԿ-ի Թմրամիջոցների և հանցագործության դեմ պայքարի գրասենյակ. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
- 1 2 Civil Society Report on the Implementation of Chapter II (Prevention) & Chapter III (Criminalization and Law Enforcement) of the United Nations Convention Against Corruption in Bahrain By Americans for Democracy & Human Rights in Bahrain Husain Abdulla
- 1 2 3 4 5 Staff, ADHRB (2019 թ․ փետրվարի 25). «The Rise of Corruption in Bahrain». Americans for Democracy & Human Rights in Bahrain (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 22-ին.
- ↑ Bahrain Corruption Index, Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 22-ին
- ↑ «The ABCs of the CPI: How the Corruption Perceptions Index is calculated». Transparency.org (անգլերեն). 2025 թ․ փետրվարի 11. Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 15-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2024: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 15-ին.
- ↑ Pirino, Manuel; Hattar, Kinda. «CPI 2024 for the Middle East and North Africa: Corruption is linked to authoritarianism, but calls for reform are emerging». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 15-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2012: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2013: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2014: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2015: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2016: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2017: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2018: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2019: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2020: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2021: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2022: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2023: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 19-ին.
- ↑ «Corruption Perceptions Index 2024: Bahrain». Transparency.org (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 15-ին.
- 1 2 Network, DT News (2015 թ․ դեկտեմբերի 9), Corruption in check: Minister (ամերիկյան անգլերեն), Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 22-ին
{{citation}}: Text "KINGDOM OF BAHRAIN" ignored (օգնություն); Text "THE DAILY TRIBUNE" ignored (օգնություն) - ↑ Anti-corruption. Navigating Integrity: Bahrain’s Commitment to a Transparent Future Բահրեյնի կառավարության կայք
- ↑ Simeon Kerr (2011 թ․ հոկտեմբերի 27). «Bahraini royal accused in $6m bribe case». Financial Times. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
- ↑ «Primary aluminum global company production ranking». Statista (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 22-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Bahrain country risk report (անգլերեն), Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 22-ին
{{citation}}: Text "GAN Integrity" ignored (օգնություն)
| |||||||||||||||||||||
