Կիգալի

Կիգալի
առաջին մակարդակի վարչական միավոր, մեծ քաղաք, province of Rwanda?, ըստ մեծության առաջին քաղաք և մայրաքաղաք
	Կիգալի
	Kigali
	1°57′13″S 30°3′38″E / 1.95361°S 30.06056°E
Երկիր	Ռուանդա
Ենթարկում	Մայրաքաղաք
Համայնք	Ռուանդա
Ներքին բաժանում	Gasabo District?, Kicukiro District? և Nyarugenge District?
Քաղաքապետ	Ֆիդել Նդայիսաբա
Հիմնադրված է	1907 թ.
Առաջին հիշատակում	14-րդ դար
Մակերես	730 կմ²
ԲԾՄ	1567 մետր
Պաշտոնական լեզու	ռուանդերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և սվահիլի
Բնակչություն	▲1 745 555 մարդ (2022)
Ժամային գոտի	UTC+2
Հեռախոսային կոդ	25
Պաշտոնական կայք	kigalicity.gov.rw(անգլ.)(ռուանդ.)
	Կիգալի (Ռուանդա)
	Կիգալի (Ռուանդա)
	Կիգալի Վիքիպահեստում

Կիգալի (Kigali), Ռուանդայի մայրաքաղաքն է (1962 թվականի հուլիսի 1-ից)։ Բնակչությունը՝ ▲1 745 555 մարդ (2022)^[3]։

Պատմություն

Ռուանդան և Բուրունդին 1890 թվականի Բրյուսելի համաժողովի արդյունքներով փոխանցվել են Գերմանական կայսրությանը։

Կիգալին հիմնադրվել է 1907 թվականին^[4] (այլ տվյալներով՝ 1898 թվականին) որպես գերմանական գաղութային կառավարության նստավայր^[5]։ Մինչև 1916 թվականը գտնվում էր Գերմանական կայսրության վերահսկողության տակ^[5]։ 1919 թվականից՝ Ազգերի Լիգայի մանդատի վերահսկողության տակ^[4]։ 1921 թվականից Ռուանդա Ուրունդի պետության կազմում վերահսկվել է Բելգիայի կողմից^[4] : 1962 թվականից անկախ Ռուանդայի մայրաքաղաքն է^[5]։

1945-1991 թվականները Կիգալիի բնակչության թիվը 6000-ից աճել է 150 000-ի, իսկ 2006-ին՝ հասել է միլիոնի (արվարձանների հետ միասին)։

1994 թվականի իրադարձությունների ժամանակ զոհվել են քաղաքի տասնյակ հազարավոր բնակիչներ, բազմաթիվ բնակիչներ փախչել են հարևան երկրներ։ Քաղաքը մասամբ ավերվել է։ 1997 թվականից Կիգալին վերականգնվում է^[5]։

Աշխարհագրություն

Կիգալին գտնվում է հասարակածից հարավ, Ռուանդայի կենտրոնում։ Քաղաքը տեղակայված է լեռների լանջերին, ծովի մակարդակից 1830 մ բարձրության վրա։

Կլիմա

Քաղաքը գտնվում է հասարակածային մուսոնային կլիմայական գոտում^[6]։ Չոր սեզոնը շարունակվում է հունիսից մինչև օգոստոս։ Ամսական միջին ջերմաստիճանը կազմում է 20-21 °C: Տեղումների տարեկան քանակը՝ 1000 մմ։ Կլիման բավականին մեղմ է ծովի մակարդիկ բարձր դիրքի շնորհիվ։

Տնտեսություն

Քաղաքը երկրի առևտրային կենտրոնն է (սուրճ, կաշվե հումք, խոշոր եղջերավոր կենդանիներ)։ Գործում են կաշվե իրերի, կոշիկների, հագուստի, կավե իրերի արտադրության ձեռնարկություններ։ Քաղաքում գործում է նաև վերմակների գործարան։ Արվարձաններում կան սուրճի պլանտացիաներ, անագի հանքավայրեր։

Բնակչություն

Տարեթիվ	1907	1945	1991	1996	2001	2006
Բնակչություն, բնակիչ	357^[7]	6 000^[7]	140 000^[7]	358 200^[7]	605 000^[7]	1 000 000^[7]

Քույր-քաղաքներ

Պատկերասրահ

Կիգալիի օդանավակայանը

Կիգալիի մինի-տաքսիները

Ռիչարդ Կանդտի անվան Բնական պատմության թանգարան

«Հազար բլուր» հյուրանոց

Կիգալի լեռը և արվարձանը

Քաղաքի տեսարանը ցեղասպանության հուշակոթողից

Կիգալիի տեսարանը տիեզերքից

Ծանոթագրություններ

1 2 3 https://www.kigalicity.gov.rw/about/districts
1 2 Article 8 // Constitution of Rwanda
1 2 National Institute of Statistics of Rwanda — 2005.
1 2 3 «Кигали в период колонии». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.
1 2 3 4 Кигали в Географической энциклопедии
↑ Climate Summary for Kigali, Rwanda
1 2 3 4 5 6 «Население Кигали». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «Международные отношения и сотрудничество». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կիգալի» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 5, էջ 398)։

[_814c046c6fe2588b-1] 1 2 3 https://www.kigalicity.gov.rw/about/districts

[_2c8bb3f761d07943-2] 1 2 Article 8 // Constitution of Rwanda

[_563afc8aae748e09-3] 1 2 National Institute of Statistics of Rwanda — 2005.

[Colonial_History-4] 1 2 3 «Кигали в период колонии». Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 22-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.

[GE-5] 1 2 3 4 Кигали в Географической энциклопедии

[6] Climate Summary for Kigali, Rwanda

[Population-7] 1 2 3 4 5 6 «Население Кигали». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.

[IR-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «Международные отношения и сотрудничество». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 6-ին. Վերցված է 2015 թ․ դեկտեմբերի 4-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]