Jump to content

Åland

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Åland
Flag of Åland Islands (en) Coat of arms of Åland (en)
Flag of Åland Islands (en) Fassara Coat of arms of Åland (en) Fassara


TakeÅlänningens sång (mul) Fassara (1922)
[[File:Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.]]

Official symbol (en) FassaraCapreolus capreolus (mul) Fassara, Haliaeetus albicilla (mul) Fassara, Esox lucius (mul) Fassara, Primula veris (mul) Fassara, limestone (en) Fassara da Kyrksunden (mul) Fassara
Wuri
Map
 60°15′N 20°00′E / 60.25°N 20°E / 60.25; 20
Territory claimed by (en) FassaraLua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Babban birniMariehamn (mul) Fassara
Yawan mutane
Faɗi30,836 (2025)
• Yawan mutane19.48 mazaunan/km²
Demonym (en) FassaraLua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Harshen gwamnatiSwedish (en) Fassara
Labarin ƙasa
Bangare naNorthern Europe (en) Fassara da Nordic countries (en) Fassara
Yawan fili1,582.93 km²
Wuri a ina ko kusa da wace tekuSea of Åland (en) Fassara da Archipelago Sea (en) Fassara
Altitude (en) Fassara129 m
Wuri mafi tsayiOrrdalsklint (mul) Fassara (127 m)
Sun raba iyaka da
Bayanan tarihi
Muhimman sha'ani
Tsarin Siyasa
Majalisar zartarwaGovernment of Åland (en) Fassara
Gangar majalisaParliament of Åland (en) Fassara
• Lantråd (mul) FassaraKatrin Sjögren
Ikonomi
Nominal GDP per capita (en) Fassara1,194,000,000 € (2017)
Kuɗieuro (mul) Fassara
Bayanan Tuntuɓa
Kasancewa a yanki na lokaci
Suna ta yanar gizo.ax (mul) Fassara
Tsarin lamba ta kiran tarho+358 (18)
Lambar taimakon gaggawa*#06#
Lambar ƙasaAX
Lamba ta ISO 3166-2FI-01
NUTS codeFI2
Wasu abun

Yanar gizoregeringen.ax
Hutun Tasbira tsibirin Åland

Åland tsibiri ne, da ke a nahiyar Turai, a cikin Tekun Balti. Bangaren ƙasar Finland ne. Åland yana da babban tsibirin ɗaya, tsibirin Fasta, da kuma tsibirin ƙarami dubu shida da dari biyar.

Wannan Muƙalar guntuwa ce: tana buƙatar a inganta ta, kuna iya gyara ta.

Åland

Åland (ana furta shi Oland) tsibirai ne masu cin gashin kansu da ke ƙarƙashin ƙasar Finland, suna tsakiyar Tekun Balti tsakanin Finland da Sweden. Yankin ya ƙunshi babban tsibiri mai suna Fasta Åland da kuma kusan tsibirai 6,700, amma kusan 60 ne kawai ake da mazauna na dindindin. Åland na da cikakken ikon tafiyar da yawancin harkokinsa na cikin gida, kuma yana daga cikin yankuna masu cin gashin kansu mafi shahara a Turai.

Wuri da yanayi

Åland yana bakin mashigin Tekun Balti, tsakanin gabar tekun Finland da Sweden. Yanayinsa na matsakaici ne, inda lokacin bazara ke kasancewa mai ɗumi, yayin da lokacin sanyi yake da sanyi amma ba mai tsanani sosai ba saboda tasirin teku. Yankin yana da gandun daji, duwatsu, tafkuna da kuma dogayen bakin teku masu jan hankalin masu yawon buɗe ido.

Tarihi

Tun zamanin da, Åland ya kasance muhimmiyar hanyar zirga-zirgar jiragen ruwa a Tekun Balti. Tsawon ƙarni da dama yana ƙarƙashin mulkin Sweden. A shekara ta 1809, Sweden ta miƙa Finland tare da Åland ga Daular Rasha.

Lokacin da Finland ta sami 'yancin kai a shekara ta 1917, yawancin mutanen Åland sun nemi komawa ƙarƙashin Sweden saboda harshensu da al'adunsu. Sai dai a shekara ta 1921, Ƙungiyar Ƙasashen Duniya (League of Nations) ta yanke hukuncin cewa Åland zai kasance ƙarƙashin Finland, amma zai sami cikakken ikon cin gashin kai tare da kariyar harshen Sweden da al'adunsa.

Tsarin mulki

Åland na da:

Majalisar dokoki ta kansa.

Gwamnati mai gudanar da harkokin cikin gida.

Dokoki masu zaman kansu a fannoni kamar ilimi, lafiya, muhalli da al'adu.


Gwamnatin Finland ce ke kula da tsaro, harkokin ƙasashen waje da wasu manyan al'amuran ƙasa.

Babban birni

Mariehamn shi ne babban birni kuma cibiyar gwamnati da kasuwanci. An kafa shi a shekara ta 1861, kuma yana da tashar jiragen ruwa mai muhimmanci da ke haɗa Finland da Sweden.

Tattalin arziki

Tattalin arzikin Åland ya dogara ne da:

Sufurin jiragen ruwa.

Yawon buɗe ido.

Kamun kifi.

Noma.

Kasuwanci da harkokin kuɗi.


Jiragen ruwa masu jigilar fasinjoji tsakanin Finland da Sweden suna taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa tattalin arzikin yankin.

Al'umma

Yawancin mazauna Åland suna magana da Harshen Sweden, wanda shi ne harshen hukuma. Al'adunsu sun fi kama da na Sweden fiye da na sauran yankunan Finland. Yankin yana da ƙarancin yawan jama'a idan aka kwatanta da girman ƙasarsa.

Al'adu da yawon buɗe ido

Åland ya shahara da:

Kyawawan tsibirai da bakin teku.

Gidajen tarihi.

Kastelholm Castle, tsohon ginin sarauta.

Gidajen kayan tarihi na jiragen ruwa.

Bukukuwa da wasannin ruwa.


Masu yawon buɗe ido kan je yankin domin yin iyo, kamun kifi, hawan keke, yawon jirgin ruwa da kuma jin daɗin yanayi.

Ilimi

Åland na da makarantu da cibiyoyin koyar da sana'o'i. Ana gudanar da karatu ne da Harshen Sweden, kuma gwamnatin yankin tana kula da tsarin ilimi.

Sufuri

Ana iya isa Åland ta:

Jirgin ruwa daga Finland da Sweden.

Jirgin sama zuwa filin jirgin saman Mariehamn.

Hanyoyin mota da gadoji da ke haɗa wasu tsibirai.


Muhimman bayanai

Nahiyar: Turai

Ƙasa: Finland (mai cin gashin kai)

Babban birni: Mariehamn

Yaren hukuma: Sweden

Kuɗi: Yuro (€)

Yawan tsibirai: Kimanin 6,700

Babban tsibiri: Fasta Åland

Matsayi: Yanki mai cin gashin kansa kuma ba shi da rundunar soji ta kansa.


Åland yana daga cikin yankuna masu zaman lafiya da ci gaba a Turai, kuma tsarin mulkinsa na cin gashin kai ya zama abin koyi wajen kare harshe, al'adu da haƙƙin ƙananan al'ummomi.