Åland
|
|||||
| Take | Ålänningens sång (mul) | ||||
[[File:Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.]] | |||||
| Official symbol (en) | Capreolus capreolus (mul) | ||||
| Wuri | |||||
| |||||
| Territory claimed by (en) | Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Babban birni | Mariehamn (mul) | ||||
| Yawan mutane | |||||
| Faɗi | 30,836 (2025) | ||||
| • Yawan mutane | 19.48 mazaunan/km² | ||||
| Demonym (en) | Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Harshen gwamnati | Swedish (en) | ||||
| Labarin ƙasa | |||||
| Bangare na | Northern Europe (en) | ||||
| Yawan fili | 1,582.93 km² | ||||
| Wuri a ina ko kusa da wace teku | Sea of Åland (en) | ||||
| Altitude (en) | 129 m | ||||
| Wuri mafi tsayi | Orrdalsklint (mul) | ||||
| Sun raba iyaka da | |||||
| Bayanan tarihi | |||||
| Muhimman sha'ani | Treaty of Fredrikshamn (en) Treaty of Paris (en) Åland status referendum, 1919 (en) Åland convention (en) Agreement between the USSR and Finland on the Åland Islands (en) Q18407458 | ||||
| Tsarin Siyasa | |||||
| Majalisar zartarwa | Government of Åland (en) | ||||
| Gangar majalisa | Parliament of Åland (en) | ||||
| • Lantråd (mul) | Katrin Sjögren | ||||
| Ikonomi | |||||
| Nominal GDP per capita (en) | 1,194,000,000 € (2017) | ||||
| Kuɗi | euro (mul) | ||||
| Bayanan Tuntuɓa | |||||
| Kasancewa a yanki na lokaci | |||||
| Suna ta yanar gizo | .ax (mul) | ||||
| Tsarin lamba ta kiran tarho | +358 (18) | ||||
| Lambar taimakon gaggawa | *#06# | ||||
| Lambar ƙasa | AX | ||||
| Lamba ta ISO 3166-2 | FI-01 | ||||
| NUTS code | FI2 | ||||
| Wasu abun | |||||
| Yanar gizo | regeringen.ax | ||||

Åland tsibiri ne, da ke a nahiyar Turai, a cikin Tekun Balti. Bangaren ƙasar Finland ne. Åland yana da babban tsibirin ɗaya, tsibirin Fasta, da kuma tsibirin ƙarami dubu shida da dari biyar.
Hotuna
[gyara sashe | gyara masomin]- Aland
- Aland
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]| Wikimedia Commons has media related to Åland. |
Åland
Åland (ana furta shi Oland) tsibirai ne masu cin gashin kansu da ke ƙarƙashin ƙasar Finland, suna tsakiyar Tekun Balti tsakanin Finland da Sweden. Yankin ya ƙunshi babban tsibiri mai suna Fasta Åland da kuma kusan tsibirai 6,700, amma kusan 60 ne kawai ake da mazauna na dindindin. Åland na da cikakken ikon tafiyar da yawancin harkokinsa na cikin gida, kuma yana daga cikin yankuna masu cin gashin kansu mafi shahara a Turai.
Wuri da yanayi
Åland yana bakin mashigin Tekun Balti, tsakanin gabar tekun Finland da Sweden. Yanayinsa na matsakaici ne, inda lokacin bazara ke kasancewa mai ɗumi, yayin da lokacin sanyi yake da sanyi amma ba mai tsanani sosai ba saboda tasirin teku. Yankin yana da gandun daji, duwatsu, tafkuna da kuma dogayen bakin teku masu jan hankalin masu yawon buɗe ido.
Tarihi
Tun zamanin da, Åland ya kasance muhimmiyar hanyar zirga-zirgar jiragen ruwa a Tekun Balti. Tsawon ƙarni da dama yana ƙarƙashin mulkin Sweden. A shekara ta 1809, Sweden ta miƙa Finland tare da Åland ga Daular Rasha.
Lokacin da Finland ta sami 'yancin kai a shekara ta 1917, yawancin mutanen Åland sun nemi komawa ƙarƙashin Sweden saboda harshensu da al'adunsu. Sai dai a shekara ta 1921, Ƙungiyar Ƙasashen Duniya (League of Nations) ta yanke hukuncin cewa Åland zai kasance ƙarƙashin Finland, amma zai sami cikakken ikon cin gashin kai tare da kariyar harshen Sweden da al'adunsa.
Tsarin mulki
Åland na da:
Majalisar dokoki ta kansa.
Gwamnati mai gudanar da harkokin cikin gida.
Dokoki masu zaman kansu a fannoni kamar ilimi, lafiya, muhalli da al'adu.
Gwamnatin Finland ce ke kula da tsaro, harkokin ƙasashen waje da wasu manyan al'amuran ƙasa.
Babban birni
Mariehamn shi ne babban birni kuma cibiyar gwamnati da kasuwanci. An kafa shi a shekara ta 1861, kuma yana da tashar jiragen ruwa mai muhimmanci da ke haɗa Finland da Sweden.
Tattalin arziki
Tattalin arzikin Åland ya dogara ne da:
Sufurin jiragen ruwa.
Yawon buɗe ido.
Kamun kifi.
Noma.
Kasuwanci da harkokin kuɗi.
Jiragen ruwa masu jigilar fasinjoji tsakanin Finland da Sweden suna taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa tattalin arzikin yankin.
Al'umma
Yawancin mazauna Åland suna magana da Harshen Sweden, wanda shi ne harshen hukuma. Al'adunsu sun fi kama da na Sweden fiye da na sauran yankunan Finland. Yankin yana da ƙarancin yawan jama'a idan aka kwatanta da girman ƙasarsa.
Al'adu da yawon buɗe ido
Åland ya shahara da:
Kyawawan tsibirai da bakin teku.
Gidajen tarihi.
Kastelholm Castle, tsohon ginin sarauta.
Gidajen kayan tarihi na jiragen ruwa.
Bukukuwa da wasannin ruwa.
Masu yawon buɗe ido kan je yankin domin yin iyo, kamun kifi, hawan keke, yawon jirgin ruwa da kuma jin daɗin yanayi.
Ilimi
Åland na da makarantu da cibiyoyin koyar da sana'o'i. Ana gudanar da karatu ne da Harshen Sweden, kuma gwamnatin yankin tana kula da tsarin ilimi.
Sufuri
Ana iya isa Åland ta:
Jirgin ruwa daga Finland da Sweden.
Jirgin sama zuwa filin jirgin saman Mariehamn.
Hanyoyin mota da gadoji da ke haɗa wasu tsibirai.
Muhimman bayanai
Nahiyar: Turai
Ƙasa: Finland (mai cin gashin kai)
Babban birni: Mariehamn
Yaren hukuma: Sweden
Kuɗi: Yuro (€)
Yawan tsibirai: Kimanin 6,700
Babban tsibiri: Fasta Åland
Matsayi: Yanki mai cin gashin kansa kuma ba shi da rundunar soji ta kansa.
Åland yana daga cikin yankuna masu zaman lafiya da ci gaba a Turai, kuma tsarin mulkinsa na cin gashin kai ya zama abin koyi wajen kare harshe, al'adu da haƙƙin ƙananan al'ummomi.
