Illas Fénix

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fénix (homónimos).

Illas Fénix

(en) Phoenix Islands
Tipo	arquipélago grupo de illas de Kiribati
Epónimo	Phoenix
Localización
División administrativa	Kiribati
3°40′S 172°20′O
Bañado por	océano Pacífico
Características
Superficie	27,92 km²

As Illas Fénix, Illas Phoenix ou Illas Rawaki son un conxunto de oito atois pouco poboados e dous arrecifes de coral situados no océano Pacífico, ao leste das Illas Gilbert, ao oeste das Illas da Liña e ao norte de Samoa. A finais da década de 1930, foi o sitio do último intento de expansión colonial do Imperio Británico. Este plan de colonización denominouse Proxecto de Colonización das Illas Fénix. Este arquipélago forma parte do estado de Kiribati desde 1983, cando foi cedido formalmente por Estados Unidos, ao ratificar o tratado asinado en 1979. A súa superficie terrestre combinada é de 28 km² cunha poboación (1990), de 45 habitantes.

O grupo de atois pertence á República de Kiribati e está oficialmente deshabitado, excepto por unhas poucas familias en Kanton (tamén chamada Abariringa). As outras illas son Enderbury, Rawaki (anteriormente Phoenix), Manra (anteriormente Sydney), Birnie, McKean, Nikumaroro (anteriormente Gardner) e Orona (anteriormente Hull). O conxunto de illas é oficialmente denominado por Kiribati como Illas Rawaki.

As illas recibiron o nome do buque baleeiro Phoenix, de Nantucket, Massachusetts, o cal estaba activo na área, e tamén descubriu o arrecife Winslow.

A Área Protexida das Illas Phoenix, establecida en 2008, é unha das áreas protexidas máis grandes do mundo e alberga unhas 120 especies de coral e máis de 500 especies de peixes.

Historicamente, as Illas Phoenix consideráronse parte do grupo de illas Gilberts (ás veces coñecido como o grupo de illas "Kingsmill").

Xeograficamente, a Illa Baker e a Illa Howland, dous territorios non incorporados dos Estados Unidos que se atopan ao norte das Illas Phoenix, poderían considerarse parte do mesmo grupo de illas que as Illas Phoenix. Non obstante, politicamente e para fins de recompilación estatística, Howland e Baker considéranse parte do grupo coñecido como as Illas Menores Periféricas dos Estados Unidos.

Os Estados Unidos reclamaron unha vez todas as Illas Phoenix en virtude da Lei das Illas Guaneras de 1856. Non obstante, cando Kiribati se converteu nunha república independente en 1979, os Estados Unidos e Kiribati asinaron o Tratado de Tarawa, en virtude do cal os Estados Unidos renunciaron a todas as súas reclamacións sobre as Illas Fénix (agás Baker e Howland), que de aí en diante foron recoñecidas como parte de Kiribati.

As Illas Fénix comezaron a coñecerse con ese nome arredor da década de 1840, como unha xeneralización dunha das illas do grupo, que fora chamada Illa Fénix a principios de século (probablemente porque Fénix era un nome común para os barcos baleeiros que frecuentaban as augas próximas naquel momento).

As Illas Fénix foron o lugar da última expansión colonial intentada polo Imperio Británico (a través do Esquema de Asentamento das Illas Fénix) a finais da década de 1930.

Illas Fénix

Atol/Illa/Arrecife	Área da Illa km	Lagoa km	Coordenadas
Illas Fénix (Kiribati)
Abariringa (Illa Kanton)	9.0	50	02°50′S 171°43′O
Illa Enderbury	5.1	0.6*	03°08′S 171°05′O
Illa Birnie	0.2	0.02*	03°35′S 171°31′O
Illa McKean	0.4	0.2*	03°36′S 174°08′O
Rawaki (Illa Fénix)	0.5	0.5	03°43′S 170°43′O
Manra (Illa Sydney)	4.4	2.2*	04°27′S 171°15′O
Atol Orona (illa Hull)	3.9	30	04°30′S 172°10′O
Nikumaroro (Illa Gardner)	4.1	4	04°40′S 174°31′O
Illas Fénix (Kiribati)	27.6	84.5
Arrecifes de coral mergullados
Arrecife Winslow	-	1	01°36′S 174°57′O
Arrecife Carondelet	-	?	05°34′S 173°51′O
Territorios dos EUA no norte
Illa Baker	1.6	-	00°13′N 176°28′O
Illa Howland	1.8	-	00°48′N 176°38′O

• As áreas da lagoa marcadas cun asterisco están comprendidas dentro das áreas da illa da columna anterior, porque son diferentes dun atol típico, as augas interiores seláronse completamente do mar.

As illas e os seus arredores son o fogar de case 120 especies de coral e máis de 500 especies de peixes. Kiribati anunciou os plans de construír un parque mariño xigante nesta zona.