Lingua baixo saxoa

O baixo saxón é unha varidedade do baixo alemán, que ten 5 millóns de falantes. É lingua rexional cooficial de 8 estados federados: Baixa Saxonia, Renania do Norte-Westfalia, Hamburgo, Schleswig-Holstein e Bremen. (A poboación do estado federado de Saxonia de hoxe en día non é realmente da pendente saxoa. Esta zona recibiu ese nome no século XVI debido a un matrimonio aristocrático para desgusto dos verdadeiros saxóns.)

Lingua baixo saxoa
Niedersächsisch
Nome orixinal Niedersächsisch (de) Nedersassisch (nds)
Instancia de lingua viva lingua natural grupo de dialectos  Subclase de linguas ingvaeónicas lingua baixo-alemá Westniederdeutsch (en)
Características  Alfabeto alfabeto latino  Tipoloxía lingüística suxeito obxecto verbo lingua V2 lingua acentuada
Estado de lingua da UNESCO vulnerábel
Clasificación lingüística
linguaxe humana ↳ linguas indoeuropeas ↳ linguas xermánicas ↳ linguas xermánicas occidentais ↳ linguas ingvaeónicas ↳ lingua baixo-alemá
Cifras e dimensións  Número de falantes    3.000.000
Localización  País Países Baixos Alemaña Dinamarca  Mapas  Coordenadas 53°N 9°L
Fontes e ligazóns Freebase /m/04hdc
Wikidata

O baixo saxón tamén é falado aproximadamente por un millón e medio de persoas nas provincias do noroeste dos Países Baixos. O baixo saxón está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

O baixo saxón polo mundo

Os enclaves non europeos máis grandes do baixo saxón atópanse en América do Norte, sobre todo nos estados do medio oeste dos Estados Unidos. Tamén en América Latina, en Rusia e en Asia Central.

Historia

O baixo saxón é o descendente do saxón antigo, que é tamén unha das linguas ancestrais do inglés e do escocés.

Despois da cristianización e da subxugación por parte Carlomagno, nación saxoa atopou a riqueza e o poder grazas ao comercio, sobre todo ao comercio marítimo. A extensión comercial da Liga Hanseática saxoa ao redor do Mar Báltico e na costa norueguesa, con representacións diplomáticas en Inglaterra, nos Países Baixos, en Bélxica e en Rusia, provocou unha extensión da lingua saxoa ao longo da maior parte da Idade Media. O saxón medio usábase como unha lingua franca internacional durante aquel período, e as súas influencias transformaron as linguas escandinavas. Ademais, durante e despois daquel período influíu o saxón medio no caxubio, o estoniano e as linguas bálticas.

Actualidade

O baixo saxón é unha lingua fortemente fragmentada, recoñecida e protexida pola Unión Europea dende 1994. Actualmente, mesmo se pode utilizar como lingua administrativa en varios dos estados federados nos que goza de maior difusión. O seu código ISO segundo a norma ISO 639-2 é nds.

A pesar da súa oficialidade e debido ao predominio do idioma alto alemán, o baixo saxón estase a extinguir, sobrevivindo case unicamente na contorna rural.

Véxase tamén

Outros artigos

• Wikipedia en baixo saxón
• Baixo saxón neerlandés

Ligazóns externas

• Baixo Saxón en Ethnologue
• Listaxe de lingazóns Arquivado 13 de xaneiro de 2009 en Wayback Machine.
• Streektaal.net Arquivado 13 de febreiro de 2006 en Wayback Machine., información sobre os dialectos Baixo Saxóns
• Nu is de Welt platt! Procuras internacionais sobre Baixo Saxón
• Niederdeutsch/Plattdeutsch in Westfalen, by Olaf Bordasch;
• Mönsterlänner Plat, by Klaus-Werner Kahl
• Plattdeutsch heute
• Building Blocks of Low Saxon (Low German) Arquivado 13 de abril de 2021 en Wayback Machine., introdución á gramática en Inglés e Alemán