Saltar ao contido

Aquisgrán

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Aquisgrán
 Nome curto
    A (de) Editar o valor en Wikidata
 Nome orixinal
    Aachen (de) Editar o valor en Wikidata
 Nome oficial
    Aachen (de) Editar o valor en Wikidata
Imaxe do escudo de armas
Imaxe da bandeira
Imaxe satelital
Vista no inverno
Imaxe
 Parte de
 Himno
Urbs Aquensis (1165 - ) Editar o valor en Wikidata
Implicados
 Xefe do goberno
Cargo: Oberbürgermeister (pt) Traducir Editar o valor en Wikidata
Michael Ziemons (2025 - )
Hermann Heusch (1952 - 1973)
Albert Maas (1946 - 1952)
Kurt Malangré (1973 - 1989)
Marcel Philipp (2009 - 2020)
Jürgen Linden (pt) Traducir (1989 - 2009)
Sibylle Keupen (pt) Traducir (2020 - 2025) Editar o valor en Wikidata
Historia
 Acontecementos importantes
1248Siege of Aachen (en) Traducir
1614Siege of Aachen (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
 Historia
Localización
 Enderezo
Markt Editar o valor en Wikidata
 Bañado por
 OpenStreetMap
Mapa
 Mapas
Mapa de localización
 Coordenadas
Cifras e dimensións
 Poboación
15.000 (1500 (Gregoriano))
14.171 (1601)
25.000 (1656)
24.000 (1700)
24.000 (1750)
21.000 (1781)
23.413 (1795)
23.699 (1799)
25.250 (1802)
27.168 (1808)
30.179 (1812)
32.072 (1816)
32.296 (1819)
34.252 (1822)
35.428 (1825)
38.884 (1831)
39.044 (1834)
44.289 (1840)
46.620 (1843)
48.557 (1846)
50.533 (1849)
52.687 (1852)
54.373 (1855)
56.260 (1858)
58.553 (1861)
63.782 (1864)
67.923 (1867)
95.725 (1885)
103.470 (1890)
145.748 (1919)
158.900 (1940)
6.000 (1944)
11.139 (1944)
101.638 (1945)
178.139 (1966)
176.626 (1971)
238.570 (1972)
257.000 (2005)
259.030 (2007)
259.269 (2008)
258.380 (2009)
258.664 (2010)
238.665 (2011)
240.086 (2012)
243.336 (2014)
245.885 (2015)
244.951 (2016) project management estimation (en) Traducir
254.782 (2016)
246.272 (2017)
247.380 (2019) actualización estatística
248.960 (2021) actualización estatística
249.070 (2021) actualización estatística
252.136 (2022) actualización estatística
252.769 (2023) actualización estatística
262.670 (2024) actualización estatística
263.703 (2025) actualización estatística Editar o valor en Wikidata
 Superficie
   160,85 km² Editar o valor en Wikidata
 Altitude
173 m
410 m
125 m Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Código postal52062 Editar o valor en Wikidata
OpenStreetMap62564 Editar o valor en Wikidata
VIAF124330404 Editar o valor en Wikidata
ISNI0000000120973385 Editar o valor en Wikidata
Freebase/m/0qjd Editar o valor en Wikidata
NUTSDEA21 Editar o valor en Wikidata
 Páxina WEB
 Descrito pola fonte
Enciclopedia soviética armenia, volume 1
 Páxina(s): 198
Encyclopædia Britannica
 Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Aix-la-Chapelle (en) Traducir, 1911 Encyclopædia Britannica/Stolberg (en) Traducir
Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron
 Tema: Q20657492 Traducir
The Encyclopedia Americana
 Tema: The Encyclopedia Americana (1920)/Aix-la-Chapelle (en) Traducir, The Encyclopedia Americana (1920)/Aachen (en) Traducir
Topographia Westphaliae (en) Traducir
 Tema: Q113083706 Traducir
Zedler, Großes vollständiges Universallexicon aller Wissenschaften und Künste
 Tema: Q113052207 Traducir
Q66386481 Traducir
 Tema: Q112898251 Traducir
The New Student's Reference Work
 Tema: NSRW / Aachen (en) Traducir, The New Student's Reference Work/Aix-la-Chapelle (en) Traducir
Grande Enciclopedia Yuzhakov
 Tema: Q121309834 Traducir
Encyclopædia Britannica (9ª edición)
 Tema: Encyclopædia Britannica, Ninth Edition/Aachen (en) Traducir
Dicionario Enciclopédico de Escritorio
 Tema: Q86855290 Traducir
Dicionario Enciclopédico Granat
 Tema: Q87083938 Traducir
Dicionario Enciclopédico Granat
 Tema: Q128305993 Traducir
Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)
 Tema: Q112753095 Traducir
Encyklopedia kościelna
 Tema: Q104877148 Traducir
Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron
 Tema: Q20657487 Traducir
Encyclopaedia Judaica (2nd edition) (en) Traducir
Enciclopedia Ortodoxa Teolóxica
 Tema: Q20657498 Traducir
Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron
 Tema: Q20657495 Traducir
Full Orthodox theological dictionary (en) Traducir
 Tema: Q96360118 Traducir
Vlastenský slovník historický
 Tema: Q23903618 Traducir
Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)
 Tema: Q28837280 Traducir
Enciclopedia Leksikon
 Tema: Q25301474 Traducir
The Nuttall Encyclopædia
Paulys Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft
 Tema: Aachen (Pauly-Wissowa)
Meyer’s Universum, Neunter Band (en) Traducir
 Tema: Aachen (en) Traducir Editar o valor en Wikidata
Twitter: presseamtaachen Instagram: stadtaachen BNE: XX458734 Editar o valor en Wikidata
Wikidata G:Commons C:Commons

Aquisgrán[1] (en alemán: Aachen, [ˈʔaːxən] (AFI), De-Aachen-2.ogg escoitar, en fráncico ripuario: Oche, en francés: Aix-la-Chapelle, ​[ɛkslaʃapɛl] (AFI)) é unha cidade alemá do Land de Renania do Norte-Westfalia localizada xunto á fronteira con Bélxica e os Países Baixos, a 65 km de Colonia. Constitúe a cidade máis ao oeste de Alemaña, e levántase a 191 metros sobre o nivel do mar, aínda que o seu punto máis alto é de 410. A poboación é de 260.454 habitantes (2011).

Os romanos chamaron ás fontes termais sulfurosas da zona Aquis Granum , e canalizáronas para utilizalas como caldas. Tras a marcha dos romanos estiveron abandonadas ata o século VIII, aparecendo entón co nome de Aquis Villa. No ano 768, Carlomagno chegou a Aquisgrán pola primeira vez, gustoulle a zona e vinte anos despois comezou a construír un palacio, a súa capela palatina vaise converter na catedral de Aquisgrán que comezou a construírse no ano 796 e Carlomagno pasou a maioría dos invernos que van do ano 800 ata a súa morte acontecida en 814 en Aquisgrán para utilizar as caldas. Á súa morte soterrouse na capela.

No ano 936, coroaron a Odón I rei na catedral e desde entón Aquisgrán foi o lugar de coroamento dos reis do Sacro Imperio Xermánico durante os seguintes 600 anos, o último foi Fernando I en 1531. Durante toda a Idade Media Aquisgrán foi unha das cidades máis grandes do Imperio, en 1166 declarárona Cidade Libre Imperial separada do Ducado de Baixa Lorena. En 1668 asinouse o Tratado de Aquisgrán logo da Guerra de Devolución. Despois da Guerra dos Trinta Anos permaneceu tan só como unha cidade de importancia rexional. En 1801 pasou a ser anexionada por Francia pero o Congreso de Viena de 1815 asignouna a Prusia. Cara a 1880 a súa poboación era de 80.000 persoas e era un importante nó de comunicacións ferroviarias, converténdose nun núcleo manufactureiro onde se fabricaba ferro para os ferrocarrís e fibelas, botóns e agullas, destacando ademais en tabaco, e en tecidos de la e seda. Durante a segunda guerra mundial quedou moi danada, destruíndo os bombardeos dous terzos da cidade e foi, o 21 de outubro de 1944, a primeira cidade alemá ocupada polas tropas aliadas.

Economía

[editar | editar a fonte]

Aquisgrán ten plantas industriais, en especial téxtiles, siderúrxicas e químicas pero recentemente tamén se estableceron empresas tecnolóxicas so o pulo da Universidade Técnica de Aquisgrán, situándose nunha das rexións economicamente máis vigorosas da Unión Europea.

  1. ↑ Forma empregada na Enciclopedia Galega Universal.