Sagrada Família
Sagrada Família, izen osoa Temple Expiatori de la Sagrada Família (euskaraz Familia Santuaren ordaintze-tenplua) Bartzelonako monumentu ezagunenetarikoa eta hiriko ikur nagusia da, modernisme kataluniarraren adibide ederra izanik. Eixampleko barrutian kokatuta dago, izen bereko Sagrada Família auzoan.
| Sagrada Família | |
|---|---|
| La Sagrada Família | |
| Interes Nazionaleko Kultur Ondasuna | |
 eta 
| |
| Kokapena | |
| Estatu burujabe |  Espainia |
| Autonomia |  Katalunia |
| Probintzia |  Bartzelonako probintzia |
| Eremu funtzionala | Bartzelonako metropoli eremua |
| Eskualdea | Barcelonès |
| Kataluniako udalerria | Bartzelona |
| Bartzelonako barrutia | Eixample |
| Administrative quarter in Barcelona | Sagrada Família |
| Koordenatuak | 41°24′13″N 2°10′28″E / 41.40369°N 2.17433°E |
 | |
| Altitudea | 46 m, itsas mailaren gainetik |
| Historia eta erabilera | |
| Eraikuntza | 1882 - 1883ko martxoaren 18a |
| Eraikuntza | 2012 - |
| Eraikuntza | 1985 - 2012 |
| Land acquisition | |
| Inaugurazioa | |
| Eraikuntza | 1981 - 1985 |
| Berrikuntza arkitektonikoa | |
| Eraikuntza | 1944 - 1966 |
| Eraikuntza | 1926 - 1936 |
| Eraikuntza | 1883 - 1926 |
| Eraikuntza | 1966 - 1981 |
| Lehen harria | 1882ko martxoaren 19a |
| Papal visit | 1982ko azaroaren 7a |
| Pope Benedict XVI in Barcelona 2010 | 2010eko azaroaren 7a |
| Sagaratzea | 2010eko azaroaren 7a |
| Decretum "De titulo Basilicae Minoris"a | 2010eko azaroaren 7a |
| Visit by Pope Leo XIV to Catalonia | 2026ko ekainaren 10a |
| Amaiera data | 2033 |
| Komisarioa | Q140170318  |
| Izenaren jatorria | Familia Santua |
| Erlijioa | katolizismoa |
| Elizbarrutia | Bartzelonako artxidiozesia |
| Izena | Familia Santua |
| Edukiera | 9.000 gizaki |
| Arkitektura | |
| Arkitektoa | Antoni Gaudí |
| Materiala(k) | harria, hormigoia, zurra eta beira |
| Estiloa | modernismo katalana arkitektura neogotikoa |
| Dimentsioak | 60 ( ) × 90 ( ) m Christ Tower of the Sagrada Família: 172,5 (  ) m |
| Ondarea | |
| BCIN | 53-MH |
| BIC | RI-51-0003813 |
| Bisitariak urtean | 4.830.000 |
| Kontaktua | |
| Helbidea | Mallorca, 401, Marina, 253, Provença, 450 i Sardenya, 314-318 |
| Webgune ofiziala | |
"Kataluniako zazpi mirariak" direlakoen artean dago, eta 2005ean UNESCOk izendatu zuen Gizateriaren Ondare. Tenplua Bartzelonaren katedrala ez izan arren, Europako Katedrala izengoitia jaso du.
Historia
aldatu1881ko abenduaren 31n Josep Maria Bocabellak eliza bat eta eskola batzuk eraikitzeko lur eremu batzuk erosi zituen. Proiektu hori aurrera eramateko Francesc de Paula del Villar arkitektoa kontratatu zuen. 1882an elizaren lehen harria jarri zen. Izan ere, Villarren zuzendaritza ez zen oso urruti joan: laster arazoak sortu ziren eta hurrengo urtean proiektua utzi zuen.
Hasiera batean asmoa eliza neogotikoa egitea bazen, 1883. urtean Antoni Gaudi arkitektoak proiektuaren ardura hartu zuenean, hasierako asmoa erabat aldatu egin zen. 29 urte zituen orduan Gaudik.[1]
Une horretatik aurrera, 1926 arte, hau da, bere heriotzaren egun arte, hori izango zen bere bizitzaren proiektua. Urte horietan artistak milaka zirriborro eta bozeto marraztu zituen. Proiektu horien emaitza gisa, basilika osoa sinbolismoz beteta dago. Elementu gehienek beste errealitatetara egiten dute erreferentzia. Sinbolo nagusi horietako bat basoarena: Gaudiren ideia basilika baso bat moduan antolatzea zen. Hori oso garbi ikus daiteke elizaren barrualdean adibidez, zutabeen antolaketan.
Bitarte luze horretan hasierako estilo gotikoa haren nahietara erabat moldatu zuen, proiektu pertsonala eta originala osatuz. 1926an tranbia batek Gaudi harrapatu zuen eta istripuaren ondorioz hil egin zen. Une hartan dorre bakar bat altxatzen zen.
Artistaren desagerpenak eraikinaren prozesuan eragin zuzena izan zuen. Urte askotan lanak geldirik egon ziren. Ondoren arkitekto talde bat Gaudik utzitako zirriborroak interpretatuz, lanekin aurrera jarraituz saiatu ziren. Aldi berean eztabaida sutsua planteatu zen: batzuk lanekin jarraitzea beharrezkotzat jotzen bazuten, beste askorentzat, hain lan pertsonala izanik, eraikina zegoen bezala utzi behar zen. 1953-1976 aldian maisuak egindakoa oinarritzat hartuta eta erritmo desberdinak, lanek aurrera jarraitu zuten.
1985tik lanak Jordi Bonet i Armengol arkitektoaren zuzendaritzapean dago. Prozesuan hoztasuna nabarmentzen zen eta modu batez artista baten berotasuna emateko 1987an Pasioaren Fatxadako ornamentazioaren ardura Josep Maria Subirachs eskultoreari enkargatu zitzaion.
2010an erdiko nabea estali egin zen eta urte berean, azaroan, Benedikto XVI.ak tenplua donetsi eta basilika izendatu zuen, eraikinaren lanak hasi eta 128 urtera. 21. mendean.
Dorreak
aldatuArkitektoaren asmoan tenplu erdian dagoen kupula 170 metrotara altxatu behar zen; baina 21. mendera iritsi arte dorreek 107 metro bakarrik zituzten. Amaitutakoan, tenpluak hemezortzi dorre izan beharko ditu.[2]
Horietan garaiena, eraikinaren altuera gehienekoa eta definitiboa markatu duena, 2026an inauguratu zen: Jesukristoren dorrea. [3] [4]
Eliz atariak
aldatuHiru eliz atari ditu eta fatxada ditu eliza proiektuak. Jesukristoren Lurreko bidearen hiru alegoria, hiru fase, ordena kronologikoan osatu behar zirenak Gaudiren arabera.
Gaudi bizi zela lehena egin, Natibititate (Naixement katalanez) edo Jaiotzarena.
Diseinu eta argibideak utzi zituen hurrengoetarako, eta Nekaldiarena (Passió) 21. mendearen hasieran osatu zen.
2026an, garaieran basilika bere gorenera iritsi delarik, hirugarren eta azkena geratzen da, Aintzarena (Glòria). Azken atari horretako elementu bat bederen egina dago, ate nagusi monumentala, zeinean Aita gurearen parteak irakur daitezkeen hizkuntza desberdinetan, tartean euskaraz ere bai.
Katalanez honela izendatuta daude.
- Façana del Naixement
- Porta de l'Esperança
- Porta de la Caritat
- Porta de la Fe
- Façana de la Passió
- La Flagel·lació
- La Crucifixió
- Portes
- Façana de la Glòria
Obren zuzendariak
aldatu- 1882-1883 Francisco de Paula del Villar y Lozano
- 1883-1926 Antoni Gaudí
- 1926-1936 Domènec Sugrañes
- 1944-1966 Francesc Quintana
- 1966-1974 Isidre Puig i Boada
- 1974-1983 Lluís Bonet i Garí
- 1983-1985 Francesc Cardoner
- 1985-2011 Jordi Bonet i Armengol
Erreferentziak
aldatu- ↑ Elizondo, Amaia. (2008-06-24). «Modernismoaren altxorrak» Berria (kontsulta data: 2026-10-11).
- ↑ (Gaztelaniaz) 20minutos |. (2026-06-08). «La Sagrada Familia: el templo que desafió al tiempo» www.20minutos.es - Últimas Noticia (kontsulta data: 2026-10-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Calatayud, Katty. (2025-10-31). «¿Qué altura tiene ya la Sagrada Familia con el primer elemento de la cruz en la torre de Jesucristo?» ElNacional.cat (kontsulta data: 2026-10-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Pérez, Santiago Riesco. (2026-06-10). «León XIV corona la Sagrada Familia como "signo de unidad y concordia": "Una cruz que une el cielo y la tierra"» RTVE.es (kontsulta data: 2026-10-06).
Kanpo estekak
aldatu
Datuak: Q48435
Multimedia: Sagrada Família / Q48435