Edukira joan

Palaiseau

Palaiseau
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaGrégoire de Lasteyrie (en) Itzuli
Izen ofizialaPalaiseau
Posta kodea91120
Geografia
Koordenatuak48°43′06″N 2°14′59″E / 48.7183°N 2.2497°E / 48.7183; 2.2497
Mapa
Azalera11,51 km²
Altitudea100 m, 47 m, 159 m eta 120 m
MugakideakIgny, Champlan, Massy, Orsay, Saclay, Vauhallan eta Villebon-sur-Yvette
Demografia
Biztanleria37.471 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 17.530 (%46,8) (%48) 17.984 alt_right
Dentsitatea3.256 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakDura (Hebron) eta Unna
ville-palaiseau.fr

Palaiseau Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 37.471 biztanle zituen 11,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Igny, Champlan, Massy, Orsay, Saclay, Vauhallan eta Villebon-sur-Yvette.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Palaiseau
Població amb 10208 habitants (2000)Igny (2,6 km)
Població amb 2004 habitants (2000)Vauhallan (2,7 km)
Població amb 40386 habitants (2000)Massy (3,1 km)
Població amb 2444 habitants (2000)Champlan (3,2 km)
Població amb 2174 habitants (2000)Villejust (4,0 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 657 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Épinay-sur-Orge udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 694,4 mm-koa delarik[3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 18.449 gizon, 17.634 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.13
 
95+
 
0.52
0.68
 
90-94
 
0.94
1.29
 
85-89
 
1.93
1.49
 
80-84
 
1.96
1.92
 
75-79
 
2.95
3.12
 
70-74
 
3.60
3.31
 
65-69
 
4.14
4.63
 
60-64
 
4.97
5.13
 
55-59
 
5.17
5.31
 
50-54
 
5.80
5.91
 
45-49
 
6.43
5.59
 
40-44
 
6.29
6.17
 
35-39
 
7.13
7.12
 
30-34
 
7.53
9.21
 
25-29
 
8.21
14.99
 
20-24
 
8.94
6.37
 
15-19
 
5.70
5.87
 
10-14
 
5.97
6.25
 
5-9
 
6.12
5.51
 
0-4
 
5.72
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Palaiseau udalerrian 35.848 biztanle zeuden eta 17.575 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[7]

35.848biztanle
17.575elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
8.839familia
Udalerria
% 22
% 19
% 10
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 8.839 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (3.801). Guraso bakarreko 1.737 familietatik 1.476etan ama zen guraso bakarra. 3.893 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.001k seme-alaba bakarra zuten etxean, 2.074k bi, eta 872k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.801 bikoteetatik 327tan (% 8,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

3.302
3.801
1.737
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.893
Seme-alaba bat2.001
Bi seme-alaba2.074
Hiru seme-alaba654
Lau edo gehiago218

15 urte edo gehiago zituzten 31.380 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 25,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,9).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 25
25-39% 30
40-54% 17
55-64% 21
65-79% 30
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 50
40-54% 69
55-64% 67
65-79% 65
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 41,1 ezkongabeak ziren, % 4,0 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.[7]

Ezkongabea% 41,1
Ezkonduta% 34,4
Izatezko bikotean% 9,7
Dibortziatuta% 5,6
PACS bidez lotuta% 5,1
Alarguna% 4,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: goi-mailako langileak (% 33,0), erretiratuak (% 17,9), erdi-mailako lanbideak (% 16,0), enplegatuak (% 12,1). Talde nagusia (goi-mailako langileak, % 33,0) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 19,1) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona.[7]

Udalerria
% 33
% 16
% 12
% 18
% 12
Essonne
% 19
% 19
% 17
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 20.151 etxebizitza zeuden. Horietatik 17.560 egoitza nagusi ziren, 1.096 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.495 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (14.390), etxeak baino gehiago (5.070). Egoitza nagusietatik 7.846 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.473 alokairuan zeuden, 3.112 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 240 doan lagata.[8]

20.151etxebizitza
17.560egoitza nagusi
5.070etxe
14.390apartamentu

Etxebizitza multzoa

17.560
Egoitza nagusia (17.560)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.096)Hutsik (1.495)

Etxe mota

5.070
14.390
Etxea (5.070)Apartamentua (14.390)

Jabetza egoera

7.846
9.473
3.112
Jabeak (7.846)Alokairuan (9.473)HLM (3.112)Doan lagata (240)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (5.008).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik453
1919-1945902
1946-19704.679
1971-19904.332
1991-20051.853
2006-20205.008

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (4.076). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (11.159 etxebizitzatan). 10.789 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 8.435 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.206tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela3.327
2 gela2.788
3 gela4.076
4 gela3.347
5 gela edo gehiago4.022

Berogailu mota

11.159
4.731
Gas sarea (11.159)Fuel-olioa (845)Elektrizitatea (4.731)Gas botila (94)Bestelakoak (731)

Aparkalekua eta ibilgailuak

10.789aparkalekua
8.435ibilgailu 1
4.206ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 26.174 biztanleetatik 19.098 aktibo ziren (% 73,0), horietako 17.235 lanean (% 65,8) eta 1.864 langabezian (aktiboen % 9,8).

26.17415-64 urteko biztanle
% 73,0aktibo
% 65,8lanean
% 9,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 33,6
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 72,5
Gizonak% 72,4
Emakumeak% 73,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,4
BEPC, brebeta% 17,6
CAP-BEP% 12,4
Batxilergoa% 13,3
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 9,6
Goi-mailako +5% 6,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

7.076 ez-aktibotik 5.192 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 73,4), 824 erretiraturik zeuden (% 11,6) eta 1.060 bestelako ez-aktibo ziren (% 15,0).

Ez-aktiboak

% 73
% 12
% 15
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 47
% 24
% 17
% 8
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 18.558 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 17.235 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

18.558enplegu udalerrian
% 90,6soldatapeko
% 9,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 31.460 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

31.460 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.940 €
% 14,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.409 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 13 janari enpresak ziren, 14 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 47 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 149 eraikuntza enpresak ziren, 342 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 35 garraio enpresak ziren, 72 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 81 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 62 finantziazio enpresak ziren, 59 higiezinen enpresak ziren, 281 zerbitzu enpresak ziren, 178 administrazio publikoko enpresak ziren eta 74 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 258 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 16 banku bulegoak, 2 funerariak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 24 igeltseroak, 16 margolariak, 16 zurginak, 28 iturginak, 12 argiketariak, 11 eraikuntza enpresak, 18 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 8 aldi baterako lan enpresak, 42 jatetxeak, 23 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 8 apaindegiak.[10]

2009an zeuden 74 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 10 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 10 harategiak, 1 arraindegi zen, 7 liburu dendak, 10 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[11]

2000. urtean Palaiseau udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 psikiatriko, 10 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 11 haur-eskola eta 10 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Palaiseau udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.646 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.702 eta lizeo teknologikoetan 264.

2 ingenieritza eskolak zegoen.
  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. ↑ (Frantsesez) Station Météo-France « Epinay-sur-Orge », fiche climatologique. .
  4. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]