Mojtaba Khamenei
Mojtaba Khamenei (persieraz: سید مجتبی حسینی خامنهای, Mashhad, 1969ko irailaren 8a) Irango elizgizon xiita eta politikaria da. Irango Gerran Ali Khamenei hil ondotik (2026), Mojtaba bihurtu zen Irango presidente eta xiiten aiatola. Irango buruzagiak teologia ikasi zuen, eta esku hartze handia izan du azken urteetan aiatolen agintaldian. Urte luzez, Ali Khameneik bere aitaren inguruan eragin handia izan zuen modu diskretuan, eta harreman estuak landu zituen Irango Guardia Iraultzaile Islamdarrarekin.[1]
2026ko martxoan, aitaren ondorengo bihurtu ondotik, ez zuen agerraldi publikorik egin, Irango Gerraren testuinguruan. Horrek era guztietako zurrumurruak piztu zituen haren osasunaz, segurutzat jotzen bazen ere bizirik zegoela.
Biografia
aldatuIbilbide politikoa
aldatuKhameneiren izena 2009an nabarmendu zen lehen aldiz Iranen, presidentetzarako hauteskundeen osteko protestetan erreformistek egotzi ziotenean protestetan segurtasun indarren bortizkeria sustatu izana. Ali Khameneiren bigarren semea da. Iran eta Iraken arteko gerran parte hartu zuen 1987 eta 1988 artean.[2]
Txosten batzuen arabera, 2009ko hauteskundeetako protestak zapaltzeko erabili zen Basij miliziaren kontrola hartu zuen.[3][4] Atzerritik eta Irango oposizio erreformistak behin baino gehiagotan salatu du disidentziaren aurkako errepresio bortitzean parte hartu zein hauteskundeak manipulatu izana.[1]
Ez da inoiz hauteskundeetara aurkeztu. 2026an aiatola bihurtu aurretik, estamentu klerikalaren barruan hojatoleslama zen —maila ertaineko erlijiosoa—. Mojtaba Khameneik milaka milioi dolar eta luxuzko ondasunak ditu hainbat herrialdetan.[1]
2026an erasoan zauritua
aldatu2026ko otsailaren 28an, AEBk eta Israelek misilez egin zioten eraso Teheranen Ali Khamenei estatuburu eta aiatolari, baita bere familiari eta Irango arduradun politiko nagusiei ere. Eraso horretan hil ziren Ali Khamenei bera, haren emaztea —Mojtabaren ama— eta Mojtabaren ahizpetako bat.
Ataka horretan bizitza galdu ez bazuen ere, ondoezik atera zen, eta sekretupean gorde zen haren osasunaren berri. Jendaurreko agerraldirik egin ez zuenez, zurrumurruak berehala piztu ziren haren osasun egoeraz. Apirilaren hasieran The New York Timesek zabaldu zuenez, Mojtaba korderik gabe zegoen, eta tratamendu bat jasotzen ari zen Qom-en herrialdearen hego-mendebaldean.
Irango estatuburu eta aiatola
aldatu2026ko martxoaren 8az geroztik, Irango eta xiiten buruzagi gorena da, aiatola, eta eraildako bere aita Ali Khameneiren ondorengoa. Mojtaba Khameneiren jarraitzaileen arabera, ordu arteko ildo politikoari eutsiko zion beren buruzagitzan, Ruhollah Khomeinik hasi eta Ali Khameneik jarraitutako bideari eutsiz. Irango iraultzaz geroztik lehen aldia da aiatolaren kargua aitarengandik semearengana igarotzen dela.[4]
Izendapenaren aurrean, Donald Trump AEBetako presidenteak aurkako jarrera mehatxatzailea erakutsi zuen. Trumpek adierazi zuen erregimen aldaketa zuela helburutzat Iran bonbardatzean eta bertan gerra bat hastean eta, horregatik, ez zuela onartuko ondorengotza hereditariorik.[5]
Erreferentziak
aldatu- 1 2 3 EITB. «Jamenei, luxuaren zalea eta disidentziarekiko krudela, Iran zuzentzeko» orain.eus (kontsulta data: 2026-06-28).
- ↑ ««مجتبي خامنهاي» و «مهدي هاشمي» همرزمان دوران دفاع مقدس» www.tabnak.ir (kontsulta data: 2026-03-09).
- ↑ (Ingelesez) «Nepotism & the Larijani Dynasty» FRONTLINE - Tehran Bureau (kontsulta data: 2026-03-09).
- 1 2 Perez, Igor Baigorri. (2026-03-09). «Von der Leyen: «Ez litzateke malkorik isuri behar Irango erregimenarengatik»» Berria (kontsulta data: 2026-03-09).
- ↑ «Mojtaba Khamenei izango da Irango lider goren berria, aurrekoaren semea» Argia (kontsulta data: 2026-03-10).