Edukira joan

Marina Vilalta Fajula

Wikipedia, Entziklopedia askea
Marina Vilalta Fajula
Bizitza
JaiotzaOgassa, 1927ko ekainaren 14a
Herrialdea Katalunia
BizilekuaBruguera
HeriotzaBruguera, 2026ko irailaren 14a (99 urte)
Heriotza moduaberezko heriotza: bihotz-biriketako geldialdia
Hezkuntza
Hizkuntzakkatalana
Jarduerak
Jarduerakabeltzaina
Jasotako sariak

Marina Vilalta i Fajula (Ogassa, Girona, Katalunia, 1927ko ekainaren 14a – Bruguera, 2026ko irailaren 14a) kataluniar emakume artzain aktiborik zaharrena izan zen.[1][2][3]

Solanguiten jaio zen, Ogassako etxe xume batean, eta 11 neba-ahizpa izan zituen.[4] Haurride zaharrenak amaren lehen ezkontzaren seme-alabak ziren, eta alargundu zenean, bere senar zenaren anaiarekin ezkondu zen.[3]

Bost urte zituenetik hasi zen aitarekin ardiak zaintzen.[5] Txiki-txikitatik oso estimu handitan zuen ganadua, ardiak bereziki, "pobreen animaliak" kontsideratzen baititu. Sasoi batean lantegi batean lan egin zuen gauez. Ezkondu zenean, Cal Sibí de Bruguerara joan zen bizitzera, eta artzain lanbidera itzuli zen. Bere artaldea hektareen arabera dimentsionatu du beti, haragiaren kalitate handia lortzeko.[6] Bere artaldearekin egunero paseatzen da Tagaren oinetan.[7] Lanbiderako baldintzak "abereekin fedea eta maitasuna izatea" dela defendatu du.[5]

Herri-kanta tradizionalak ondo ezagutzen zituenez, Càntut jaialdian parte hartu zuen zazpi pieza grabatuta.[8]

Kataluniatik Mallorcara joateko baino ez zen aldendu, hegan egitean zer sentitzen zen esperimentatzeko ametsa bete nahian, baina egun berean itzuli zen Bruguerara, arratsaldean.[3]

Sant Jordi Gurutzea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko hamarkadan ezagun bilakatu zen hedabideetan, ogibidea desagertze bidean zegoen sasoi horretan Kataluniako artzain aktiborik zaharrentzat jo zuten eta. Hori zela eta, 2022ko martxoan sinadura bilketa bat hasi zen, eta berehala 5.000 lortu ziren, urte horretan eman zioten Sant Jordiko Gurutzearekin aintzatespena jasotzeko.[9][6] Guztira, 5.800 sinadura bildu ziren.[10]

Sant Jordi Gurutzea eman zioten:

"Bere bizitzako ibilbidea aitortuz, hasieratik abeltzaintzari lotuta, gure kulturaren eta historiaren ondare den ezinbesteko lanbidea. Landa eremuarekiko debozioa, aziendarekin lan egitea eta Ripollès eskualdeko ahozko tradizioei eustea, Càntut bezalako jaialdietan parte hartuta, landa eremuko lanak duen garrantziaren eredu dira, baita horretan jarduten duten pertsonen erresilientziaren adibide ere."[11]

Sariak eta aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 2022an, Sant Jordi Gurutzea.[11]
  • 2022an, Ripollès eskualdeko Arrelat saria.[7]
  • 2023ko urrian, Abraham Orriols kazetariak Una vida en las montes argitaratu zuen, Vilaltaren biografia jasotzen duen liburua.[12]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]