Wikipedia

Lancaster konderria (Pennsylvania)

Lancaster konderria (ingelesez: Lancaster County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lancaster da. Azken erroldaren arabera 552.984 biztanle zituen 2.548 kilometro koadroko azaleran.

Lancaster konderria
Lancaster County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Pennsylvania
Kodea42071
HiriburuaLancaster
Lancaster konderria (Pennsylvania) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Lancaster konderria (Pennsylvania)
Lancaster konderria (Pennsylvania)

Lancaster konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak40°02′N 76°15′W / 40.04°N 76.25°W / 40.04; -76.25
Biztanleria552.984 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		2.548,04 km2
2.444,46 km2 (%95.93)
103,58 km2 (%4.07)
Dentsitatea226,22 bizt/km2
Datu gehigarriak
http://www.co.lancaster.pa.us

Geografia

aldatu

Lancaster konderriak 2.548,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 103,58 ura dira. Beste 2.444,46 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 203,86 da.

Mugakideak

aldatu
Mapa
Lancaster konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

aldatu

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 11,7 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (23,9 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 29,7 °C) eta hotzena urtarrila (−0,9 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −5,5 °C). Urteko prezipitazioa 1166 mm-koa da; hilabeterik euritsuena iraila da (119 mm) eta lehorrena otsaila (66 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,4 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2020, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2012 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1904 (8,8 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2895 berokuntza-gradu-egun eta 494 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Lancaster konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 3.8 5.5 10.5 17.5 22.8 27.4 29.7 28.7 25.0 18.5 12.1 6.4 17.3
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.8 0.4 4.9 11.0 16.5 21.4 23.9 22.9 19.1 12.6 6.7 1.8 11.7
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.5 -4.7 -0.7 4.6 10.3 15.4 18.1 17.1 13.1 6.6 1.2 -2.8 6.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 66 98 93 96 109 116 106 119 108 81 94 1166
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+2,3+0,8+1,5+1,1+1,2+0,9+1,4+0,8+0,8+1,7+2,6
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

aldatu

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 552.984 biztanle zeuden. Biztanleen % 72,1 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 27,9 landa-eremuetan. Batez besteko adina 39,3 urtekoa zen, 37,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 40,6 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 23,1 18 urtetik beherakoak ziren eta % 19,2 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 95,3 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 92,5 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0100.000200.000300.000400.000500.000600.0001750180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 269.868 gizon, 283.116 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.12
 
85+
 
3.48
2.16
 
80-84
 
2.70
3.19
 
75-79
 
3.73
4.51
 
70-74
 
4.97
5.56
 
65-69
 
5.88
6.45
 
60-64
 
6.62
6.61
 
55-59
 
6.67
5.83
 
50-54
 
5.83
5.60
 
45-49
 
5.44
5.46
 
40-44
 
5.46
6.05
 
35-39
 
5.86
6.34
 
30-34
 
6.26
6.40
 
25-29
 
6.12
6.66
 
20-24
 
6.30
6.88
 
15-19
 
6.46
6.90
 
10-14
 
6.33
6.82
 
5-9
 
6.00
6.45
 
0-4
 
5.89
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

aldatu

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 552.984 biztanle zeuden. Herritarren % 11,1 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 89,6 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 79,7[oh 3]; % 4,0 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,5; % 2,8 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,5; % 3,1 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,7; % 0,1 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 0,4 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 4][5]

Arraza/etnia Pennsylvaniako mapa
Etnizitatea
2000
94,3 %
2010
91,4 %
8,6 %
2020
88,9 %
11,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
91,5 %
2010
92,9 %
2020
89,6 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

aldatu

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 74,0 estatu berean jaiotakoak, % 17,3 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 5,8 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 62,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 37,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 36,8, biztanleria osoaren % 2,1); ondoren Asian (% 31,8, % 1,8), Europan (% 16,4, % 1,0), Afrikan (% 12,5, % 0,7) eta Ipar Amerikan (% 2,4, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Pennsylvaniako mapa
Jaioterria
74,0 %
17,3 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
62,7 %
37,3 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
36,8 %
31,8 %
16,4 %
12,5 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

aldatu

Konderrian 216.502 etxebizitza zeuden, horietatik % 95,4 okupatuta eta % 4,6 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 67,3 jabeek okupatutakoak ziren eta % 32,7 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 206.467 etxegune zeuden guztira, horietatik % 69,3 familia-etxeguneak ziren eta % 30,7 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 78,8 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 21,2 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,2 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,8 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 14.269 pertsona (biztanleria osoaren % 2,6); horietatik 788 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 5.453 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

216.502etxebizitza
206.467okupatuak
14.269talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Pennsylvaniako mapa

139.002
67.465
Jabetzan (139.002) Alokairuan (67.465) Hutsik (10.035)

Etxegune motak

112.664
20.932
50.858
12.546
Ezkondutako bikotea (112.664) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (9.467) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (20.932) Bakarrik bizi (50.858) Beste norbaitekin (12.546)

Talde-bizilekuetako biztanleria

5.453
8.028
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (788) Unibertsitateko egoitzak (5.453) Beste (8.028)

Hezkuntza-maila

aldatu

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 87,5k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 32,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 11,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

aldatu
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
188019.48964.1%10.78935.5%120
188419.84865.9%9.95333.0%340
188821.97666.6%10.49531.8%545
189220.12664.5%10.32633.1%770
189624.33772.7%8.14524.3%1.008
190023.23071.8%8.43726.1%701
190426.08376.5%7.09220.8%902
190823.52371.4%8.10924.6%1.299
191212.66837.0%8.57425.0%13.040
191620.29263.4%10.01631.3%1.688
192029.54972.9%9.52123.5%1.472
192442.78773.7%12.09120.8%3.156
192855.53081.4%12.14617.8%516
193234.50256.5%24.40640.0%2.111
193642.27251.4%38.45446.7%1.547
194044.93958.0%32.21041.6%269
194444.88861.8%27.35337.6%432
194846.30667.6%21.30831.1%885
195264.19369.2%28.14630.4%382
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
195669.02672.1%26.53827.7%237
196078.39070.1%33.23329.7%266
196452.24349.5%53.04150.3%224
196869.95364.6%29.87027.6%8.484
197281.03675.6%24.22322.6%1.879
197672.10665.7%35.53332.4%2.037
198079.96367.3%30.02625.3%8.908
198499.09075.6%31.30823.9%618
198896.97970.8%38.98228.4%1.068
199288.44755.2%44.25527.6%27.478
199692.87559.8%49.12031.6%13.291
2000115.90066.1%54.96831.3%4.499
2004145.59165.8%74.32833.6%1.453
2008126.56855.2%99.58643.4%3.095
2012130.66958.5%88.48139.6%4.201
2016137.91456.3%91.09337.2%15.825
2020160.20956.9%115.84741.2%5.319
2024166.26157.2%120.11941.3%4.292

Ekonomia

aldatu

Errenta

aldatu

Etxeguneen errenta mediana 86.959 $ zen ( Pennsylvaniako mapa), eta familiena, 104.406 $. Per capita errenta 43.128 $ zen. Biztanleriaren % 8,2 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 3,2k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 11,5k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

86.959 $etxegunearen errenta mediana
104.406 $familiaren errenta mediana
43.128 $biztanleko errenta
% 8,2pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,1
% 10,6
% 14,5
% 11,9
% 8,9
% 10,6
% 11,5
< 10.000 $ — % 3,2 (6.706) 10.000-14.999 $ — % 2,3 (4.868) 15.000-19.999 $ — % 2,1 (4.528) 20.000-24.999 $ — % 2,6 (5.431) 25.000-29.999 $ — % 2,9 (6.080) 30.000-34.999 $ — % 3,1 (6.489) 35.000-39.999 $ — % 3,0 (6.422) 40.000-44.999 $ — % 3,5 (7.494) 45.000-49.999 $ — % 3,4 (7.142) 50.000-59.999 $ — % 6,1 (12.997) 60.000-74.999 $ — % 10,6 (22.576) 75.000-99.999 $ — % 14,5 (30.947) 100.000-124.999 $ — % 11,9 (25.273) 125.000-149.999 $ — % 8,9 (18.936) 150.000-199.999 $ — % 10,6 (22.482) ≥ 200.000 $ — % 11,5 (24.377)

Oharrak

aldatu
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

aldatu
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

aldatu
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_konderria_(Pennsylvania)&oldid=11831663"(e)tik eskuratuta