José Antonio Lozano Alonso

EHUko irakaslea eta ikertzailea

Jose Antonio Lozano Alonso (Barakaldo, 1968ko urriaren 25a) Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle katedraduna eta matematikaria da eta Intelligent Systems Group Taldeko kidea da. Informatika Fakultatean lan egiten du 1988etik, Konputazio Zientziak eta Adimen Artifiziala sailean, eta Basque Center for Applied Mathematics (BCAM) zentroko zuzendari zientifikoa da 2019tik. 2024an Euskadi Ikerkuntza Saria jaso zuen.[1]

José Antonio Lozano Alonso

Bizitza
JaiotzaBarakaldo, 1968ko urriaren 25a (57 urte)
Herrialdea Bizkaia, Euskal Herria
Hezkuntza
HeziketaEuskal Herriko Unibertsitatea
Doktorego ikaslea(k)Alexander Mendiburu
Jose-Manuel Peña
Borja Calvo (en) Itzuli
Carlos Echegoyen
José Antonio Pascual (en) Itzuli
Josu Ceberio (en) Itzuli
Ekhine Irurozki
Usue Mori Carrascal
Jerónimo Hernández-González (en) Itzuli
Leticia Hernando Rodriguez
Pedro Pinacho Davidson
Abolfazl Shirazi (en) Itzuli
Amaia Abanda Elustondo
Jon Vadillo Jueguen
Verónica Álvarez Castro (en) Itzuli
Onintze Zaballa
Ainhize Barrainkua
Hizkuntzakeuskara
gaztelania
ingelesa
Jarduerak
Jarduerakmatematikaria, informatikaria eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k)Euskal Herriko Unibertsitatea
Donostiako Informatika Fakultatea

Ikasketak eta doktorego-tesia

aldatu

Matematikako gradua eta Informatikako gradua lortu zituen Euskal Herriko Unibertsitatean, 1991n eta 1992an, hurrenez hurren. Euskal Herriko Unibertsitatean informatikan doktoratu zen gero, 1998an. Euskal Herriko Unibertsitateko Informatika eta Adimen Artifizialeko Departamentuko irakasle katedraduna da 2009tik.

Ikertzailea

aldatu

Bere ikerketa-interesak Adimen Artifizialean kokatzen dira, ikasketa automatiko estatistikoaren eta konbinatoriaren optimizazioaren eremuan daude. Machine Learning-en, bereziki, paradigma eta sailkapen-algoritmo berriak diseinatu eta ebaluatu nahi dituzte, hainbat arlotan aplika daitezkeen eredu prediktiboak sortzeko gai direnak, hala nola medikuntzan, bioinformatikan, ekologian eta abarretan. Bestalde, optimizazio konbinatorioaren arloan, algoritmo heuristiko eta metaheuristiko berriak garatzen dituzte. Algoritmo horiek soluzioaren kalitatearen eta denbora konputazionalaren arteko oreka aurkitzeko, propietateak ikuspuntu teorikotik aztertzeko eta problema errealak ebazteko aplikatzeko gai dira.[2] Ikasketa automatikoaren arloan (machine learning), bere ekarpen nagusiak honako arlo hauetan izan dira: taldea, gainbegiratutako sailkapen ahula, eredu grafikoak, permutazioen probabilitate-modelizazioa, denbora-serieen meatzaritza eta anomalien detekzioa. Ikerketa-diziplina honetako nazioarteko erreferenteetako bat da.[3]

Nazioarteko kolaborazio ugari ditu, eta ikerketa-egonaldiak egin ditu Coventry University (UK), University of Washington (USA), Harvard University (USA), University of California, San Diego (USA) eta University of California, Los Angeles (USA) unibertsitateetan.

2004az geroztik Sistema Adimendunen Taldea (Intelligent Systems Group) zuzentzen du. 2019tik Basque Center for Applied Mathematics (BCAM) zentroko zuzendari zientifikoa da.[4]

Bere ikerketaren aplikazio praktikoak

aldatu

Lozanok mundu errealeko hainbat arazori heldu die garatu dituen algoritmoak aplikatzeko, eta lortzen duten arrakastagatik hiru aplikazio garrantzitsu nabarmendu daitezke. Alde batetik, lankidetzan eredu konputazional bat garatu du Donostia Ospitalearekin ugalketa-prozesu lagunduetan enbrioien bideragarritasuna aurreikusteko, erabaki klinikoak hartzeko laguntza paregabea emanez.

Bestalde, UCLAko Medikuntza Konputazionaleko Sailarekin izan duen lankidetzak aurrerapen nabarmenak ekarri ditu gaixotasun espezifikoekin lotutako mutazio genetikoen (SNP) iragarpenean, eta horrek arrisku genetikoen faktoreen ulermena hobetu du. Azkenik, ekologiaren alorrean, AZTI itsas ikerketarako zentroarekin izan duen lankidetzari esker, arrain-espezieen errekrutamendua aurreikusteko eredu konputazionalak sortu dira, eta, horrela, arrantza modu iraunkorrean kudeatzen lagundu dute. Eredu horietako batek berebiziko garrantzia izan du Europako Batzordeak Bizkaiko Golkoan antxoaren arrantza berriz irekitzeko hartutako erabakian, eta agerian utzi du haren ikerketak eragin nabarmena izan duela politiken eta baliabideen kudeaketan.[3]

Era berean, nabarmendu behar da bere ekarpenak funtsezkoak izan zirela COVID-19 pandemian, Eusko Jaurlaritzaren aholkulari aritu ziren: ospitaleratzeei, zainketa intentsiboetako unitatetako ospitaleratzeei eta hilkortasunari buruzko iragarpen zehatzak egin zituzten.[3]

Sariak eta errekonozimenduak

aldatu

Hainbat sari lortu ditu, besteak beste hauek:

  • 2024: Euskadi Ikerkuntza Saria[1]
  • 2021: IEEE Fellow. Ingeniaritza elektrikoaren eta elektronikoaren alorreko elkarterik handiena da IEEE. Haren helburua da teknologia eta hezkuntza aurreratzea arlo horietan, bai eta informatikan eta antzeko diziplinetan ere. Euskadiko IEEE Fellow lehena eta Espainiako 48 kideetako bat[5]
  • 2018: Open Data Euskadi, Jeronimo Hernandezekin batera[6]
  • 2018: 2015/2016 ikasturteko doktorego sari berezi bat Jerónimo Hernández González jaunari, Iñaki Inza Cano doktore jaunaren eta José Antonio Lozano Alonso doktore jaunaren zuzendaritzapean egindako nazioarteko doktorego tesiagatik: "Contributions to learning Bayesian network models from weakly supervised data: Application to Assisted Reproductive Technologies and Software Defect Classification".[7]
  • 1998: EHUko tesirik onenaren saria ingeniaritzan

Erreferentziak

aldatu
  1. 1 2 Eusko Jaurlaritza. (2025-05-08). «José Antonio Lozano matematikariarentzat 2024ko Euskadi Ikerkuntza Saria» www.euskadi.eus (kontsulta data: 2025-05-08).
  2. ↑ «Intelligent Systems Group · UPV/EHU» www.sc.ehu.es (kontsulta data: 2021-03-01).
  3. 1 2 3 «José Antonio Lozano matematikariarentzat 2024ko Euskadi Ikerkuntza Saria» Campusa (kontsulta data: 2025-06-02).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) Guillenea, Javier. (2021-04-28). ««Las matemáticas no dicen por qué en Gipuzkoa hay tantos contagios»» El Diario Vasco (kontsulta data: 2021-09-08).
  5. ↑ «JA Lozano Fellow IEEE - Informatika Fakultatea - Informatika Fakultatea - UPV/EHU» Informatika Fakultatea (kontsulta data: 2021-03-01).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) prensa, Escrito por. Una ‘app’ de orientación universitaria, premiada por el Gobierno vasco – CODDII. (kontsulta data: 2021-03-01).
  7. ↑ «ZORIONAK: KZAA 3 Doktorego Sari Bereziak 2018 – CCIA 3 Premios Extraordinarios de Doctorado 2018» DIFusio@, EHUko Informatika (kontsulta data: 2021-03-01).

Ikus, gainera

aldatu

Kanpo estekak

aldatu