Fürth
Fürth hiri alemaniarra da, Bavariako eskualdekoa. Nurenberg mendebaldean kokatua dago, Frankonia Erdikoan eta bi hiri hauek, Erlangenekin batera, merkataritza eta industri gune garrantzitsua osatzen dute.
| Fürth | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| hiri handia | |||||||||||||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||||||||||||
| Alemaniako estatua | |||||||||||||||||||||
| Gobernu-eskualde | Frankonia Erdikoa | ||||||||||||||||||||
| Alkatea | Thomas Jung | ||||||||||||||||||||
| Izen ofiziala | Fürth | ||||||||||||||||||||
| Posta kodea | 90762, 90763, 90765 eta 90766 | ||||||||||||||||||||
| Udalerri kodea | 09563000 | ||||||||||||||||||||
| Geografia | |||||||||||||||||||||
| Koordenatuak | 49°28′42″N 10°59′25″E / 49.4783°N 10.9903°E | ||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||
| Azalera | 63,35 km² | ||||||||||||||||||||
| Altitudea | 296 m | ||||||||||||||||||||
| Mugakideak | Erlangen, Nurenberg, Oberasbach, Zirndorf, Cadolzburg, Seukendorf, Veitsbronn, Obermichelbach eta Fürth (en) | ||||||||||||||||||||
| Demografia | |||||||||||||||||||||
| Biztanleria | 131.344 (2025eko abenduaren 31) | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Dentsitatea | 2.073 bizt/km² | ||||||||||||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||||||||||||
| Telefono aurrizkia | 0911 | ||||||||||||||||||||
| Hiri senidetuak | Paisley, Limoges, Marmaris eta Xylokastro | ||||||||||||||||||||
| Matrikula | FÜ | ||||||||||||||||||||
| fuerth.de | |||||||||||||||||||||
Historia
aldatuHenrike II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak 1007an Bambergeko obispoari Fürth eman ziola dioen dokumentua da hiriaren lehenengo aipamena. Fürth izena alemanez "ibia" edo "ibaiaren pasabidea" da, eta ziurra da data horren dezente aurretik izango zela asentamendua. 10 kilometro eskasera dagoen Nurenberg hasieratik garrantzitsuagoa izan bazen ere, 1062tik aurrera Fürthek merkatua egiteko eskubidea izan zuen.
Bigarren Mundu Gerran aliatuen bonbaketek hirian kalte larriak eragin ondoren 1990 arte Ameriketako Estatu Batuetako Armada bertan izan da Txekiar Errepublikako muga zaintzen.
Demografia
aldatu2022ko zentsuaren arabera 130.126 biztanle zituen: 63.781 gizonezko (% 49,0) eta 66.347 emakumezko (% 51,0); 100 emakumeko 96,1 gizonezko zeuden. Biztanleen % 16,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 19,1 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 20,0 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 42,8 ezkongabeak ziren eta % 41,7 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 63.774 gizon, 66.341 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05).. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
aldatu2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 65,1ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 32,3k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,5k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 87,0 beraiek etorritakoak ziren eta % 13,0 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]
Migrazio-jatorria
Etxebizitza
aldatu2022ko erroldaren arabera, udalerrian 67.833 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (43.253, % 63,8) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 84,16 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 7,71 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 3,4 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 34,0 jabeak okupatzen zituzten.[3]
Erabilera
Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (20.044). Etxebizitza gehienak 1919 aurretik artean eraiki ziren (12.078); eraikin guztien % 84,0 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (46.304 etxebizitza).[3]
Gela kopurua
Eraikuntza garaia
Berogailu mota
Guztira 20.206 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (8.107, % 40,1). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (11.871).[3] Guztira 64.654 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (29.817, % 46,1).[4]
Eraikin mota
Etxebizitza kopurua eraikineko
Etxegunearen tamaina
Ondasun nabarmenak
aldatu
- Udaletxea (Rathaus): 1840 eta 1850 artean eraikizen Florentziako Palazzo Vecchioren irudira.
- San Migel eliza (Michaeliskirche): 1100an eraikitako eraikina izanik, eliza protestante hau Fürtheko eraikinik zaharrena da. Dorreak 45 metrotako altuera du eta gotiko estilokoa da.
- Antzokia (Stadttheater Fürth): Fellner eta Helmer arkitekto vienarrek eraiki zuten italiar pizkundeko estilora.
Kirolak
aldatuHiriko futbol taldea SpVgg Greuther Fürth da. Gaur egun bigarren mailan ari bada ere XX mendearen hasieran hiru aldiz irabazi zuen Alemaniako txapelketa.
Hiri senidetuak
aldatuKanpo estekak
aldatu- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
