Fürth hiri alemaniarra da, Bavariako eskualdekoa. Nurenberg mendebaldean kokatua dago, Frankonia Erdikoan eta bi hiri hauek, Erlangenekin batera, merkataritza eta industri gune garrantzitsua osatzen dute.

Fürth
hiri handia
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Bavaria
Gobernu-eskualdeFrankonia Erdikoa
AlkateaThomas Jung
Izen ofizialaFürth
Posta kodea90762, 90763, 90765 eta 90766
Udalerri kodea09563000
Geografia
Koordenatuak49°28′42″N 10°59′25″E / 49.4783°N 10.9903°E / 49.4783; 10.9903
Mapa
Azalera63,35 km²
Altitudea296 m
MugakideakErlangen, Nurenberg, Oberasbach, Zirndorf, Cadolzburg, Seukendorf, Veitsbronn, Obermichelbach eta Fürth (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria131.344 (2025eko abenduaren 31)
alt_left 66.555 (%50,7) (%49,3) 64.789 alt_right
alt_left  (%Adierazpen errorea: Ustekabeko / eragilea) (%47,7) 62.603 alt_right
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragilea%">
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileapx;"> Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileapx;">
Dentsitatea2.073 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia0911
Hiri senidetuakPaisley, Limoges, Marmaris eta Xylokastro
MatrikulaFÜ
fuerth.de

Historia

aldatu

Henrike II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak 1007an Bambergeko obispoari Fürth eman ziola dioen dokumentua da hiriaren lehenengo aipamena. Fürth izena alemanez "ibia" edo "ibaiaren pasabidea" da, eta ziurra da data horren dezente aurretik izango zela asentamendua. 10 kilometro eskasera dagoen Nurenberg hasieratik garrantzitsuagoa izan bazen ere, 1062tik aurrera Fürthek merkatua egiteko eskubidea izan zuen.

Bigarren Mundu Gerran aliatuen bonbaketek hirian kalte larriak eragin ondoren 1990 arte Ameriketako Estatu Batuetako Armada bertan izan da Txekiar Errepublikako muga zaintzen.

Demografia

aldatu

2022ko zentsuaren arabera 130.126 biztanle zituen: 63.781 gizonezko (% 49,0) eta 66.347 emakumezko (% 51,0); 100 emakumeko 96,1 gizonezko zeuden. Biztanleen % 16,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 19,1 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 20,0 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 42,8 ezkongabeak ziren eta % 41,7 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]

Biztanleriaren tamainaUrtea70.00080.00090.000100.000110.000120.000130.000140.0001920194019601980200020202040FürthBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 63.774 gizon, 66.341 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
7.32
 
75+
 
11.18
9.26
 
65-74
 
10.41
22.43
 
50-64
 
22.44
13.69
 
40-49
 
13.27
15.64
 
30-39
 
14.11
7.04
 
25-29
 
6.18
7.47
 
18-24
 
6.73
2.65
 
15-17
 
2.42
8.32
 
6-14
 
7.45
2.99
 
3-5
 
2.94
3.19
 
0-2
 
2.87
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Jatorria

aldatu

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 65,1ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 32,3k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,5k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 87,0 beraiek etorritakoak ziren eta % 13,0 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]

Migrazio-jatorria

84.742
42.066
Migrazio-jatorririk gabe (84.742)Migrazio-jatorri osoa (42.066)Migrazio-jatorri partziala (3.318)

Etxebizitza

aldatu

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 67.833 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (43.253, % 63,8) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 84,16 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 7,71 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 3,4 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 34,0 jabeak okupatzen zituzten.[3]

67.833etxebizitza
84,16 m²batez besteko azalera
7,71 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

22.060
43.253
Jabetzan (22.060)Alokairuan (43.253)Aisialdikoa (174)Hutsik (2.348)
% 3,4hutsik dauden tasa
% 34,0jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (20.044). Etxebizitza gehienak 1919 aurretik artean eraiki ziren (12.078); eraikin guztien % 84,0 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (46.304 etxebizitza).[3]

Gela kopurua

Gela bakarra3.527
2 gela8.317
3 gela18.932
4 gela20.044
5 gela9.071
6 gela4.423
7 gela edo gehiago3.523

Eraikuntza garaia

1919 aurretik12.078
1919-19495.908
1950-19597.681
1960-19698.785
1970-19798.510
1980-19896.272
1990-19997.733
2000-20093.577
2010-20153.667
2016 eta geroago3.627

Berogailu mota

6.770
11.092
46.304
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (6.770)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (11.092)Bloke-berogailua (Blockheizung) (1.037)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (46.304)Labe indibiduala (2.373)Berogailurik gabe (262)

Guztira 20.206 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (8.107, % 40,1). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (11.871).[3] Guztira 64.654 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (29.817, % 46,1).[4]

20.206bizitegi-eraikin
64.654etxegune

Eraikin mota

7.611
3.760
8.107
Etxe bakartua (7.611)Etxe atxikia (bikoitza) (3.760)Ilarako etxea (8.107)Bestelako eraikin mota (726)

Etxebizitza kopurua eraikineko

11.871
1.902
3.125
2.593
Etxebizitza bakarra (11.871)2 etxebizitza (1.902)3-6 etxebizitza (3.125)7-12 etxebizitza (2.593)13 etxebizitza edo gehiago (714)

Etxegunearen tamaina

29.817
18.983
7.830
5.381
Pertsona bakarra (29.817)2 pertsona (18.983)3 pertsona (7.830)4 pertsona (5.381)5 pertsona (1.644)6 pertsona (1.000)

Ondasun nabarmenak

aldatu
Fürtheko udaletxea
  • Udaletxea (Rathaus): 1840 eta 1850 artean eraikizen Florentziako Palazzo Vecchioren irudira.
  • San Migel eliza (Michaeliskirche): 1100an eraikitako eraikina izanik, eliza protestante hau Fürtheko eraikinik zaharrena da. Dorreak 45 metrotako altuera du eta gotiko estilokoa da.
  • Antzokia (Stadttheater Fürth): Fellner eta Helmer arkitekto vienarrek eraiki zuten italiar pizkundeko estilora.

Kirolak

aldatu

Hiriko futbol taldea SpVgg Greuther Fürth da. Gaur egun bigarren mailan ari bada ere XX mendearen hasieran hiru aldiz irabazi zuen Alemaniako txapelketa.

Hiri senidetuak

aldatu

Fürth ondorengo hiriekin senidetua dago:


Kanpo estekak

aldatu
  1. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  2. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  3. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.