Edukira joan

Denver

Aldatu loturak
Wikipedia, Entziklopedia askea
Denver
Denver
konderri-hiri kontsolidatua
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Colorado
AlkateaMichael Johnston
Izen ofizialaDenver
Jatorrizko izenaDenver
Posta kodea80201, 80202, 80203 eta 80204
FIPS kodea08-20000
Geografia
Koordenatuak39°44′21″N 104°59′05″W / 39.7392°N 104.9847°W / 39.7392; -104.9847
Mapa
Azalera401,359761 km²
Altitudea1.609 m
MugakideakAurora, Lakewood eta Englewood
Demografia
Biztanleria715.522 (2020, 2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea1.783 bizt/km²
Etxebizitzak287.756
Informazio gehigarria
Sorrera1858ko azaroaren 22a
Hiri senidetuakLa Paz, Nairobi, Brest, Potenza, Cuernavaca, Chennai, Kunming, Axum, Ulan Bator, Takayama eta Karmiel
denvergov.org

Denver Ameriketako Estatu Batuetako Colorado estatuko hiriburua eta hiri nagusia da.

2010ean 600.158 biztanle zituen. Metropoli osoak, 2.552.195 biztanle.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendi Harritsuen ondoan dago, 1.500 m-tik gora.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 715.522 biztanle zeuden. Batez besteko adina 34,1 urtekoa zen ( Coloradoko mapa), 34,1 urtekoa gizonezkoen artean eta 34,2 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 18,8 18 urtetik beherakoak ziren eta % 12,0 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 100,4 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 99,7 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea0100.000200.000300.000400.000500.000600.000700.000800.0001860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 358.405 gizon, 357.117 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.95
 
85+
 
1.73
1.00
 
80-84
 
1.48
1.74
 
75-79
 
2.25
3.02
 
70-74
 
3.55
3.95
 
65-69
 
4.31
4.46
 
60-64
 
4.69
4.91
 
55-59
 
4.69
5.37
 
50-54
 
4.95
6.10
 
45-49
 
5.61
7.11
 
40-44
 
6.53
9.41
 
35-39
 
8.55
11.91
 
30-34
 
11.20
12.31
 
25-29
 
12.51
6.69
 
20-24
 
7.38
5.00
 
15-19
 
4.95
5.38
 
10-14
 
5.16
5.28
 
5-9
 
5.13
5.40
 
0-4
 
5.33
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 715.522 biztanle zeuden. Herritarren % 27,9 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 75,3 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 54,3[oh 2]; % 11,8 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 8,5; % 5,3 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,8; % 5,8 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,2; % 0,7 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5; % 0,3 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,7 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5.[oh 3][4]

Arraza/etnia Coloradoko mapa
Etnizitatea
2000
68,3 %
31,7 %
2010
68,2 %
31,8 %
2020
72,1 %
27,9 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
65,3 %
11,1 %
15,6 %
2010
76,5 %
14,3 %
2020
75,3 %
11,8 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 36,9 estatu berean jaiotakoak, % 46,9 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 14,5 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 45,9 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 54,1 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 56,6, biztanleria osoaren % 8,2); ondoren Asian (% 18,4, % 2,7), Afrikan (% 11,2, % 1,6), Europan (% 10,5, % 1,5), Ipar Amerikan (% 2,2, % 0,3) eta Ozeanian (% 1,2, % 0,2).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria Coloradoko mapa
Jaioterria
36,9 %
46,9 %
14,5 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
45,9 %
54,1 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
56,6 %
18,4 %
11,2 %
10,5 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 344.980 etxebizitza zeuden, horietatik % 92,0 okupatuta eta % 8,0 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 46,7 jabeek okupatutakoak ziren eta % 53,3 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 317.326 etxegune zeuden guztira, horietatik % 46,5 familia-etxeguneak ziren eta % 53,5 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 70,1 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 29,9 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 71,8 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 28,2 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 15.917 pertsona (biztanleria osoaren % 2,2); horietatik 3.421 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 4.445 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]

344.980etxebizitza
317.326okupatuak
15.917talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Coloradoko mapa

148.074
169.252
27.654
Jabetzan (148.074) Alokairuan (169.252) Hutsik (27.654)

Etxegune motak

103.517
29.954
121.757
47.902
Ezkondutako bikotea (103.517) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (14.196) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (29.954) Bakarrik bizi (121.757) Beste norbaitekin (47.902)

Talde-bizilekuetako biztanleria

3.421
4.445
8.051
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (3.421) Unibertsitateko egoitzak (4.445) Beste (8.051)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 91,2k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 56,5k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 22,3k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 94.718 $ zen ( Coloradoko mapa), eta familiena, 124.743 $. Per capita errenta 64.163 $ zen. Biztanleriaren % 11,2 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 4,6k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 18,9k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

94.718 $etxegunearen errenta mediana
124.743 $familiaren errenta mediana
64.163 $biztanleko errenta
% 11,2pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 8,8
% 12,4
% 9,7
% 7,8
% 11,1
% 18,9
< 10.000 $ — % 4,6 (15.323) 10.000-14.999 $ — % 3,0 (10.183) 15.000-19.999 $ — % 2,3 (7.768) 20.000-24.999 $ — % 2,8 (9.298) 25.000-29.999 $ — % 2,4 (8.102) 30.000-34.999 $ — % 2,6 (8.676) 35.000-39.999 $ — % 2,4 (8.130) 40.000-44.999 $ — % 2,8 (9.441) 45.000-49.999 $ — % 2,8 (9.334) 50.000-59.999 $ — % 5,6 (18.762) 60.000-74.999 $ — % 8,8 (29.525) 75.000-99.999 $ — % 12,4 (41.549) 100.000-124.999 $ — % 9,7 (32.573) 125.000-149.999 $ — % 7,8 (26.238) 150.000-199.999 $ — % 11,1 (37.095) ≥ 200.000 $ — % 18,9 (63.431)

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendi Harritsuak eskualdeko merkataritza eta finantza hiririk garrantzitsuena da. Industria arinak (kautxua, elektronika, janari industria, larruak, etab). Petrolio findegiak.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1858. urtean sortu zuten; bertan aurkitutako urre eta zilarrari esker hazi zen hiria da. Lurrikara ugari gertatzen da Denver inguruan.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Denver, 1981−2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 24 25 29 32 35 41 41 41 36 32 27 26 41
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 7 8 12 16 22 28 32 30 25 19 12 7 18
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -8 -6 -2 2 7 12 15 14 9 2 -3 -8 3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -34 -32 -24 -19 -7 -1 6 4 -8 -19 -28 -32 -34
Pilatutako prezipitazioa (mm) 12 12 33 44 58 41 52 52 27 27 21 15 394.2
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 5.1 5.6 7.5 8.4 10.8 8.2 8.5 9.1 6.8 5.4 5.8 5.4 86.6
Elur egunak (≥ 0.1 in) 5.1 5.3 5.7 3.9 .6 0 0 0 .5 1.8 4.9 5.3 33.1
Eguzki orduak 213.9 211.9 254.2 276.0 291.4 315.0 325.5 306.9 273.0 248.0 195.0 195.3 3106.1
Iturria: [11]

Ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burdinbidegune garrantzitsua du Denverrek (zazpi burdinbide lotzen dira bertan).

Artzapezpiku katolikoaren egoitza ere bertan dago.

Nazioarteko aireportua du, Stapleton izenekoa.

Herri eta hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Denver ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Irudi galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. ↑ http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=bou NOAA
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 (Ingelesez) Brest France. Denver Sister Cities International (kontsulta data: 2010-11-190).
  13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 (Ingelesez) Sister Cities International. (kontsulta data: 2018-08-08).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Denver&oldid=11789560"(e)tik eskuratuta