Edukira joan

Bastida (Nafarroa)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Artikulu hau Nafarroa Behereko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Bastida».
Bastida
 Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Bastidako etxeak.

Bandera


Armarria

Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Beherea
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaBidaxunerria, Amikuze eta Oztibarre
Izen ofiziala La Bastide-Clairence
Auzapeza
(2026-2032)		Frédéric Ducazeau
Posta kodea64240
INSEE kodea64289
Herritarrabastidar
Kokapena
Koordenatuak43°25′48″N 1°15′22″W / 43.43°N 1.2561°W / 43.43; -1.2561
Azalera23,39 km2
Garaiera7 – 192 metro
Distantzia42 km (Donibane Garazitik)
Demografia
Biztanleria970 (2018:  13)
alt_left 517 (%52,5) (%47,5) 468 alt_right
Dentsitatea42,75 biztanle/km²
Euskara
Euskaldunak% 18,27 (2010)
Erabilera% 1,99 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera1288
Webguneahttp://www.labastideclairence.com/

Bastida[1][a] —edo, izen bereko beste herrietatik bereizteko, Bastida Arberoa—[b] Nafarroa Behereko ipar-mendebaldeko udalerri bat da, izen bereko kantonamenduan kokatua, Arberoa eskualdean.

Nafarroako Erresumak 1288an sortutako Erdi Aroko bastida bat da.

Bastida gaskoi kolonia gisa jaio zela uste da,[2] hori dela eta, hizkuntza mapa batzuetan euskal lurraldeko gaskoi hiztunen enklabetzat ageri da.[3] Hortaz, Bastida euskal eta gaskoi lurralde elebiduna izan da. Dirudienez, oraindik ere gaskoi hiztunak badira nafar udalerrian.[4]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hidrografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria, Harana eta Arberoa ibaiek gurutzatzen dute, baita azken honen ibaiadar batek ere.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Bastida eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Etxeak eta auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Hiria-Bidun
  • Kapera-Lescapat
  • Touron
  • Pezaru
  • Arrestegi
  • Agnescons

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[5]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[6]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[7]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[8].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da, 13,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1416 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[5]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bidaxune udalerrian dago, 10,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1455,6 mm-koa delarik[9]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,5 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,1 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][9].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 468 gizon, 517 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.07
 
95+
 
1.93
0.00
 
90-94
 
3.87
4.27
 
85-89
 
6.77
1.07
 
80-84
 
2.90
1.07
 
75-79
 
4.84
7.48
 
70-74
 
2.90
9.83
 
65-69
 
7.74
11.97
 
60-64
 
10.83
4.27
 
55-59
 
6.77
7.48
 
50-54
 
4.84
9.83
 
45-49
 
5.80
6.41
 
40-44
 
2.90
5.34
 
35-39
 
6.77
7.48
 
30-34
 
7.74
2.14
 
25-29
 
1.93
2.14
 
20-24
 
1.93
5.34
 
15-19
 
3.87
4.27
 
10-14
 
1.93
7.48
 
5-9
 
8.90
1.07
 
0-4
 
4.84
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[10].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Bastide-Clairence udalerrian 959 biztanle zeuden eta 440 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 32,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[12]

959biztanle
440elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
292familia
Udalerria
% 25
% 29
% 9
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 292 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (139). Guraso bakarreko 41 familietatik 26etan ama zen guraso bakarra. 165 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 62k seme-alaba bakarra zuten etxean, 55k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[12]

139
111
41
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean165
Seme-alaba bat62
Bi seme-alaba55
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 856 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,8). 80 urte edo gehiagoko 73 biztanleetatik 44 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 29 kolektibitateren batean.[12]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 13
40-54% 14
55-64% 22
65-79% 21
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 73
40-54% 69
55-64% 71
65-79% 68
80 +% 21

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 9,3 PACS bidez lotuta). % 25,1 ezkongabeak ziren, % 6,9 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[12]

Ezkonduta% 40,4
Ezkongabea% 25,1
Izatezko bikotean% 12,3
PACS bidez lotuta% 9,3
Alarguna% 6,9
Dibortziatuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,4), eskulangileak (% 11,6), goi-mailako langileak (% 10,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,3) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 36 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 8,2).[12]

Udalerria
% 8
% 8
% 11
% 16
% 9
% 12
% 34
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 595 etxebizitza zeuden. Horietatik 440 egoitza nagusi ziren, 86 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 70 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (420), eta apartamentuak gutxi ziren (170). Egoitza nagusietatik 306 beren jabearen bizilekuak ziren, 118 alokairuan zeuden, 16 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[13]

595etxebizitza
440egoitza nagusi
420etxe
170apartamentu

Etxebizitza multzoa

440
86
70
Egoitza nagusia (440)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (86)Hutsik (70)

Etxe mota

420
170
Etxea (420)Apartamentua (170)

Jabetza egoera

306
118
Jabeak (306)Alokairuan (118)HLM (16)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (125).[13]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik125
1919-194534
1946-197033
1971-199076
1991-200598
2006-202068

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (249). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (210 etxebizitzatan). 314 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 204 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 216tan bi edo gehiago.[13]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela29
3 gela71
4 gela89
5 gela edo gehiago249

Berogailu mota

53
210
140
Gas sarea (12)Fuel-olioa (53)Elektrizitatea (210)Gas botila (25)Bestelakoak (140)

Aparkalekua eta ibilgailuak

314aparkalekua
204ibilgailu 1
216ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 604 biztanleetatik 477 aktibo ziren (% 79,0), horietako 433 lanean (% 71,7) eta 45 langabezian (aktiboen % 9,4).

60415-64 urteko biztanle
% 79,0aktibo
% 71,7lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,3
25-54 urte% 95,1
55-64 urte% 58,5
Gizonak% 81,2
Emakumeak% 76,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 46,2
CAP-BEP% 1,6
Batxilergoa% 14,5
Goi-mailako +2% 4,7
Goi-mailako +3/4% 11,1
Goi-mailako +5% 10,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

127 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,1), 45 erretiraturik zeuden (% 35,4) eta 40 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 35
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 10
% 15
% 26
% 20
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 236 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 433 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

236enplegu udalerrian
% 53,8soldatapeko
% 46,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.710 eurokoa zen.

25.710 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Musika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Musika talde ospetsuen artean, Kuartz dugu.

Bastidar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ /bas̺tíð̞a/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban
  2. ↑ /bas̺tíð̞a aʁ̞βéʁ̞o.à/ ahoskatua (laguntza)
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskal onomastika datutegia - Euskaltzaindia
  2. ↑ Euskara mota bat hitz egiten zuten akitaniarren hizkuntza[Betiko hautsitako esteka] Gara, 2003-10-16
  3. ↑ Gaskoiaren mapa Wikimedia Commons
  4. ↑ Bastidako kantonamenduan, etiketarik gabe aurkezten den...[Betiko hautsitako esteka] Kazeta.info, 2011-01-23
  5. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  6. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  7. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  8. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  9. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bidache », fiche climatologique. .
  10. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  11. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  12. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  13. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  14. ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. PA00084415. .
  15. ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. PA00084416. .
  16. ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. PA64000078. .

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bastida_(Nafarroa)&oldid=11840868"(e)tik eskuratuta