Edukira joan

Alexander von Middendorff

Wikipedia, Entziklopedia askea
Alexander von Middendorff

(1880)
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakАлекса́ндр Фёдорович Ми́ддендорф
JaiotzaSan Petersburgo, 1815eko abuztuaren 6a (juliotar egutegia)
Herrialdea Errusiar Inperioa
Lehen hizkuntzaerrusiera
HeriotzaHellenurme (en) Itzuli, 1894ko urtarrilaren 16a (juliotar egutegia) (78 urte)
Familia
AitaTheodor Johann von Middendorff
Ezkontidea(k)Hedwig von Hippius (en) Itzuli
Seme-alabak
LeinuaMiddendorff (en) Itzuli
Hezkuntza
HeziketaQ62018688 Itzuli
Berlingo Humboldt Unibertsitatea
Erlangen-Nurenbergeko Unibertsitatea
Vienako Unibertsitatea
Wrocławeko Unibertsitatea
Imperial University of Dorpat (en) Itzuli
Hezkuntza-mailaMedikuntzako doktorea
Hizkuntzakerrusiera
alemana
Jarduerak
Jarduerakesploratzailea, zoologoa, ornitologoa, botanikaria, unibertsitateko irakaslea, lur-jabea, medikua, bidaiaria, naturalista eta geografoa
Enplegatzailea(k)Imperial University of St. Vladimir (en) Itzuli
Jasotako sariak
KidetzaZientzien Errusiar Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Göttingengo Zientzien Akademia

Alexander Theodor von Middendorff (errusieraz: Алекса́ндр Фёдорович Ми́ддендорф, translit.: Aleksandr Fiodorovitx Middendorf; 1815eko abuztuaren 18a (vkj abuztuaren 6a), San Petersburgo – 1894ko urtarrilaren 28a (vkj urtarrilaren 16a), Hellenurme) Baltikoko alemaniar jatorriko Errusiako Inperioko biogeografo, zoologo eta esploratzailea izan zen, San Petersburgoko Zientzien Akademia Inperialako akademikoa.

Bere lehen hezkuntza San Petersburgon jaso zuen. Ondoren, Tartuko Unibertsitatean medikuntza ikasi zuen, eta 1837an graduatu zen. Ikasketak osatzeko, Berlinen, Erlangenen, Vienan eta Breslaun ere aritu zen.

1839an Kieveko Unibertsitatean zoologiako irakasle izendatu zuten. 1840an Karl Ernst von Baerekin batera espedizio batean parte hartu zuen Kola penintsulan. 1842–1845 artean Iparraldeko Siberiara eta Ekialde Urrunera egindako espedizio handia zuzendu zuen. 1868an Baraba estepa aztertu zuen nekazaritza ikuspegitik, eta 1878an Fergana harana. 1870ean espedizio hidrometeorologiko bat gidatu zuen Barents itsasoara eta Islandiara. Bere izena daramate hainbat toki geografikok (badia bat Taimyr penintsulan eta lurmutur bat Novaja Zemljan), baita animalia eta landare espezie askok ere.

Errusiako Geografia Elkartearen sortzaileetako bat izan zen. Halaber, Eesti punane veis eta Tori zaldia bezalako abere-arrazen hobekuntzan parte hartu zuen.

Middendorffek Hellenurme, Päidla (biak Tartumaan) eta Pööravere jaurerria (Pärnumaa) izan zituen jabetzan [1]. Hellenurmeko hilerrian dago lurperatuta.

Alexander Theodor von Middendorffen hilobia

Bere Siberiako espedizio handian bildutako materialetan oinarrituta, lau liburukiko lana argitaratu zuen: Reise in den äussersten Norden und Östen Sibiriens... (1847–1875). Lan horretan Siberiako ipar eta ekialdeko lurraldeen geografia, hidrografia, orografia, geologia, klima, flora eta fauna aztertu zituen, eta bereziki sakon landu zituen landare eta animalien deskribapenak. Azken liburukian Siberiako herri indigenen (adibidez, samoiedoak) deskribapen antropologiko eta etnografikoa eskaintzen da [2].

Jakutiari buruzko materialak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1845ean espediziotik itzuli ondoren, jakutierari eta folkloreari buruz bildutako materiala Otto von Böhtlingk hizkuntzalariari eman zion, San Petersburgoko Zientzien Akademia Inperialan ikertu eta argitaratzeko [3].

Bere ama, Sophia Johanson, eesti jatorrikoa zen. 1850ean Hedwig Elisabeth Hippiusekin ezkondu zen, Carl Friedrich Hippius estatu-kontseilariaren alaba [5][6]. Haien seme-alaben artean:

  • Ernst von Middendorff (1851–1916), ornitologoa
  • Hedwig (1854–1929)
  • Christine (1858–1928)
  • Max von Middendorff (1861–1926), medikua [7]

Bere omenez izendatu dira hainbat espezie, hala nola Anser fabalis middendorffi eta Microtus middendorffi, eta toki geografikoak, hala nola Middendorff badia eta Middendorff lurmuturra [8].

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Stryk 1877, 134–135 or. .
  2. ↑ Ariste 1974, 272–273 or. .
  3. ↑ Uvarovskij.
  4. 1 2 3 RAS.
  5. ↑ Hasselblatt 1889, 44 or. .
  6. ↑ GHBRL 1935, 908–909 or. .
  7. ↑ GHBRE 1930, 162 or. .
  8. ↑ Beolens 2003, 234 or. .
  • Stryk, Leonhard von. (1877). Beiträge zur Geschichte der Rittergüter Livlands. Dorpat, 134–135 or..
  • Hasselblatt, Arnold. (1889). Album Academicum der Kaiserlichen Universität Dorpat. Dorpat, 44 or..
  • Genealogisches Handbuch der baltischen Ritterschaften (Livland). Görlitz, 908–909 or..
  • Genealogisches Handbuch der baltischen Ritterschaften (Estland). Görlitz, 162 or..
  • Ariste, Paul. (1974). «Kaks Peterburi Teaduste Akadeemia uralisti» Keel ja Kirjandus: 272–273..