Ιταλικές γλώσσες

Οι ιταλικές γλώσσες είναι ομάδα γλωσσών που ανήκουν στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια. Οι ιταλικές γλώσσες διακρίνονται σε δύο κλάδους: τις Οσκοουμβρικές και τις Λατινοφαλισκικές.

• Πρωτο-Ιταλική γλώσσα
  • Πρωτο-Βενετική γλώσσα
    • Βενετική γλώσσα (6ος–1ος αι. π.Χ.)
  • Πρωτο-Λατινοσαβελλική γλώσσα
    • Οσκοουμβρικές γλώσσες ή Σαβελλικές
      • Οσκική γλώσσα (5ος–1ος αι. π.Χ.), ομιλούνταν στη νοτιοκεντρική περιοχή της ιταλικής χερσονήσου. Διαλέκτοι αποτελούν:
        • Βόρειες Οσκικές γλώσσες (Βεστινιανή γλώσσα κ.ά.)
        • Σαβινική γλώσσα
      • Ουμβρική γλώσσα (7ος–1ος αι. π.Χ.) (δεν πρέπει να συγχέεται με την ουμβρική διάλεκτο της σύγχρονης ιταλικής γλώσσας), ομιλούνταν στη βορειοκεντρική περιοχή της ιταλικής χερσονήσου. Διαλέκτοι αποτελουν:
        • Βολσκική γλώσσα
        • Αικουινική γλώσσα
      • Νότια Πικηνική γλώσσα (6ος–4ος αι. π.Χ.)
    • Λατινοφαλισκικές γλώσσες
      • Φαλισκική γλώσσα (7ος–2ος αι. π.Χ.), ομιλούνταν στην περιοχή γύρω από το Φαλέριι Βέτερες (σύγχρονη Τσίβιτα Καστελάνα) βόρεια της πόλης της Ρώμης.
      • Λατινική γλώσσα (6ος αι. π.Χ.–6ος αι. μ.Χ.), ομιλούνταν στη δυτικοκεντρική Ιταλία, οι ρωμαϊκές κατακτήσεις τη διέδωσαν σε όλην την αυτοκρατορία και πέρα από αυτή. Εξελίξεις της λατινικής αποτελούν οι ρομανικές γλώσσες, γνωστές και ως λατινογενείς.
        • Λαϊκή Λατινική γλώσσα (2ος αι. π.Χ.–4ος αι. μ.Χ.)
          • Πρωτο-ρομανική γλώσσα (4ος–8ος αι. μ.Χ.), ο ανακατασκευασμένος πρόγονος των λατινογενών γλωσσών. Οι λατινογενείς γλώσσες είναι οι μόνες ιταλικές γλώσσες που ομιλούνται ακόμη σήμερα.
            • Ιταλοδυτικές γλώσσες
              • Ιταλο-δαλματικές γλώσσες (π. 960), όπως τα Ιταλικά και τα Δαλματικά
              • Δυτικορομανικές γλώσσες
                • Γαλατορομανικές γλώσσες (π. 842), όπως τα Γαλλικά και τη Γαλλοπροβηγκιανή
                • Οξιτανορομανικές γλώσσες (π. 1000), όπως τα Καταλανικά και τα Οξιτανικά
                • Ιβηρορομανικές γλώσσες (π. 1075), όπως τα Ισπανικά, τα Πορτογαλικά και η Γαλικιανή
                • Ραιτο-ρομανικές γλώσσες (π. 1100), όπως η Ρομανσική και η Φριουλανική
                • Γαλλοϊταλικές γλώσσες
                • Βενετική γλώσσα
            • Νότιες ρομανικές γλώσσες
              • Σαρδηνιακή γλώσσα (π. 1102)
              • Αφρορομανική γλώσσα (εξαφανισμένη· ομιλούνταν έως τον 12ο αι. μ.Χ.)
            • Ανατολικές ρομανικές γλώσσες (π. 1521), όπως τα Ρουμανικά και τα Βλάχικα
  • (;) Σικελική (6ος–4ος αι. π.Χ.)
  • (;) Ελυμιακή (6ος–3ος αι. π.Χ.)