Berlin
| Letey obceyi | Berlin-Brandenburg Metropolitan Region, Berlin |
|---|---|
| Sazbiyayış | 1244 |
| Name | Bá Linh, Béc-lin, Béc-lanh |
| Namey resmi | Berlin |
| Nameyo xas | Berlin |
| Nickname | Spree-Athen |
| Nameyo kılm | Berlín, B |
| Transkriptiya IPA | bərˈlɪn, bɛʁ.lɛ̃ |
| Archives at | Landesarchiv Berlin |
| Zıwano resmi | Almanki |
| Qıta | Ewropa |
| Dewlete | Almanya |
| Paytextê cayi | Almanya |
| Merkezê idarey | Almanya |
| Enclave within | Brandenburg |
| Koordinatê Herun | 52°31′0″N 13°23′0″E |
| Coordinates of geographic center | 52°30′6″N 13°24′15″E |
| Koordinatê tewr rocvetışi | 52°26′16″N 13°45′40″E |
| Koordinatê tewr zımeyi | 52°40′31″N 13°28′46″E |
| Koordinatê tewr veroci | 52°20′19″N 13°38′53″E |
| Koordinatê tewr rocawani | 52°25′11″N 13°5′18″E |
| Sersıq | Arkenberge |
| Unwanê serdariya hıkumati | Governing Mayor of Berlin |
| Serdar | Kai Wegner |
| Executive body | Senate of Berlin |
| Organê qanuni | Berlin House of Representatives |
| Highest judicial authority | Constitutional Court of the State of Berlin |
| Roşanê şari | Roja Cinîyan |
| Sukê wayiye | Kiew |
| Êmıryanê sinori | Brandenburg |
| Ameyo heruna cı | Alt-Berlin, Berlinê Rocvetışi, West Berlin |
| Zıwanê gurenayışi | Almanki, Berlin German |
| Xelati | City of Design, Princess of Asturias Award for Concord, Führerstadt |
| Kodê postey | 10115–14199 |
| Official app | Berlin.de Service-App |
| Sitey resmi | https://www.berlin.de/ |
| Described at URL | https://www.meyersgaz.org/place/10147053 |
| Official map URL | https://www.berlin.de/stadtplan/ |
| Hashtag | Berlin |
| Flag | flag of Berlin |
| Coat of arms | coat of arms of Berlin |
| Geography of topic | geography of Berlin |
| Tarixê mewzuy | history of Berlin, timeline of Berlin |
| Köppen climate classification | oceanic climate |
| Related category | Category:Berlin-related lists |
| Open data portal | Berlin Open Data |
| Economy of topic | economy of Berlin |
| Demographics of topic | demographics of Berlin |
| District heating grid | Berliner Fernwärmenetz |
| Time of earliest written record | 1237, 1244 |
| Mastodon instance URL | https://berlin.social, https://mastodon.berlin |
| Veyndayışê kodê mehali | 030 |
| Kodê plaqeyi | B |
| Category for honorary citizens of entity | Category:Honorary citizens of Berlin |
| Category for the view of the item | Category:Views of Berlin |
| Seba haritan kategoriye | Category:Maps of Berlin |

Berlin yew bacarê Almanyao u mıntıqa ra rocvetışê (şerqê) Almanya dero. Yewbiyayışê Almanya Federale u Cumhuriyetê Almanyayo Demokratik ra dıme Berlin serra 1990ıne de bi paytextê Almanya. Berlin bacarê Almanyao tewr gırdo.
Tarix
[bıvurne | çımeyi bıvurne]Berlin bacarê do khano u seserra 12ine de niyao ro. Verênde serra 1701ıne de bi paytextê Brandenburgi. Serranê 1701 u 1871e miyan de Berlin paytextê Qralina Prusya biyo. Raveri ra serra 1871e de Berlin paytextê Almanyayo. Wextê dêmdayışê endustriyede Berlin zaf biyo gırd u biyo merkezê transport u iqtısadi. Serra 1936i de kayê Olimpiya Berlin de biyê.
Wextê Herbê Dınyayê Dıyıne Berlin biyo xırabe. Serra 1945i de Berlin bi dı letey. O ra dıme mıntıqa rocawanê (ğerbê) Berlini be terefê Qraliya Yewbiyayiye, Amerika u Fransa ra pia idare bi. Mıntıqa rocvetışê (şerqê) Berlini ki terefê Rusya ra idare bi. Serra 1949i de hetê rocvetışê (şerqê) Berlini bi paytextê Cumhuriyetê Almanya Demokratike. Serra 1961e de Berlin miyan de seraser yew dês vıraziya. Labelê serra 1989i de no dês ancia rıziya u dı heti biy yew, amey pêser.
İklım
[bıvurne | çımeyi bıvurne]Ewro nıfusê Berlini 3.3 milyono; labelê nıfusê metroy 4.2 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê: şarê Polonan, Zazayan u Tırkan tede zafo. Nıfusê şare Tırkiya 117,624o.
İklimê Berlini honıko; sıliye zaf varena. Seba awıka germıne (Gulf Stream), hewaê Berlini zaf serdın niyo. Erdê Berlini her daim kheweo (kıhoyo).
Nıfus
[bıvurne | çımeyi bıvurne]| Şemay nıfusi | 1200 | 9000 | 10,000 | 172,132 | 1,888,848 | 3,336,026 | 3,433,695 | 3,490,105 | 3,644,826 | 3,700,577 |
| 1250 | 1600 | 1680 | 1800 | 1900 | 1950 | 1990 | 2015 | 2019 | 2025 |
İqtısad
[bıvurne | çımeyi bıvurne]Nıka Berlin bacarê da moderno. Banê xeylê berzi u bınaê ke hetê mımarine ra mıkemmel vıraziyaê tede estê. Ewro Berlin merkezê huner, zagon, siyaset u turizmio. Sektorê dewlete zaf gırdo. Merkezê Deutsche Welle u Der Tagesspiegeli Berlin de ronaeyo.
Belediya
[bıvurne | çımeyi bıvurne]| Semtê Berlini |
Erd be km² |
Sıxletiye serê km² ra |
|---|---|---|
| Charlottenburg-Wilmersdorf | 64,72 | 4.944 |
| Friedrichshain-Kreuzberg | 20,16 | 13.357 |
| Lichtenberg | 52,29 | 4.961 |
| Marzahn-Hellersdorf | 61,74 | 4.013 |
| Mitte | 39,47 | 8.456 |
| Neukölln | 44,93 | 6.969 |
| Pankow | 103,01 | 3.542 |
| Reinickendorf | 89,46 | 2.697 |
| Spandau | 91,91 | 2.435 |
| Steglitz-Zehlendorf | 102,50 | 2.867 |
| Tempelhof-Schöneberg | 53,09 | 6.304 |
| Treptow-Köpenick | 168,42 | 1.430 |
Hewa
[bıvurne | çımeyi bıvurne]| Heway Berlin | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aşmi/Mengi | Çel | Şbt | Adr | Nsn | Gln | Hzr | Tmz | Tbx | Kşk | Tşv | Tşp | Kan | Serre |
| Tewr vêşi germ °C (°F) | 15.0 (59) |
17.0 (62.6) |
23.0 (73.4) |
27.0 (80.6) |
33.0 (91.4) |
36.0 (96.8) |
38.8 (101.8) |
35.0 (95) |
32.0 (89.6) |
25.0 (77) |
18.0 (64.4) |
15.0 (59) |
38.8 (101.8) |
| Tewr nızm germ °C (°F) | 2.9 (37.2) |
4.2 (39.6) |
8.5 (47.3) |
13.2 (55.8) |
18.9 (66) |
21.8 (71.2) |
24.0 (75.2) |
23.6 (74.5) |
18.8 (65.8) |
13.4 (56.1) |
7.1 (44.8) |
4.4 (39.9) |
13.4 (56.1) |
| Roce de werteyınine °C (°F) | 0.5 (32.9) |
1.3 (34.3) |
4.9 (40.8) |
8.7 (47.7) |
14.0 (57.2) |
17.0 (62.6) |
19.0 (66.2) |
18.9 (66) |
14.7 (58.5) |
9.9 (49.8) |
4.7 (40.5) |
2.0 (35.6) |
9.6 (49.3) |
| Tewr nızm honık °C (°F) | −1.5 (29.3) |
−1.6 (29.1) |
1.3 (34.3) |
4.2 (39.6) |
9.0 (48.2) |
12.3 (54.1) |
14.7 (58.5) |
14.1 (57.4) |
10.6 (51.1) |
6.4 (43.5) |
2.2 (36) |
−0.4 (31.3) |
5.9 (42.6) |
| Tewr vêşi honık °C (°F) | -25.0 (-13) |
-16.0 (3.2) |
-13.0 (8.6) |
-4.0 (24.8) |
-1.0 (30.2) |
4.0 (39.2) |
7.0 (44.6) |
7.0 (44.6) |
0.0 (32) |
-7.0 (19.4) |
-9.0 (15.8) |
-17.0 (1.4) |
−21.0 (−5.8) |
| Sıxletina vartışi mm (inches) | 42 (1.65) |
33 (1.3) |
41 (1.61) |
37 (1.46) |
54 (2.13) |
69 (2.72) |
56 (2.2) |
58 (2.28) |
45 (1.77) |
37 (1.46) |
44 (1.73) |
55 (2.17) |
571 (22.48) |
| Rocê ticıni | 10.0 | 8.0 | 9.1 | 7.8 | 8.9 | 9.8 | 8.4 | 7.9 | 7.8 | 7.6 | 9.6 | 11.4 | 106.3 |
| Saeta tici | 46.5 | 73.5 | 120.9 | 159.0 | 220.1 | 222.0 | 217.0 | 210.8 | 156.0 | 111.6 | 51.0 | 37.2 | 1,625.6 |
| Source no. 1: World Meteorological Organization (UN)[1] | |||||||||||||
| Source no. 2: HKO[2] | |||||||||||||
Sûkê bırakin
[bıvurne | çımeyi bıvurne]- Los Angeles, DAY (1967)
Bıvênên
[bıvurne | çımeyi bıvurne]Çımeyi
[bıvurne | çımeyi bıvurne]- ↑ "Weather Information for Berlin". May 2011. http://www.worldweather.org/016/c00059.htm.
- ↑ "Climatological Normals of Berlin". Hong Kong Observatory. Archived from the original on 19 November 2019. https://web.archive.org/web/20191119204000/http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/europe/ger_pl/berlin_e.htm. Retrieved 20 May 2010.
- Sitey Berlinio Resmi Archived 2007-01-25 at the Wayback Machine