Mei Jones

Mei Jones
Ganwyd	Henryd Myrddin Jones  Chwefror 1953  Llanddona
Bu farw	5 Tachwedd 2021
Dinasyddiaeth	Cymru
Alma mater	Prifysgol Aberystwyth Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru
Galwedigaeth	actor teledu, sgriptiwr, actor llwyfan

Actor a sgriptiwr o Gymru oedd Mei Jones neu Myrddin Jones neu Henryd Myrddin Jones (Chwefror 1953 – 5 Tachwedd 2021). Cyd-greoedd y gyfres C'mon Midffild! gyda Alun Ffred Jones, a darlledwyd tair cyfres ar y radio cyn trosglwyddo yn llwyddiannus i deledu. Roedd perfformiad Mei fel y cymeriad hoffus 'Wali Thomas' yn un o'r creadigaethau comedi mwyaf poblogaidd erioed yn y Gymraeg. Cyd-greodd sawl cyfres deledu arall yn ogystal fel Deryn a Cerddwn Ymlaen.

Bywyd cynnar ac addysg

Magwyd Henryd Myrddin Jones ar dyddyn yn Llanddona, Ynys Môn, cyn i’r teulu symud i Lanfairpwll. Yn blentyn roedd yn bêl-droediwr talentog a chafodd ei dderbyn i garfan dan-18 Cymru tra'n dal yn ddisgybl ysgol. Bu'n chwarae i dîm Biwmares, Amlwch, Bangor ac yn gôl-geidwad i dîm Llanrug.

Aeth i Ysgol David Hughes ym Mhorthaethwy, cyn mynychu Coleg y Brifysgol, Aberystwyth gan ddilyn cwrs mewn diwinyddiaeth. Yn y cyfnod yma daeth yn un o aelodau gwreiddiol y grŵp Mynediad am Ddim. Bu'n chwarae i glwb pêl-droed Pontrhydfendigaid yn ystod ei ddyddiau coleg yn Aberystwyth. Aeth ymlaen i gwrs drama Cymraeg yng Ngholeg Cerdd a Drama Caerdydd.

Gyrfa

Bu'n actio, sgriptio a chyfarwyddo ers 1976. Dechreuodd ei yrfa gyda Chwmni Theatr Cymru cyn dod yn un o aelodau cyntaf Theatr Bara Caws. Ar y radio, bu’n rhan o dîm Pupur a Halen ac Wythnos i’w Anghofio, ac yna fe sgriptiodd, actiodd a chyfarwyddodd wyth cyfres, un ffilm a sioe lwyfan o C'mon Midffild!. Enillodd Mei ac Alun Ffred Jones wobr 'Yr Awdur Gorau Ar Gyfer Y Sgrin - Cymreig' BAFTA Cymru ar gyfer C'mon Midffild! yn 1992.

Yn ystod yr 1980au bu'n actio mewn sawl cyfres ddrama yn cynnwys Wastad ar y Tu Fas, Hufen a Moch Bach, Anturiaethau Dic Preifat ac Ŵyn i'r Lladdfa. Sgriptiodd y cyfresi drama Deryn a Cerddwn Ymlaen ar y cyd gyda Meic Povey.

Yn 2008 fe’i comisiynwyd i ysgrifennu drama gomedi o’r enw Planed Patagonia.

Roedd hefyd yn un o'r Jonesiaid a dorrodd record y byd Jones Jones Jones am gasglu ynghyd y nifer fwyaf o bobl yn rhannu’r un cyfenw yng Nghanolfan y Mileniwm yn 2006, gan fod yn un o 1,224 Jones a gymerodd ran.

Bywyd personol

Wedi i losgiadau tai haf ddechrau yn 1979, a'r heddlu yn rhwystredig oherwydd eu hymdrechion aflwyddiannus i ddal y rhai oedd yn gyfrifol, arestiwyd Mei Jones ynghyd â'i gyd-aelod o gast C'mon Midffild!, Bryn Fôn yn 1990. Ni ddygwyd unrhyw gyhuddiadau yn eu herbyn.

Bu farw yn 68 mlwydd oed wedi cyfnod o salwch. Roedd yn dad i pedwar o blant, Ela, Lois, Steffan ac Aaron.

Gwaith ddethol

Theatr

Fel dramodydd

• Awê Bryncoch!
• sioeau cynnar Bara Caws fel cyd-awdur

Fel actor

Cwmni Theatr Cymru

• Y Rhai a Lwydda (1972)
• Y Pibydd Brith (1974)
• Madog (1976)
• Fflora a Portread (1976)
• Y Lefiathan (1976)
• Jac y Jyngl (1977)
• Cymerwch, Bwytewch (1977)

Theatr Bara Caws

• Croeso i'r Roial (1977) cyd-awdur ac actor
• Bargen (1979) cyd-awdur ac actor
• Hwyliau'n Codi (1979) cyd-awdur ac actor
• Bynsan Binc cyd-awdur ac actor

Cwmnïau eraill

• Awê Bryncoch!
• Saer Doliau

Ffilm, teledu a radio

Fel dramodydd / sgriptiwr

• Pupur a Halen (1981) Radio Cymru - awdur
• Wythnos i’w Anghofio
• Deryn (1986)
• Cerddwn Ymlaen (2000–2002)

Fel actor

• Goglis (HTV)
• Dim Ond Heddiw (1978)
• Wastad ar y Tu Fas
• Hufen a Moch Bach
• Anturiaethau Dic Preifat
• Meistres y Chwarae (1984)
• Ŵyn i'r Lladdfa (1984)
• Siwan (1986)
• Deryn (1986)
• Almanac
• Cylch Gwaed
• Llwybr Defaid
• Twll o Le (1987)
• C'mon Midffîld! (1988–1994)
• Outside Time (1991)
• Shakespeare: Y Dramâu wedi'u Hanimeiddio (1994)
• Dŵr a Thân (1992)
• Midffîld - Y Mwfi (1992)
• Gelert
• Rhodd Mam (1995)
• Y Siop (1996)
• Yr Heliwr (1997)
• Pobol y Cwm (1997)
• C'mon Midffîld! a Rasbrijam (2004)

Cyhoeddiadau

Mae rhai o'i ganeuon yn y gyfrol O'r Sioe gan Gyhoeddiadau Curiad.

Dolenni allanol

• Mei Jones ar wefan Internet Movie Database