John Humphrys
| John Humphrys | |
|---|---|
 | |
| Ganwyd | 17 Awst 1943  Y Sblot |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Addysg | Doethur mewn Cyfraith |
| Alma mater | |
| Galwedigaeth | newyddiadurwr, cyflwynydd teledu |
| Cyflogwr | |
| Priod | Valerie Sanderson |
| Gwobr/au | doethuriaeth er anrhydedd |
Awdur, newyddiadurwr a chyflwynydd radio a theledu o Gymru yw Desmond John Humphrys (ganwyd 17 Awst 1943). O 1981 i 1987 roedd yn brif gyflwynydd Nine O'Clock News, prif raglen newyddion Prydeinig y BBC. Rhwng 1987 a 2019 roedd yn cyflwyno rhaglen arobryn BBC Radio 4, Today. O 2003 i 2021 bu'n cyflwyno'r cwis teledu "anoddaf un" – Mastermind.[1]
Mae gan Humphrys enw da fel cyfwelydd dygn a phlaen; o bryd i'w gilydd mae gwleidyddion wedi bod yn feirniadol iawn o'i arddull ar ôl cael eu cyfweld yn llym ganddo ar radio a theledu byw.[2]
Cefndir
[golygu | golygu cod]Cafodd Humphrys ei eni yn Pearl Street, Sblot, Caerdydd yn fab i Edward George Humphrys, Cwyrydd Ffrenig, a Winifred Mary (cynt Matthews), triniwr gwallt. Roedd yn un o bump o blant. Brawd iddo oedd Bob Humphrys gohebydd chwaraeon BBC Cymru.[3]
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Uwchradd Caerdydd gan adael yr ysgol yn 15 oed i gychwyn gyrfa yn y byd newyddiadurol.
Gyrfa
[golygu | golygu cod]Ar ôl gadael yr ysgol cafodd ei benodi'n ohebydd dan hyfforddiant ar y Penarth Times cyn cael ei benodi yn gyw ohebydd ar y Western Mail ac yna'n ohebydd teledu ar TWW. Ymunodd â'r BBC ym 1966 fel gohebydd rhanbarthol Lerpwl a gogledd orllewin Lloegr, cyn cael ei ddyrchafu'n ohebydd tramor. Fel gohebydd tramor fu'n gyfrifol am ohebu'r newyddion am ymddiswyddiad Richard Nixon o arlywyddiaeth yr Unol Daleithiau.
Ym 1981 daeth yn brif angor rhaglen Nine O'Clock News y BBC gan gadw'r swydd hyd 1987 pan gafodd ei benodi'n brif gyflwynydd rhaglen newyddion Today ar Radio 4 fel olynydd i John Timpson. O 1993 hyd 2003 bu'n gyflwynydd y rhaglen deledu On The Record [4] Cyhoeddodd yn Chwefror 2019 y byddai'n rhoi'r gorau i gyflwyno Today gan ddweud y dylai fod wedi gadael "flynyddoedd yn ôl". Darlledodd ei sioe olaf ar fore 19 Medi 2019.[5]
Ym mis Gorffennaf 2026 nododd mewn erthygl yn y Guardian for y rhaglen Today wedi mynd yn 'annoying' ers iddo adael.[6]
Cyhoeddiadau
[golygu | golygu cod]- Devil's Advocate (Llundain: Arrow Books, 2000)
- The Great Food Gamble (Llundain: Coronet Books, 2002)
- Lost For Words: The Mangling and Manipulating of the English Language (Llundain: Hodder & Stoughton, 2004)
- Beyond Words: How Language Reveals the Way We Live Now (Llundain: Hodder & Stoughton, 2006)
- In God We Doubt: Confessions of a Failed Atheist (Llundain: Hodder & Stoughton, 2007)
- Blue Skies & Black Olives (Llundain: Hodder & Stoughton, 2009)
- (gyda Sara Jarvis) The Welcome Visitor: Living Well, Dying Well (Llundain: Hodder & Stoughton, 2009)
- A Day Like Today: Memoirs (Llundain: William Collins, 2019)
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Mastermind: John Humphrys to step down as host" (yn Saesneg). 2021-02-06. Cyrchwyd 2026-08-17.
- ↑ Archifwyd 2015-03-03 yn y Peiriant Wayback Gwefan www.bbc.co.uk; adalwyd 16 Mai 2015
- ↑ ‘HUMPHRYS, John’, Who's Who 2014, A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc, 2014; online edn, Oxford University Press, 2014 ; online edn, Tachwedd 2014 Adalwyd 16 Mai 2015
- ↑ Gwefan www.bbc.co.uk; Archifwyd 2015-03-03 yn y Peiriant Wayback adalwyd 16 Mai 2015
- ↑ John Humphrys yn beirniadu gwleidyddion sy’n osgoi cyfweliadau. Golwg360 (19 Medi 2019).
- ↑ Humphrys, John (2026-07-11). "The hill I will die on: Radio 4's Today programme has become really annoying since I left". The Guardian (yn Saesneg). ISSN 0261-3077. Cyrchwyd 2026-08-17.