Pòrtugalskô
|
Pòrtugalskô Repùblika
República Portuguesa
|
|||
|---|---|---|---|
|
|||
| Himn: A Portuguesa (Pòrtugalkô)
|
|||
 |
|||
|
Spòdlowé pòdôwczi
|
|||
| Òficjalny jãzëk | pòrtugalsczi | ||
| Stolëca | Lisabón | ||
| Fòrma państwa | repùblika | ||
| Prezydeńt | António José Seguro | ||
| Premiéra | Luís Montenegro | ||
| Wiéchrzëzna % wòdë |
92 389 km² 0,48% |
||
| Lëdztwò (2004) | 10 566 212 | ||
| Dëtk | Euro (EUR) | ||
| Czasowô cona | UTC +0 | ||
| Kòd ISO 3166 | PT | ||
| Internet | .pt | ||
| Aùtowi kòd | P | ||
| Telefón | +351 | ||
Pòrtugaliô[1] abò Pòrtugalskô (pòrt. Portugal); òficjalnô pòzwa Pòrtugalskô Repùblika (pòrt. República Portuguesa) – je państwã w Zôpadny Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùnie. Grańczë jeno ze Szpańską.
Do kraju nôleżą też òstrowë na Atlanticczim Òceanã. Aùtonomicznëmi regionama sã archipeladżi Madera ë Azorë. Archipelag Madera składa sã z òstrowu Madera, Porto Santo ë karna òstrowów Desertas ë Selvagens, do archipelagu Azorów nôleżą òstrowë Santa Maria, São Miguel, Terceira, Graciosa, São Jorge, Pico, Faial, Flores, ë Corvo, a też jinsze mniészé òstrówczi[2].
Pòrtugalskô zwëskała samòstójnotã w 1143[3]. W latach 1580–1640 bëła w personalny ùnie z Szpańską[4]. W rujanie 1910 òstał òbalôny sledny król Pòrtugalsczi Manuél II Patriota[2]. W 1917 mioły mol tu fatimsczé òbjawienia[5]. Pò I swiatowi wòjnie w kraju bëła diktatura Antoniegò Salazara, chtërën òstał òbalôny z przëczënë gòzdzykòwi rewolucji w 1974[2]. Òd 1 stëcznika 1986 Pòrtugalskô je nôleżnikã Eùropejsczi Ùnie[6].
Nôwikszą religią w Pòrtugalsczi je katolëcyzm, w 2021 wëznawało gò 80,2% lëdztwa, na drëdżim placu bëł protestantizm z wënikã 2,13%, a 14,09% lëdztwa je bezbòżnikama[7].
Galeriô
[edicëjô | edituj kòd]
Topografiô Pòrtugalsczi
Klimat Pòrtugalsczi w skalë Köppena
Procesjô w Figueiredo
Jajowô tartë
Kùrôk z Barcelos
Pòrtugalsczi alkòhol
Pòrtugalskô biôtka z bikã
.JPG)
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]- ↑
Dubravko Škiljan „Pòlitika jãzëkòwô [Jezična politika (wëjimk I)”]
, [w:] 
Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka (2022), Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Gduńsk 2022, s. 382. (kasz.) - 1 2 3 About Portugal [online] Diplomatic Portugal [dost. 2026-07-08] (an.).
- ↑ https://onu.missaoportugal.mne.gov.pt/en/about-portugal/history
- ↑ https://www.ebsco.com/research-starters/history/spain-recognizes-portugals-independence
- ↑ Historia objawień fatimskich | Sanktuarium Narodowe Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem [online], 13 stëcznika 2020 [dost. 2026-07-08] (pòl.).
- ↑ https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/portugal_en
- ↑ Portugal: population, by religion 2021 [online], Statista [dost. 2026-07-08] (an.).
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Pòrtugalskô – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
| Państwa w Eùropie | |
|---|---|
| Albańskô | Andora | Aùstriô | Belgiô | Biôłorus | Bòsniô i Hercegòwina | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô | Czôrnogóra | Duńskô | Estoniô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Islandiô | Italskô | Lëtwa | Liechtenstein | Luksembùrg | Łotwa | Madżarskô | Malta | Niemieckô | Mòłdawiô | Mònakò | Niderlandë | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbiô | Słoweniô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcariô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britaniô | |
| Zanôléżné teritoria: Alandzczé Òstrowë | Farersczé Òstrowë | Gibraltar | Grenlandiô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard | |
| Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Nadedniestrzé | |
| Państwa z eùro | |
|---|---|
| Państwa Gòspòdarczi i Walutowi Ùnie
Aùstriô | Belgiô | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Italskô | Lëtewskô | Luksembùrskô | Łotewskô | Malta | Miemieckô | Holandiô | Pòrtugaliô | Słowackô | Słoweniô | Szpańskô |
 |
| jiné państwa: Andora | Czôrnogóra | Kòsowò | Mònakò | San Marino | Watikan |
- 🚧To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.