Alojzy Bùdzësz
| Alojzy Bùdzësz | |
 | |
| Pòlsczé miono ë nôzwëskò | Alojzy Budzisz |
| Data i môl narodzeniégò | 10 czerwińca 1874 Swiecëno |
| Data i môl smiercë | 23 gòdnika 1934 Pùck |
| Môl spòczinkù | Parafialny smãtôrz w Pùckù |
| Wark, zajãcé | szkólny, pisôrz |
Alojzy Bùdzësz (ùr. 10 czerwińca 1874 we Swiecënie, ùm. 23 gòdnika 1934 w Pùckù)[1] – nordowi kaszëbsczi ùtwórca. Ùrodzył sã w familie szkólnëch. Skùńcził Szkólnowsczé Seminarium w Grëdządzu. Ùcził w Dolmierzu, Szëmałdze, Wiczlińsczich Pùstkach ë Mrzeżënie. Pò zakùńczenim I swiatowi wòjnë béł krótczi czas szôłtësã Kôrlëkòwa. W 1923 r. òn przëcygnął do Pùcka i zamieszkôł we klôsztorze elżbiétanków.
W 1928 r. zaczął Bùdzësz pùblikòwac kaszëbsczé dokazë w pismionie „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (I seriô 1928–1929) redagòwónym przez Friedricha Lorentza. Jegò tekstë ùkazywałë sã téż w miesãcznikù „Bënë ë buten” (1930), cządnikù „Gryf Kaszubski” (1931–1932) ë ju pò jegò smiercë w drëdżi serie pismiona „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (1936–1938). Bùdzësz drëkòwôł m.jin. w: Przyjacielu Ludu Kaszubskiego, Gryfie, Bënë ë buten, Wiérnym Naszińcu ë Gryfie Kaszubskim. Dzél jegò dokazów òstôł òbrobiony przez Jana Drzéżdżona ë wëdóny w 1982 r. w ksążce "Zemja kaszëbskô", dze òpisywô snôżotë swòji tatczëznë. Alojzy Bùdzësz twòrził òpòwiôdania, facecje, anegdotë i humòresczi, dolmaczoné na pòlsczi przez Jana Drzéżdżona w Modrej krainie[1]. Jegò dokazë zebrôł ë zrëchtowôł w nowim pisënkù Róman Drzéżdżón – wëdóné òstałë kùmbruż z nôùkòwim òbrobienim Józefa Bòrzëszkòwsczégò, Marka Cëbùlsczégò a Daniela Kalënowsczégò starą Kaszëbsczégò Institutu.
Ùsôdztwò A. Bùdzësza miało wiôldżi cësk na czile kaszëbsczëch lëteratów, w tim m.jin. na Aleksandrã Labùdã, Jana Trepczika czë téż Jana Drzéżdżona.
Òbaczë téż
[edicëjô | edituj kòd]Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]Lëteratura
[edicëjô | edituj kòd]- F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ss. 163–165
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Alojzy Bùdzësz – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
- Wëjimk z ùsôdztwa A Bùdzësza, w tim: "Jak Kùlómbószów Krësztof tã Amerikã wëkrił"
- Jak Kùlómbószów Krësztof tã Amerikã wëkrił