Sultan Əhməd məscidi

Sultan Əhməd məscidi
Sultan Əhməd məscidi
	türk. Sultan Ahmet camii
Ölkə	Türkiyə
Şəhər	İstanbul
Yerləşir	Eminönü
Aidiyyəti	Osmanlı imperiyası
Memar	Sədəfkar Mehmed Ağa
Sifarişçi	I Əhməd
Tikilmə tarixi	1609-1616
Üslubu	Osmanlı memarlığı
Hündürlüyü	64 m
Uzunluğu	82 m (269 ft)
Eni	65 m (213 ft)
Minarələri	6 (hündürlüyü: 64 m (210 ft))
Günbəzləri	1 (hündüryülü: 43 m (141 ft), daxili diametri: 23.50 m (77.1 ft))
Vəziyyəti	stabil
UNESCO Ümumdünya İrsi
	Rəsmi adı: Historic Areas of Istanbul
Tipi	Mədəni
Kriteriya	i,ii,ii,iv
Təyin edilib	1985
İstinad nöm.	356
Dövlət	Türkiyə
Region	Avropa
	41°00′19″ şm. e. 28°58′36″ ş. u.HGYO
	Sultan Əhməd məscidi
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Sultan Əhməd məscidi —1609–1616-cı illərdə sultan I Əhmədin əmrinə əsasən İstanbuldaki tarixi yarımadada Memar Sədəfkar Mehmet Ağanın rəhbərliyi ilə inşa etdirilib. Məscidin interiyeri mavi, yaşıl və ağ rəngli İznik saxsısı (çinisi) ilə bəzədildiyi və yarımgünbəzlərin, böyük günbəzin içi mavi tonlu qələm işləri ilə bəzədildiyi üçün avropalılar məscidi "Mavi məscid (Blue Mosque)" adlandırır. 1934-2020-ci illərdə Ayasofya məscidi muzey kimi fəaliyyət göstərib. Həmin dövrdə İstanbulun əsas məscidi Sultan Əhməd camisi sayılıb.

Xüsusiyyətləri

Məscidin memarlıq və bədii baxımdan diqqətə layiq ən önəmli məqamı bədii tərtibatda ümumi sayı 20.000-dən çox olan İznik çinilərinin istifadəsidir. Bu çinilərin bəzədilməsində sarı və mavi tonlardan, ənənəvi bitki motivləri isitfadə olunmuş, nəticədə tikinti sadəcə ibadətxana olmaqdan ziyadə möhtəşəm sənət əsərinə çevrilmişdir. Məscidin ibadətxana bölümü 64 x 72 metr ölçülərindədir. Mərkəzi günbəzin hündürlüyü 43 metr, diametri 23,5 metrdir. Məscidin içi 200-dən çox rəngarəng şüşələrlə işıqlandırılmışdır. Divar yazıları diyarbəkirli Seyid Qasım Qubari tərəfindən yazılıb. Əhatəsindəki tikintilərlə birlikdə bir külliyyə əmələ gətirən Sultan Əhməd Türkiyənin altı minarəli ilk məscididir.

Türbədə dəfn olunanlar arasında adı bilinənlər isə bunlardır:^[1]

Sultan Əhmədin qızı Ayşə Sultan
Sultan Əhmədin qızı Fatma Sultan
Sultan Əhmədin qızı Gövhər Sultan
Sultan Əhmədin qızı Zahidə Sultan
Sultan Əhmədin qızı Əsma Sultan
Sultan Əhmədin qızı Zeynəb Sultan
Sultan Əhmədin qızı Cəmrə Sultan
Sultan Əhmədin qızı Abidə Sultan
Sultan Əhmədin oğlu Şahzadə Səlim (d. 27 iyun 1611 — ö. 27 iyul 1611)
Sultan Əhmədin oğlu Şahzadə Bəyazid
Sultan Əhmədin oğlu Şahzadə Mahmud
Sultan Əhmədin oğlu Şahzadə Orxan (d. 1609 — ö. 1612)
Sultan Əhmədin oğlu Şahzadə Mehmed
Sultan Əhmədin oğlu Şahzadə Həsən (d. 25 noyabr 1612 — ö. 1615)
Sultan Osmanın qızı Zeynəb Sultan (d. noyabr 1622 — ö. 1623)
Sultan Osmanın oğlu Şahzadə Mustafa (d. noyabr 1622 — ö. 1623)
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Əhməd
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Əbdülhəmid
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Səlim
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Orxan
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Numan
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Mahmud
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Həsən
Sultan Muradın oğlu Şahzadə Osman
Sultan Muradın qızı Ruqiyə Sultan
Sultan Muradın qızı Fatma Sultan
Sultan Muradın qızı Safiyə Sultan
Sultan İbrahimin oğlu Şahzadə Mehmed
Sultan İbrahimin oğlu Şahzadə Əhməd
Sultan İbrahimin oğlu Şahzadə Süleyman
Sultan İbrahimin qızı Safiyə Sultan

Həmçinin bax

İstinadlar

↑ Alev Öner, "Sultan Ahmet I. Türbesi" Arxivləşdirilib 2023-07-22 at the Wayback Machine, TTOK Belleteni, LXV/344 (1979), s. 24–29.

Xarici keçidlər

Vikianbarda Sultan Əhməd məscidi ilə əlaqəli mediafayllar var.

[1] Alev Öner, "Sultan Ahmet I. Türbesi" Arxivləşdirilib 2023-07-22 at the Wayback Machine, TTOK Belleteni, LXV/344 (1979), s. 24–29.

[1]

Lüğətlər və ensiklopediyalar	Britannica (onlayn)
Normativ yoxlama	GND: 4252715-6 · LCCN: n92046853 · NKC: kn20140923020 · VIAF: 132669049 · WorldCat VIAF: 132669049

Türkiyə məscidləri
Adana	Adana Ulu məscidi • Adana Yeni məscidi • Xoşqədəm məscidi • Sabancı mərkəz məscidi • Yağ məscidi • 57-ci Alay Şəhidlər məscidi
Ankara	Arslanhane məscidi • Qocatəpə məscidi • Maltəpə məscidi • Məlikə Xatun məscidi
Diyarbəkir	Bəhram Paşa məscidi • Diyarbəkir Böyük Məscidi • Həzrəti Süleyman məscidi • Şeyx Məttar məscidi
Ədirnə	Bəylərbəyi Məscidi (Ədirnə) • Ətik Əli Paşa məscidi (Ədirnə) • Səlimiyyə məscidi (Ədirnə) • Sokollu Mehmed Paşa külliyəsi (Ədirnə) • Qazi Hoca Məscidi • Mədrəsə Əli Bəy Məscidi • Köhnə məscid (Ədirnə) • Üç Şərəfəli Məscidi
İstanbul	Ərəb məscidi • Ətiq Əli Paşa məscidi • Ətiq Mustafa Paşa məscidi • Ətiq Validə məscidi • Bəyazid II məscidi • Bodrum məscidi • Dəftərdar məscidi • Dolmabaxça məscidi • Əski İmarət məscidi • Əyyub Sultan məscidi • Fateh məscidi (İstanbul) • Fenari İsə məscidi • Firuz Ağa məscidi • Gül məscidi • Aya Sofya • Hirami Əhməd Paşa məscidi • İmrahor məscidi • Kalendarxana məscidi • Qara Əhməd Paşa məscidi • Qariyə məscidi • Kefeli məscidi • Kılıç Əli Paşa məscidi • Qoça Mustafa Paşa məscidi • Kiçik Məcidiyə məscidi • Laləli məscidi • Balaca Aya Sofya • Mehrimah məscidi (Ədirnəqapı) • Mehrimah məscidi (Üsküdar) • Molla Çələbi məscidi • Məhəmməd Maarifi məscidi • Yeni məscid (İstanbul) • Nuruosmaniyə məscidi • Nüsrətiyə məscidi • Böyük Məcidiyə məscidi • Pertevniyal Validə Sultan məscidi • Rum Məhməd Paşa məscidi • Rüstəm Paşa məscidi • Şakirin məscidi • Sancaqtar Hayrettin məscidi • Şahzadə məscidi • Şəmsi Paşa məscidi • Sənan Paşa məscidi • Sokollu Məhməd Paşa məscidi • Süləymaniyə məscidi • Sultan Əhməd məscidi • Təşviqiyə məscidi • Vəfa Kilsə məscidi • Yavuz Səlim məscidi • Yeni Validə məscidi • Ulduz Həmidiyyə məscidi • Zal Mahmud paşa məscidi • Zeynəb Sultan məscidi • Zeyrək məscidi
İzmir	Başduraq məscidi • Hisar məscidi • Kestanepazarı məscidi • Salepçioğlu məscidi • Aydınoğlu Mehmet Bəy məscidi• Konak məscidi • İsa bəy məscidi
Başqa vilayətlərdə	Ala məscidi • Bəyazid I məscidi • Bursa Ulu məscidi • Divriği böyük məscidi • Harran Ulu məscidi • Əmir Sultan məscidi • Fateh məscidi (Tirilye) • Kazdağlı məscidi • Murad Paşa məscidi • Əski məscidi • Ömər Paşa məscidi • Səlimiyyə məscidi • Təkəli Məhməd Paşa məscidi • Üç Şərəfəli məscidi • Yanıq məscid • Yaşıl məscidi • Mənuçöhr camisi
Kateqoriya – İslam Türkiyədə – Osmanlı arxitekturası – Ölkələrinə görə məscidlər