Məzmuna keç

İtaliyanın inzibati bölmələri

Vikipediya, azad ensiklopediya

İtaliyanın inzibati bölmələri — müasir İtaliya Respublikasının ərazisinin inzibati-ərazi vahidlərinə bölünməsi, buna uyğun olaraq İtaliya dövlətini idarə etmək üçün ölkələrdə mərkəzi və yerli hakimiyyət orqanları sistemi qurulur. 11 dekabr 1947-ci il Konstitusiyasına əsasən, İtaliya 20 bölgəyə bölünür, onlardan beşində etnik və dil azlıqlarının kompakt yaşadığı xüsusi status vardır. Valle d'Aosta və Friuli Venezia Giulia istisna olmaqla, bütün bölgələr əyalətlərə bölünür. Valle d'Aosta bölgəsi ən kiçikdir, kommunaları birbaşa regional hakimiyyət orqanlarına hesabat verir.[1] 2014-cü ilə qədər Friuli-Venesiya Giulia bölgəsi dörd əyalətdən ibarət idi, lakin bu ildən onlar ləğv edildi və əvəzində 2021-ci ildə və sonra ləğv edilmiş 18 icmalararası ərazi birliyi yaradıldı. Onların əsasında 2014-cü ildən əvvəl mövcud olan dörd vilayətin hüdudları daxilində dörd regional mərkəzsizləşdirmə orqanı yaradılmışdır. 2014–2016-cı illərdən bəri 12 bölgəyə böyük şəhərlər də daxildir. Trentino-Alto Adige bölgəsindəki iki əyalət, Trento və Bolzano da muxtar statusa malikdir. Əyalətlər və böyük şəhərlər öz növbəsində kommunalara və ya icmalara bölünür, onlar da fraksiyalara bölünə bilər.[2]

İtaliyanın regionları

İtalyanın regionları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
№ Bayraq Gerb Regionlar İtalyanca adı İnzibati mərkəzi ISO 3166-2:IT Ərazisi (km²) Əhalisi (2025)
1 Abruttso Abruzzo L'Akuila IT-65 10,831.84 1,268,000
2 Apuliya Puglia Bari IT-75 19,358 3,874,000
3 Bazilikata Basilicata Potentsa IT-77 10,073.22 530,000
4 Emiliya-Romanya Emilia-Romagna Bolonya IT-45 22,509.67 4,465,000
5 Friuli-Venesiya-Culiya Friuli-Venezia Guilia Triest IT-36 7,924.36 1,194,000
6 Kalabriya Calabria Katantsaro IT-78 15,222 1,832,000
7 Kampaniya Campania Neapol IT-72 13,671 5,575,000
8 Latsio Lazio Roma IT-62 17,242 5,714,000
9 Liquriya Liguria Genuya IT-42 5,422 1,509,000
10 Lombardiya Lombardia Milan IT-25 23,844 10,065,000
11 Marke Marche Ankona IT-57 9,344.49 1,481,000
12 Molize Molise Kampobasso IT-67 4,460.65 287,000
13 Pyemont Piemonte Turin IT-21 25,387.07 4,255,000
14 Sardiniya Sardegna Kalyari IT-88 24,100.02 1,554,000
15 Siciliya Sicilia Palermo IT-82 25,832.39 4,775,000
16 Toskana Toscana Florensiya IT-52 22,984.97 3,660,000
17 Trentino-Alto Adice Trentino-Alto Adige Trento IT-32 13,605.50 1,086,000
18 Umbriya Umbria Peruca IT-55 8,464.33 851,000
19 Valle d'Aosta Valle d'Aosta Aosta IT-23 3,263 122,000
20 Veneto Veneto Venesiya IT-34 18,345.36 4,851,000

İtaliya kommunaları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Qalib koalisiyanın rəngləndirdiyi bölgələr (2023-cü ilin fevral ayına kimi)

İtaliyada kommuna üçüncü səviyyəli inzibati vahiddir. O, adətən kommunaya adını verən əsas şəhərdən və ətraf ərazilərdən ibarətdir. Kommunalar ölçülərinə görə çox dəyişir; Ərazisinə və əhalisinə görə İtaliyada ən böyük kommuna Romadır (1285 km², 2,76 milyon nəfər), ərazisinə görə ən kiçik kommuna Fiera di Primiero (0,15 km²), əhalisinə görə isə Pedesinadır. İtaliyada kommuna səviyyəsində bir çox dövlət funksiyaları həyata keçirilir: doğum və ölüm hallarının qeydiyyatı, yaşayış yerləri və seçici siyahıları, kommunal mülkiyyətin, o cümlədən yolların idarə edilməsi.[3]

  1. ↑ "National structures". Eurostat. 13 iyul 2014 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 dekabr 2011.
  2. ↑ "Speciale Referendum 2006". la Repubblica. 26 iyun 2006. 23 yanvar 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 dekabr 2011.
  3. ↑ "ISTAT geo-demo". 11 yanvar 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2023.