Eje
Eje ìre inu mun̄ mun̄ òkikup me emen lek ebilene mè ìkup si me emen lek owuwa anam. Îre ejit okisook eje ìkana otutuuk lek anam. Eje si okisa nririeen̄ mè ọsijin ije ikana ikitap me lek
[Ogugo]
Inu ògbabaan̄ irọ eje
[nen̄e ge | nen̄e me ebon]Inu ògbabaan̄ irọ eje ìre, pilasima, nniniin̄ eje eyi okuket, nniniin̄ eje eyi njiik mè òtọbọ [platelet]. Emogulobin ìkikup me emen nniniin̄ eyi njiik; eya okisa ọsijin ijijene ikana otutuuk nriro me akpalek. Òtọbọ okirọ ibe eje itọbọ me chieen̄ unan mè eje ikayaka isibi. Nniniin̄ eje eyi okuket okitap ubọk me ititim ikpan̄ nniniin̄ orukan̄ mè ikirọ ibe unan ita.
Pilasima
[nen̄e ge | nen̄e me ebon]Pilasima eyi eje ìre inu mun̄ mun̄ òkikup unwan unwan, eyi nniniin̄ eje okite me emen. Inu ògbagbaan̄ irọ pilasima ìre nririeen̄,
Nniniin̄ eje eyi njiik
[nen̄e ge | nen̄e me ebon]Nniniin̄ eje eyi njiik okiben ọsijin isa ikana akpalek. Otutuuk nniniin̄ me akpalek mîweek ọsijin inyi ema egat ugwem. Nniniin̄ chi si ekisan̄a kabọn diọsaidi isibi kubọk òkpa.
Îre emogulobin ojot emen nniniin̄ eje eyi njiik cha. Emogulobin ìre purotin. Îkikọt itaba ọsijin òwawa enenen itap me emen kan̄ isa ikije. Emogulobin yi si îkaan̄ ayọn me emen. Îre ayọn yi mèlek ọsijin egbaan̄ irọ ibe unwen nniniin̄ eje eyi njiik ìre njiik njiik.
Nniniin̄ eje eyi okuket
[nen̄e ge | nen̄e me ebon]Nniniin̄ eje eyi okuket ore agan̄ ilile me lek ogbọn̄ ikput-lek. Ema ekitim akọn̄ me lek inu geelek òre ichen me emen lek ene. Ema ikikpan̄
Òtọbọ
[nen̄e ge | nen̄e me ebon]Ebi kè òtọbọ ekirọ ibe eje itọbọ. Eje itọtọbọ ìsibi ibe ke eje eyi okup mun̄ mun̄ îbot. Mgbọ eje isitọbọ me chieen̄ unan, ìkigban ibe eje ikayaka ìsibi ìwa me chieen̄ unan ya. Îre òtọbọ mè purotin eyi ntọbọ [clotting purotin] ekigbaan̄ irọ mè eje itọbọ.
Ere eje okinan̄a
[nen̄e ge | nen̄e me ebon]Nniniin̄ eje ekinan̄a me ufuuk emen ukwuuk iman isibi. Esese nniniin̄ okup me emen ukwuuk ya okiman ema.
Ufuk emen ukwuuk ìre inu mmemem ya òkikup me emen ukwuuk. Usini esese nniniin̄ òkikup me ufuk emen ukwuuk yi ekimumana agan̄ ilile me lek nniniin̄ eje me emen akpalek ene mè ìre anam.
Îre liva okimumana purotin eyi pilasima [plasma protein]. Mun̄ mè