Stimmlose alveolo-palatale Frikativ
| Stimmlose alveolo-palatale Frikativ | ||
|---|---|---|
| IPA-Nummere | 182 | |
| IPA-Zeiche | ɕ | |
| IPA-Bildli |  | |
| Teuthonista | ||
| X-SAMPA | s\ | |
| Kirshenbaum | S; | |
De stimmlosi alveolo-palatali Frikativ isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im IPA defür isch [ɕ].
Artikulation
ändere- Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird.
- De Artikulationsort isch alveolopalatal; des heisst, dass zum eine d Zùng hinter em Zahndamm e Engi bildet, wie bi eme postalveolare Luut. Glychzytig isch de Luut palatalisiert. Des heisst, dass de hinteri Deil vo de Zùng em harte Gaume aagnöcheret wird.
- D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit.
- Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse.
- Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.
Verbreitig
ändere| Sprooch | Wort | IPA | Bedütig | Bemerchig | |
|---|---|---|---|---|---|
| Adygeisch | щы |  [ɕə](info) | ‚drüü‘ | ||
| Katalanisch | Öschtliche Dialäkt ùn de vo Mallorca[1] | caixa | [ˈkaɕə] | ‚Chaschte‘ | |
| Chinesisch | Mandarin | 西安/Xī'ān | [ɕí.án](info) | ‚Xi’an‘ | |
| Tschuwaschisch | çиçӗм | [ˈɕiɕ̬əm] | ‚Blitz‘ | ||
| Dänisch | sjæl | [ɕeˀl] | ‚Seel‘ | ||
| Niiderländisch | gwüssi Sprecher | sjabloon | [ɕäˈbloːn] | ‚Schablon‘ | Cha au [ʃ] oder [sʲ] sy. |
| Guaraní | Paraguayisch | che | [ɕɛ] | ‚Ich‘ | |
| Japanisch[2] | 塩/shio | [ɕi.o] | ‚Salz‘ | ||
| Kabardinisch | щэ | [ɕa](info) | ‚hundert‘ | ||
| Koreanisch | 시/si | [ɕi] | ‚Gedicht‘ | ||
| Luxemburgisch[3] | liicht | [liːɕt] | ‚Liecht‘ | Allophon vo /χ/ nooch vordere Vokal. Mangi Sprecher spreche es au als [ʃ] uss.[4] | |
| Norwegisch | Öschtlichi Standardussprooch[5] | kjekk | [ɕɛ̝kː] | ‚hübsch‘ | Im IPA meischt als [ç] transkribiert. |
| Polnisch[6] | śruba | [ˈɕrubä](info) | ‚Schruube‘ | ||
| Portugiesisch[7][8][9] | mexendo | [meˈɕẽd̪u] | ‚in Bewegig‘ | au als [ʃ] beschriibe.[10][11] | |
| Rumänisch | Siibebürgischi Dialäkt[12] | ce | [ɕɛ] | ‚was‘ | Im Standardrumänische [tʃ] |
| Russisch | счастье | [ˈɕːæsʲtʲjə](info) | ‚Glügg‘ | ||
| Serbokroatisch | Kroatisch[13] | miš će | [mîɕ t͡ɕe̞] | ‚d Muus wird‘ | Allophon vo /ʃ/ vor /t͡ɕ, d͡ʑ/.[13] |
| Mangi Sprecher vum Montenegrinisch | śutra | [ɕutra] | ‚morn‘ | allophonischi Ussprooch vo /sj/ oder /s/. | |
| Sorbisch | Niiedersorbisch[14] | pśijaśel | [ˈpɕijäɕɛl] | ‚Fründ‘ | |
| Schwedisch | Finländischs Schwedisch | sjok | [ɕuːk] | ‚Mogge‘ | Allophon vo /ɧ/. |
| Schwede | kjol | [ɕuːl](info) | ‚Rogg‘ | ||
| Tibetisch | Lhasa-Dialäkt | བཞི་ | [ɕi˨˧] | ‚vier‘ | |
| Yi | ꑟ/xi | [ɕi˧] | ‚Faade‘ | ||
Fuessnote
ändere- ↑ Recasens & Espinosa (2007:145, 167)
- ↑ Okada (1991:94)
- ↑ Gilles & Trouvain (2013:67–68)
- ↑ Gilles & Trouvain (2013:67–68)
- ↑ Kristoffersen (2000:23)
- ↑ Jassem (2003:103)
- ↑ Mateus & d'Andrade (2000)
- ↑ Silva (2003:32)
- ↑ Guimarães (2004)
- ↑ Cruz-Ferreira (1995:91)
- ↑ Medina (2010)
- ↑ Pop (1938:29)
- 1 2 Landau et al. (1999:68)
- ↑ Zygis (2003:180–181)
| Konsonante | Lueg au: IPA, Vokale | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||