Brüssel'

Brüssel'-lidn (alam.: Stad Brussel / Brussel-Stad [stɑd ˈbrʏsəl] / [ˌbrʏsəl ˈstɑt], franc.: Ville de Bruxelles / Bruxelles-Ville [vil də bʁysɛl] / [bʁysɛl vil], saks.: Brüssel) om Bel'gijan pälidn da valdkundan kaikiš suremban lidnaglomeracijan keskuz. Se om Brüsselin pälidnaižen agjan päkommunaks mugažo.

Brüssel'
Brussel (alam.)
Bruxelles (fr.)
Brüssel (saks.)

Lidnanznam	Flag
Valdkund	Bel'gii
Eläjiden lugu (2024)	195,546 ristitud
Pind	33,09 km²
Pämez'	Filipp Kloz (heinku 2017—, Philippe Close)
Telefonkod	+32-(0)2
Aigvö	tal'vel UTC+1, kezal UTC+2

Lidnan kart (2021)

EÜ:n da PAKO:n päfaterad sijadasoiš neciš lidnas.

Etimologii

«Brüssel'»-nimituz sündui alaman kelen vanhiš sanoišpäi: bruoc «so» da sella «külä», «žilo». Ned znamoitas ühthe «külä (žilo) sol».

Istorii

Legend sanub, miše Ph. Gagerik (vai Sen-Žeri) pani lidnan alust 6. voz'sadal meiden erad. Bruocsella-eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vn 966 Suren Ottonan kirjeižes. Vozil 977−979 saudihe lidnust časounänke Sennanjogen sarel, i lidn šingotaškanzihe. Lidnusen sein oli saudud 11. voz'sadal. Phh. Mihailan da Gudulan päjumalanpert' om saudud vozil 1047−1485.

Brüssel' šingotase mašinansauvomižel (mašiništ tegimišton täht), gastronomijal (enamba kaht tuhad restoranoid), om rahvahidenkeskeižiden organizacijoiden i bankoiden keskuseks, järedaks transporttesol'meks (Brüsselin jogiport ümbriradab 7,8 mln tonnoid jüguid vodes).

Geografijan andmused

Brüsselin pälidnaižen agjan sijaduz valdkundas vn 2011 kartal

Brüssel' sijadase valdkundan keskuzpalas, ümbärdajan Flandrii-regionan keskuzpalan suves, 13 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidnan pind — 32,61 km².

Klimat om ven valdmeren. Voden keskmäine lämuz om +10,4 C°, kezakun-elokun +16..+18 C°, tal'vkun-uhokun +3,2..+4,5 C°. Ekstremumad oma −21,1 C° i +38,8 C°. Paneb sadegid 818 mm vodes, vähemba uhokus (53 mm) i sulakus (54 mm), toižiš kuiš 62..79 mm kus.

Tobmuz

Brüssel'-lidn (sandal'ne) om üks' 19 kommunaspäi Brüsselin pälidnaižes agjas (vn 2008 olend)

Edeline lidnan pämez' (mer) om Ivan Majer (tal'vku 2013 — heinku 2017, Yvan Mayeur).

Eläjad

Vl 2013 lidnan eläjiden lugu oli 166 497 ristitud, vl 2016 — 178 552 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 183 686 eljad vl 1900 i 200 433 eläjad vl 1930. Läz kaht millionad ristituid elädas kaikes lidnaglomeracijas.

Lidnan oficialižed keled oma francijan kel' i alaman kel'. Vl 2006 francijan kel' oli mamankeleks 56 % lidnalaižil, alaman kel' — seičemel procental, i 37 % pagištas molembil kelil da sen enamba kacten ičeze olendha märitud kurol. Brüsselin ristitišton 96 % mahttas pagišta francijan kelel, ka se om ühthižeks paginkeleks lidnas kacmata sijadushe kesked alamankelišt regionad.

Galerei

• 
  Lidnan tobmuden sauvuz (2015)
• 
  Brüsselin päjumalanpert' (phh. Mikoin i Gudulan, 1226−1485, katoline), vn 2015 nägu
• 
  Evrofartalan sauvused vl 2005
• 
  Brüssel' Ekspo vl 2008
• 
  Čomamahton da istorijan muzei (2010)
• 
  Soitoiden muzei (2019)
• 
  Jogiport Brüssel'-lidnas vl 2011
• 
  Manalaižen Brüssel'-Keskuzline-päraudtestancijan tulend vl 2021

Irdkosketused

• Brüssel'-lidnan ohjastusen oficialine sait (bruxelles.be). (fr.) (alam.) (angl.)