Hint Okyanusu'ndaki Dağınık Adalar
 | |
 | |
| Koordinatlar | 22°20′38″G 40°22′02″D / 22.34389°G 40.36722°D |
|---|---|
| Siyasi | |
| Ülke |  Fransa
|
| Denizaşırı Bölge |  Fransız Güney ve Antarktika Toprakları
|
Hint Okyanusu'ndaki Dağınık Adalar (Fransızca: Îles Éparses de l'océan Indien) ya da kısaca Dağınık Adalar (Fransızca: Îles Éparses), Hint Okyanusu'nda dört küçük mercan adası ve bir büyük adadan oluşan Fransa idaresindeki bölge. Adaların sürekli bir nüfusu yoktur. Yılın çoğu zamanı ıssızdır. Adalar, Juan de Nova Adası, Glorioso Adası, Bassas da India, Tromelin Adası, Avrupa Adası'ndan oluşurlar. Bu adalar Madagaskar'ın 200 mil doğusunda bulunurlar.
Adaların dördü Mozambik Kanalı'nda bulunurken, Tromelin Adası Hint Okyanusu'nda yer almaktadır.
Genel bakış
[değiştir | kaynağı değiştir]| Ada / Atol | İstasyon Personeli |
Alan (km2) |
Lagün (km2) |
MEB (km2) |
Koordinatlar | Konum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Glorioso Adaları (Banc du Geyser dâhil) | 11 | 5 | 29.6 | 48,350 | 11°33′G 47°20′D / 11.550°G 47.333°D | Mozambik Kanalı'nın kuzeyi |
| Tromelin Adası | 19 | 0.8 | – | 280,000 | 15°53′G 54°31′D / 15.883°G 54.517°D | Hint Okyanusu'nun batısı |
| Juan de Nova Adası | 14 | 4.4 | (1) | 61,050 | 17°03′G 42°45′D / 17.050°G 42.750°D | Mozambik Kanalı'nın ortası |
| Bassas da India | – | 0.2 | 79.8 | 123,700 | 21°27′G 39°45′D / 21.450°G 39.750°D | Mozambik Kanalı'nın güneyi |
| Avrupa Adası | 12 | 28 | 9 | 127,300 | 22°20′G 40°22′D / 22.333°G 40.367°D | Mozambik Kanalı'nın güneyi |
| Total | 56 | 38.4 | 118.4 | 640,400 |
Bireysel adalar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Bassas da India
- İsimsiz on kaya adacığı
- Avrupa Adası
- Île Europa
- Sekiz isimsiz kaya adacığı
- Glorioso Adaları
- Banc du Geyser
- Grande Glorieuse
- Île du Lys
- Güney Kayası
- Verte Kayalıkları (üç küçük ada)
- Batık Kayası
- Üç isimsiz adacık
- Juan de Nova Adası
- Tromelin Adası
Adaların yönetimi
[değiştir | kaynağı değiştir]3 Ocak 2005'ten beri, Dağınık Adalar, Fransız devleti adına, Réunion'da bulunan Fransız Güney ve Antarktika Toprakları kıdemli yöneticisi tarafından yönetilmektedir. Dağınık Adalar, Madagaskar'ın 1960'taki bağımsızlığından beri daha önce Réunion valisinin yönetimi altındaydı [1] Fransa, Madagaskar tarafından hak iddia edilen Mozambik Kanalı'ndaki adaların her birinde yaklaşık 14 askerden oluşan bir askerî garnizon bulundurmaktadır. Birlikler, Réunion'da konuşlanmış Fransız donanma gemileri tarafından destekleniyor ve yılda yaklaşık dört kez devriye görevleri ve ikmal operasyonları yürütüyor. [2] Madagaskar'ın hak iddialarının yanı sıra Glorioso Adaları'nda Komorlar, Tromelin Adası'nda da Mauritius hak iddia etmektedir. [3]
Fransa, Dağınık Adalar'daki küçük adaların her birinin etrafında 200 deniz mili (370 km) genişliğinde münhasır ekonomik bölgeye (MEB) sahiptir. Bu bölge, Mayotte ve Réunion adaları için MEB talepleriyle birlikte, batı Hint Okyanusu'nda bir milyon kilometrekareden fazla bir alanı kapsar. Bu ilan edilen MEB'in komşu devletlerle önemli ölçüde örtüşmesi söz konusudur. [4]
Egemenlik anlaşmazlığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Mauritius, Madagaskar ve Komorlar, Fransa'nın bu adalar üzerindeki egemenliğine itiraz etmektedir. Mauritius, Tromelin Adası'nı kendi toprağı olarak iddia etmekte ve 1722'de Fransa tarafından keşfedilen adanın, 1814 Paris Antlaşması ile Fransa'ya devredilmediğini belirtmektedir. Madagaskar, Glorioso Adaları (Banc du Geyser dâhil) üzerinde egemenlik iddiasında bulunmaktadır. Ancak ada grubu hiçbir zaman Madagaskar Koruma Bölgesi'nin bir parçası olmamış, Mayotte Kolonisi ve bağlı bölgelerinin bir parçası olmuş, daha sonra 1946'da Madagaskar'dan ayrı yönetilen bir koloni hâline gelen Fransız Komorlar'ın bir parçası olmuştur. Komorlar da tartışmalı Fransız Mayotte bölgesinin bir parçası olan Glorioso Adaları'nı (Banc du Geyser dâhil) kendi toprağı olarak iddia etmektedir. Ayrıca Madagaskar, 1972'den beri Bassas da India, Avrupa Adası ve Juan de Nova Adası'nı da sahiplenmiş, [5] 1979 tarihli bir Birleşmiş Milletler kararı (bağlayıcı gücü olmaksızın) bu adaların Madagaskar'a devredilmesini talep etmiştir. [6] [7] Seyşeller de Fransa-Seyşeller Deniz Sınırı Anlaşması imzalanmadan önce Dağınık Adalar'ın bir kısmını sahiplenmiştir. Kasım 2020'de Fransa ve Madagaskar arasında bir müzakere oturumu gerçekleşmiş, [8] Nisan 2025'te de Fransa ve Madagaskar, anlaşmazlığa barışçıl bir çözüm bulmak için Haziran 2025'te bir araya geleceklerini açıklamışlardır. [9] Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, iade yerine Madagaskar ile ortak yönetim biçimini tercih ettiğini ifade etmiştir. [10] 20 Haziran 2025'te Madagaskar Dışişleri Bakanı Rasata Rafaravavitafika, Madagaskar'ın Dağınık Adalar üzerindeki iddiasına adanmış bilimsel komitenin bir toplantısına başkanlık etti. Bu toplantının amacı, Fransa ile görüşmelerde ilerleme kaydederken, Madagaskar'ın Dağınık Adalar üzerindeki egemenliğini korumak için argümanlar geliştirmekti. [11] 24 Haziran 2025'te Madagaskar platformu "Sehatry ny Raiamandreny" (Sera), Madagaskar'ın Dağınık Adalar toprakları üzerindeki hak iddialarına ilişkin iddiasının yılmazlığını teyit etti. [12] Fransa ve Madagaskar arasında ikinci komisyon, 30 Haziran 2025'te, Dağınık Adaların Madagaskar'a iadesi veya geri verilmesi konusunda ikili görüşmeler için toplandı. [13] 26 Haziran 2025'te Fransa, Madagaskar ve Fransa arasında 30 Haziran 2025'te yapılan toplantıdaki müzakerecilerin listelerini yayınladı. [14]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Van Rheenen, Derek; Naria, Olivier; Melo, Ricardo; Sobry, Claude, (Ed.) (2024), "Towards the Development of a Sustainable Sport Tourism Destination in Madagascar: The Key Role of Inhabitants as Stakeholders", Sport Tourism, Island Territories and Sustainable Development, Sports Economics, Management and Policy (İngilizce), Cham: Springer Nature Switzerland, 24, ss. 367-379, doi:10.1007/978-3-031-51705-1_22, ISBN 978-3-031-51704-430 Eylül 2025 Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım);
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - ↑ "Le Champlain : un soutien logistique pour les îles Éparses" (Fransızca). Ministère des Armées. 23 Ağustos 2023. 30 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2023.
- ↑ "Conflict about Scattered Islands in the Indian Ocean". Sentinel Vision. 23 Temmuz 2020. 19 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2024.
- ↑ Bouchard, Christian; Crumplin, William (December 2011). "Two faces of France: 'France of the Indian Ocean'/'France in the Indian Ocean'". Journal of the Indian Ocean Region (İngilizce). 7 (2): 161-182. doi:10.1080/19480881.2011.637423. ISSN 1948-0881. 21 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Haziran 2026.
- ↑ "Archived copy" (PDF). africa-union.org. 30 Ekim 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2009.
- ↑ "United Nations Resolution 34/91" [Question of the Islands of Gloriesus, Juan de Nova, Europa and Bassas da India]. United Nations. 12 Aralık 1979. 6 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2020.
- ↑ "United Nations Resolution 35/123" [Question of the Islands of Gloriesus, Juan de Nova, Europa and Bassas da India]. United Nations. 11 Aralık 1980. 5 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2020.
- ↑ "Îles Éparses, colonisation, contrats… Le programme d'Emmanuel Macron à Madagascar" [Madagascar: l'impatience monte sur la question de la restitution des Îles Eparses]. Radio France International. 20 Haziran 2020. 15 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025.
- ↑ "Îles Éparses, colonisation, contrats… Le programme d'Emmanuel Macron à Madagascar" [Scattered Islands, colonization, contracts… Emmanuel Macron’s program in Madagascar]. Ouest-France. 23 Nisan 2025. 25 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2025.
- ↑ "Madagascar: gouvernement et opposition réagissent au refus de la France de restituer les Îles Éparses" [Madagascar: Government and opposition react to France's refusal to return the Scattered Islands]. Radio France International. 27 Nisan 2025. 27 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025.
- ↑ "Îles Éparses : Madagascar prépare la deuxième Commission mixte franco-malagasy" [Scattered Islands: Madagascar prepares the second Franco-Malagasy Joint Commission]. Madagascar Tribune. 21 Haziran 2025. 21 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2025.
- ↑ "Le sera evoque une souverainete non negociable sur les iles eparses". actu.orange.mg. 24 Haziran 2025. 27 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2025.
- ↑ "Who will lead the Scattered Islands mixed commission?". Africa Intelligence. 6 Haziran 2025. 26 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2025.
- ↑ "Madagascar Îles Éparses : Paris met la touche finale à la liste de ses négociateurs" [Madagascar Scattered Islands: Paris finalizes its list of negotiators]. Africa Intelligence. 26 Haziran 2025. 26 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Official site28 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Fransızca)
