Bron bekyken van Devon

[[Ofbeelding:Devon UK locator map 2010.svg|thumb|200px|De ligging van Devon binnen Engelaand]]
[[Ofbeelding:Cliffs Clovelly Coast West.JPG|thumb|300px|Kliffen an de noordkust van Devon]]
[[Ofbeelding:Saddle tor evening.jpg|thumb|300px|Saddle tor, een typische rotsformatie in [[Dartmoor]]]]
[[Ofbeelding:Torquay harbour october 2012.jpg|thumb|300px|Kiek aover de haven van [[Torquay]]]]
'''Devon''' (wat verolderd: '''Devonshire'''; [[Kornies|Cornisch]]: ''Dewnens''; [[Kumries|Welsh]]: ''Dyfnaint'') is een [[Engelaand (regio)|Engels]] [[Graofschoppen van Engelaand|graofschop]] in 't zuudwesten van 't laand. Ten noorden dervan lig 't [[Kenaal van Bristol]] en ten zuden [['t Kenaal (zeestraote)|'t Kenaal]], de zeestraote die Groot-Brittannië van 't Europese vastelaand scheidt. An de westkaante greenst Devon an [[Kornwallis|Cornwall]], in 't oosten an [[Somerset]] en [[Dorset]]. De heufdstad is [[Exeter]]. De graofschop beslat 6.707 km² en hef een bevolking van zo'n 1,2 miljoen.

Devon is verdield in de districten [[East Devon]], [[Mid Devon]], [[North Devon]], [[South Hams]], [[Teignbridge]], [[Torridge District|Torridge]] en [[West Devon]]. De stad [[Plymouth]] en 't district [[Torbay]] (det bestiet uut de steden [[Torquay]], [[Paignton]] en [[Brixham]]) ligt waliswaor in Devon, mar wördt ampart bestuurd, as ''[[unitary authority|unitary authorities]]''.

==Geografie==
De kusten van Devon bestoat uut zowal [[klif|kliffen]] as zaandstraanden. In de [[baai|baaien]] vien ie [[badplaatse|badplaatsen]], vissersdörpen en havens. 't Binnenlaand is laandelijk en wil aordig heuvelachtig wezen; der woont minder volk as in aandere dielen van 't laand. [[Dartmoor]], een heidegebied en nationaal park, is mit 954 km² de grootste open roemte van zudelijk Engelaand. De heidevelden van Dartmoor strekt heur uut aover een [[graniet|granieten]] bodem; rotsformaties die ze [[Dartmoor#Tors|tors]] nuumt koomt der veule veur. Op Dartmoor regent 't meer as waor ok in 't laand.

In 't noorden van Devon hej de [[Culm Measures]], een dikke opienvolging van geologische laogen. In 't noordoosten vien ie een diel van [[Exmoor]], een heidegebied en nationaal park van 692,8 km², det veur 't grootste part in Somerset lig. In de valleien en leeglaanden van zudelijk en oostelijk Devon is 't laand vruchtbaarder en hef 't wille van revieren as de [[Exe (revier)|Exe]], de [[Culm (revier)|Culm]], de [[Teign (revier)|Teign]], de [[Dart (revier)|Dart]] en de [[Otter (Devon)|Otter]].

De [[Jurassic Coast]], die van oosteljk Devon töt oostelijk Dorset löp, hef een kats eigen geologie mit steile kliffen en stiet op de [[Wealdarfgoodlieste|Wereldarfgoedlieste]]. [[North Devon's Biosphere Reserve]], een [[biosfeerrisservaat]] van de [[UNESCO]], is de grootste zaandduunstreke van Engelaand.

==Geschiedenis==
Devon krig de name van [[Dumnonia]], een [[Keltische Britten|Brits]] keuninkriek det tussen de vierde en negende ieuw bestund en hum uutstrekte aover Cornwall, Devon en dielen van Somerset. De klaankverschoeving van ''m'' (Dum-) naor ''v'' (Dev-) kump wal meer veur in Keltische talen. In de [[Britse Iezertied]], [[Romeins Brittannië]] en de vrogge middelieuwen woonden in 't gebied de [[Dumnonii]]. Deur veraoverings van de [[Angelsassen|Angelsaksen]] kwamen dielen van Dumnonia in de achtste en negende ieuw bij 't keuninkriek [[Wessex]]. In 936 hadden de Angelsaksen 't Dumnoonse gebied töt an de revier de [[Tamar (revier)|Tamar]] ineneumen. De Tamar wördden de scheiding tussen 't minder deur de Angelsaksen beïnvloede Cornwall en de Angelsaksische ''shire'' Devon.

In de [[Vikings|Vikingtied]] kwamen der of en toe Deense plunderaars te heistern an de Devoonse kust. In de latere middelieuwen ontstuden der in Devon een antal [[antiklerikalisme|antiklerikale]] bewegings, die heur keerden tegen de macht van de karke in 't openbare leven. In 1688 völt [[Willem III van Oranje-Nassau|Willem III van Oranje]] bij Brixham Engelaand binnen umme de [[Glorious Revolution]] te lanceren.

Sinds alolde tieden wördden der in Devon [[tin]], [[keuper]] en aandere metalen ewunnen. Krek as in Cornwall, geneuten de tinmienwarkers in Devon aordig wat zölfstaandigheid daankzij de ''[[stannary law|stannary laws]]'', een speciaal rechtssysteem veur de mienwarkers, waorvan 't ondudelijk is hoe old of det is. De leste zitting van de Stannary Convocation van Devon, de vergadering van tinmienwarkers, vund plaatse in 1748. 't [[Cornwall and West Devon Mining Landscape]], mit restanten in 't laandschop van de keuper- en tinmienen, is op de Wereldarfgoedlieste van de UNESCO ezet.

==Economie==
Economisch mut Devon 't veur een groot diel hebben van laandbouw en toerisme. Deur 't zachte klimaot en schiere laandschop is 't een gewilde bestemming veur vekaansie en dieverdaotsie. Bezukers bint drok op Dartmoor, Exmoor en de kusten. De badplaatsen van Torbay an de zuudkust wördt mit mekare de [[Engelse Rivièra]] enuumd.

{{Dia|Dit artikel is eschreven in 't [[Zuudwest-Drèents]].}}

[[Kategorie:Drèents artikel]]
[[Kategorie:Devon| ]]