Fontem paginae Isidorus Hispalensis inspicere

{{Latinitas}}{{Capsa hominis Vicidata}}
{{Videdis|Isidorus (nomen)}}
[[Fasciculus:Isidor von Sevilla.jpeg|thumb|Isidorum Hispalensem [[Bartholomaeus Murillus|Bartholomaeus Murillo]], Hispanus, pinxit.]]
Sanctus '''Isidorus Hispalensis''' (natus ca. [[560]]; mortuus [[4 Aprilis]] [[636]]) fuit [[archiepiscopus]], [[Doctor Ecclesiae]], unusque ex egregissimis [[Antiquitas posterior|antiquitatis posterioris]] [[auctor]]ibus. ''[[Etymologiarum libri viginti|Etymologiarum sive Originum]]'', [[magnum opus]] suum, maximi momenti ad eruditos [[sermo vulgaris Latinus|Latinos]] [[Medium Aevum|mediaevales]] erat, quia scientiam diversarum [[disciplina]]rum et [[doctrina]]rum ab [[Antiquitas classica|classicis]] antiquisque posterioribus [[scriptor]]ibus collectam continet.

Isidoro, ob ''Etymologias'' suas, dignitatem patroni [[academia|academicorum]] [[historia]]e, [[philosophia]]e, [[philologia]]e, [[archaeologia]]e [[geographia]]eque [[Ecclesia Catholica]] dat. Propositum factum est [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]] Isidorum Hispalensem designare [[sanctus patronus|patronum]] [[interrete|interretis]] (id est etiam Vicipaediae, quae ergo quasi hodiernum ''Etymologiarum'' genus videtur).{{Cdref}}

== Vita ==
Isidorus Hispalensis circa annum [[560]] parentibus Severiano et Theodora [[Carthago Nova|Carthaginis novae]] in [[Hispania Tarraconensis|Hispania Tarraconensi]] natus est. Duo fratres [[Leander Hispalensis|Leandrum]] et [[Fulgentius Astigi|Fulgentium]] habebat unamque sororem Florentinam nominatam. Generosus fuit enim Isidorus familia sua, egregia dignitate nota.

Leander, Isidoro provectior aetate frater, tamquam archiepiscopus in Hispali civitate (vulgo hispanico sermone ''Sevilla'') ministrabatur et amicus Papae Gregorio V fuit cum alter aetate minor frater, Fulgentius, episcopatu [[Astigitanus|Astigitano]] functus est  a Leandro fortassis ipso nominatus.

Eorum mortuis parentibus, iunior germanus frater Isidor a fratre Leandro educatus fuit ipsemet iam antenominatus eo curabatur ad iuniorem Isidorum sacerdotem ordinandum. 

Cum pristina antiqua Romana  debilitata fuisset  ac factio nobilis olim ruditate infecta esset etiam violentia inexercuisset, Isidorus ipse actitabat in convertendo Arianos Visigothos  ad Catholicam niceanam confessionem fratrem assequens seniorem Leandrum Hispalensem.  Ipse solus Isidorus instituta fratruelia leandrina continuavit  eo ipso seniore educante fratre e vita interdum decesso.  

Isidorus prima abhinc iuventute in monasterium ingrediebatur. Aetate triginta annos impleta Isidorus abbas creabatur. Eo ministerio severe moderabatur; saeculo suo regimen monasticae vitae apprime tenebatur ac respiciebatur. Fratri suo Leandro similiter inagens functus erat Isidorus ministerio praestanti Toleti ad concilium illius  Hispalis. 

Leandro mortuo [[13 Martii]] 600 aut 601 Isidorus triginta etiam plus annorum episcopaliter eo ministrabat eique fama unius altissimi eruditi Aetate Media oriente incumbebatur. Inter orientis Medii Aevi scriptores Isidorus Hispalensis praeeminens tenendus est nam ipsemet eruditionis antiquum aes colligebat atque inordinabat. 

Fuit enim Visigothorum regnum saeculo suo mixtione latini moris impressum et germanici. Reliquae attamen Hispaniae provinciae partes - inter quas etiam Isidori natalis civitas sit numeranda - sub orientalis romani imperii byzantini potestate stabat qua causa ad romanos ingenuos fontes accessus possibilis fiebat. Anno [[1598]] in numerum sanctorum relatus est. [[Papa]] [[Innocentius XIII]] eum anno [[1722]] [[Doctor Ecclesiae|Doctorem Ecclesiae]] nominavit.

== Opera ==
{{vicifons|Isidorus Hispalensis}}
[[Fasciculus:Isidori Hispalensis Opera Omnia.tif|thumb|Opera omnia, 1797.]]
[[Fasciculus:Isidorus - Chronica minora, alli anni domini MCCCCLXXXII Addi cinque di octobro - 512701.jpg|thumb|''Chronica minora'', 1482.]]

Latine solum enim scriptas paginas suas composuit Isidorus; eaedem seduliter ab monachis Medio Aevo multiplicatae fuerant. Harum paginarum Isidori gratia solum aliquorum auctorum dicta posteritati traditae fuerant. Multas et varias Isidorus exercuit artes post se magnum operum numerum reliquens. 

Praecipue omnibus notae sunt suae in viginti libris collectae et  anno [[623]] editae Etymologiae quarum titulus "Etymologiarum sive originum libri XX" erat. Cum hoc opere erudito promovebat Isidorus scientiam saeculi sui  usque ad orientem illuminatum europaeum saeculum; effectiores praecipue primi tres libri fuerant super litterario Trivio (Grammatica, Rhetorice, Dialectica) et super mathematico Quadrivio (Arithmetica, Geometria, Astronomia, Musica). 

"De viris illustribus" vitarum descriptiones continet   prodigiaque sanctorum super  ex Africa septemtrionali et ex Hispania   romanis scriptoribus saeculis VI ac VII viventibus.
Sine ullo dubio inter suos aemulos praestabat Sanctus Isidorus tamquam theologus cum ipse  totius Medii Aetatis opere suo informabat  morem  ecclesialemque doctrinam. 

Suum velut manuale theologicum morale institutum praecipuum theologicum opus "Sententiarum libri tres" ad Ecclesiae doctrinam super vitae  christianae educatione   tractantem indicat superque compositione ecclesiali. Sacerdotum caritativa obligatio in eo designabatur quod cura  erga proximum   servata sit. 

Refutabat attamen Sanctus Isidorus, paganis asperrime vituperatis, vim paganos in convertendo ad Christianitatem ceterosque. Ita informans scientiam traditam artesque promovens Sanctus Isidorus eruditionis etiam   ponebat fundamentum  et urbanitatis sciendi pro toto adveniendo medievali tempore europei continentis. 

* Opera generalia:
** [[Etymologiarum Libri Viginti]] (sive ''Origines''): Hoc opus, paulo ante mortem suum scriptum, continet res ex operibus centum quinquaginta quattuor (154) scriptorum et personarum Romanarum. Totam scientiam profanam religiosamque Isidorus colligere tentavit. [[Medium Aevum|Medio Aevo]]
** [[De natura rerum (Isidorus)|De natura rerum]]
* Opera de historia:
** [[Chronicon (Isidorus)|Chronicon]] (sive ''Chronica maiora''): Annales mundi usque ad annum 615 continet.
** [[Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum]] vel ''Historia Gothorum''
** [[De viris illustribus (Isidorus)|De viris illustribus]]
* Opera de theologia:
** ''De ortu et obitu patrum qui in Scriptura laudibus efferuntur''
** ''Allegoriae quaedam Sacrae Scripturae''
** ''Liber numerorum qui in Sanctis Scripturis occurrunt'': : de significatione mystica numerorum in Bibliis.
** ''In libros Veteris et Novi Testamenti prooemia''
** ''De Veteri et Novo Testamento quaestiones''
** ''Secretorum expositiones sacramentorum, seu quaestiones in Vetus Testamentum''
** ''De fide catholica ex Veteri et Novo Testamento, contra Judaeos''
** ''Sententiarum libri tres''
** ''De ecclesiasticis officiis''
** ''Regula monachorum''

== Isidorus de patria sua ==
In prologo ''Historiae Gothorum'' sic Isidorus [[Hispania]]m laudat:
{{Citatio|Omnium terrarum, quaeque sunt ab occiduo usque ad [[India|Indos]], pulcherrima es, o sacra, semperque felix principum, gentiumque mater Hispania. Iure tu nunc omnium regina provinciarum, a qua non Occasus tantum, sed etiam Oriens lumina mutuat. Tu decus, atque ornamentum orbis, illustrior portio terrae: in qua gaudet multum ac largiter floret [[Visigothi|Geticae]] gentis gloriosa fecunditas.

Merito te omnium ubertate gignentium indulgentior natura ditavit. Tu (baccis opima, vis proflua, messibus laeta) segete vestiris, [[oleum|oleis]] inumbraris, [[vitis|vite]] praetexeris. Tu florulenta campis, montibus frondua, [[piscis|piscosa]] littoribus. Tu sub mundi plaga gratissima sita, nec aestivo solis ardore torreris, nec glaciali rigore tabescis, sed temperata coeli zona praecincta, zephyris felicibus enutriris. Quidquid enim arva fecundum, quidquid metalla pretiosum, quidquid animantia pulchrum et utile ferunt parturis. Nec illis amnibus posthabenda, quos clara speciosorum gregum fama nobilitat . . . |Isidorus|[[Historia de regibus Gothorum, Vandalorum et Suevorum]]}}

{{NexInt}}
* [[Hispania Visigothica]]

== Notae ==
<references/>

== Nexus externi ==
* [[Bibliotheca Augustana]], [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost07/Isidorus/isi_et01.html#c05 ''Etymologiarum libri viginti'']
* [[LacusCurtius]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Isidore/home.html ''Etymologiarum libri viginti'' ]
* Bibliotheca Augustana, [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost07/Isidorus/isi_se00.html ''Sententiarum libri tres'']
* Bibliotheca Cathedralis et dioecesis Coloniae Agrippinae, [http://www.uni-koeln.de/~ahz26/edition/mdnt1.htm ''De natura rerum'']
* [http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/audiences/2008/documents/hf_ben-xvi_aud_20080618_it.html Lectio] [[papa]]e [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] de Isidoro Hispalense inter audientiam generalem die [[18 Iunii]] [[2008]] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} et aliis sermonibus.

{{Hispania Visigothica}}

[[Categoria:Nati saeculo 6]]
[[Categoria:Mortui 636]]
[[Categoria:Archiepiscopi Hispalenses]]
[[Categoria:Auctores Latini mediaevales]]
[[Categoria:Doctores Ecclesiae Catholicae]]
[[Categoria:Encyclopaedici]]
[[Categoria:Hispania Visigothica]]
[[Categoria:Philologi Hispaniae]]
[[Categoria:Philosophi Hispaniae]]
[[Categoria:Sancti]]
[[Categoria:Scriptores Hispaniae]]