تراژانوس

ترائئانوس (ب یەونانیا کەڤن: Τραιανός، لات. ترائئانóس)، ناڤ ب تونی ب لاتینی: Marcus Ulpius Traianus، (53 ل ئتالجا، حسپانیا، 8ێ تەباخێ 117، کیلیکیا) د ناڤبەرا 98ان دە هەتا 117ان ئیمپاراتۆرێ ئیمپەراتۆریا رۆمێ بوو. ب داگرکرنا مەزۆپۆتامیا، کیلیکیا ئوو ئیمپەراتۆریا داکیا رە وی فرەهکرنا ئیمپەراتۆریەیێ هەری مەزنێ دیرۆکا رۆما دە پێکانی بوو.

Imperator Caesar Nerua تراژانوس Augustus
ناڤێ راستی	مارجوس ئولپئوس ترائئانوس
ژدایکبوون	مارجوس ئولپئوس ترائئانوس  18 ئیلۆن 0053  ئتالجا (بائەتجا، ئیمپەراتۆریا رۆمێ)
مرن	7 تەباخ 117، 9 تەباخ 117، ن. 8 تەباخ 117  سەلنوس
سەدەما مرنێ	سترۆکە (سەدەمێن سرووشتی)
جهێ گۆرستانێ	تراژان'س جۆلومن
حەڤوەلاتی	رۆمایا کەڤنارە
مەقام	ئیمپەراتۆرێ رۆمێ (98–117) سەناتۆرێ رۆمایا کەڤنارە رۆمان گۆڤەرنۆر پرەتۆر کۆنسوول
حەڤژین	پۆمپەئئا پلۆتنا
زارۆک	حادرئانوس
دێ ئوو باڤ	مارجوس ئولپئوس ترائئانوس، نەروئا (باڤێ زارۆکێ پەسکاندی)  (باڤ) مارجئا  (دێ)
مالبات	ئولپئ ترائئان، نەرڤا–ئانتۆننە دیناستی
بگوهێرە - ویکیدانەیێ بگوهێرە

ژیان

باڤێ ترائئانوس، یێ دیسا ب ناڤێ هەڤشێوە، ل ناڤبەرا 70ان ئوو 73ان دە دە ل سووری وەک ئەندامێ کۆنسولە کاربدەستی کر. وێ دەمێ ترائئانوسێ بچووک ژی ل سووری سەرداری کر ئوو د 84ان دە بوو پرائەتۆرێ رۆما یە.

دەما ئیمپەراتۆر نەروئا د 97ان دە ترائئانوس بوو کەرگارێ گەرمانیا. نەرڤا د هەڤشێوە سالێ دە ئەو وەک (جائەسار) دا زانین. تو زارۆکێ ترائئانوس تونە بوون ئوو ب ڤێ گاڤێ نەرڤا پاشوەرێ خوە دیار کری بوو. ب نەرڤا مر رە ئەو د 28ێ کانوونا پاشین 98ان دە دەربازا تەختێ بوو.

ئیمپەراتۆری

د 101ان دە ترائئانوس ب 100.000 لەشکەران چوو سەر داکیان. لێ د جەنگا داکیا پێشن دە وی نەکانی داکیان بن خستی یە. ل پێ چەند سالێن ب ئاشتی شوندا د 105ان دە جەنگا داکیا یێ دویەم دەر کەت ئوو ترائئانوس ڤێ جارێ ئەونا بن خستن ئوو داکیا (تراکیا، رۆژهلەتا تونا) داگر کت.

ئیمپەراتۆریا رۆمێ د 117ان، بەر مرنا ترائئانوس دە

جەنگێن ئەشکانیان

پەیکەرێ ترائئانوس

پێ ئیمپەراتۆریا ئەشکانی ئێریشا ئەرمەنستان کر ئوو ئەو دەرا داگر کرن رە ترائئانوس بەرڤە رۆژهلات ب 113 لەژیۆنان دەرکەتا سەفەرە. ئەو د دەستپێکێ 114ان دە گەهشتا ئانتیئۆخەئئا (ب لاتینی: Antiochia، ئیرۆ: ئەنتاکیا) ئوو ل سەر سامۆساتا (سەمیساد) رە دەربازا ئەرمەنستانێ بوو. وی د دەمەکە کورت دە ئەرمەنستان داگر کر ئوو ئیمپەراتۆرێ ئەشکانیان بن خست.

د 115ان دە ترائئانوس دەواما سەفەرێ خوەیا رۆژهلات کر ئوو نسێبین داگر کر. پێ رە ئەو چەرخا سەر خاکێن مەزۆپۆتامیا یێن ژێرین بوو. ئەو ب پەیچوونێ دیجلە هاتە پایتەختا ئەشکانیان تسفون هات. پێ وی تیسفوون داگر کر رە، ڤێ جارێ چەرخا سەر خاکێن ئاسوور بوو ئوو د 116ان دە گەهیشتە کەنداڤا فارسێ ئوو رۆژهلاتا ناڤین ب پرانی داگر کر.

دەما ترائئانوس ل سەفەرا رۆژهلات ڤەدگەرییە د 8ێ تەباخێ 117ان دە ل کیلیکیا مر. ژ پێ وی رە حادرئانوس دەربازا تەختێ بوو.