«1993»–ի խմբագրումների տարբերություն

Content deleted Content added

Գծային

Ընթացիկ տարբերակը 10:55, 23 սեպտեմբերի 2026-ի դրությամբ

Տարիներ
1989 · 1990 · 1991 · 1992 — 1993 — 1994 · 1995 · 1996 · 1997
Տասնամյակներ
1970‑ականներ · 1980‑ականներ — 1990‑ականներ — 2000‑ականներ · 2010‑ականներ
Դարեր
19-րդ դար — 20-րդ դար — 21-րդ դար

1993 թվականն
այլ օրացույցներով
Գրիգորյան օրացույց	1993 MCMXCIII
Հուլյան օրացույց	1992—1993 (հունվարի 14 -ից)
Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան	7501—7502 (սեպտեմբերի 14-ից)
Հռոմի հիմնադրումից սկսած	2745—2746 (մայիսի 4-ից)
Հայկյան տոմար	4485—4486 (օգոստոսի 11-ից) ՏՆՁԵ—ՏՆՁԶ
Հրեական օրացույց	5753—5754 ה'תשנ"ג — ה'תשנ"ד
Իսլամական օրացույց	1413—1414
Չինական օրացույց	4689—4690 壬申 — 癸酉 սև կապիկ — սև աքաղաղ
Եթովպական օրացույց	1985—1986
Հին հնդկական օրացույց
- Վիկրամ սամվատ	2049—2050
- Շակա սամվատ	1915—1916
- Կալի յուգա	5094—5095
Իրանական օրացույց	1371—1372
Բուդդայական օրացույց	2536

1993 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1993 թվականն է, XX դարի 93-րդ տարին։

Իրադարձություններ

Հունվար

Հունվարի 1
- Չեխոսլովակիան կիսվեց՝ Չեխիայի և Սլովակիայի։
- Եվրոպական տնտեսական համագործակցությունը բացեց առևտրային պատնեշները և ստեղծեց Եվրոպական միասնական շուկա։
- Եվրոպայում սկսվեց հեռարձակվել Եվրոնյուզ բազմալեզու հեռուստաալիքը։
Հունվարի 2 – Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմ. Շրի Լանկայի նավատորմը սպանեց 35-100 քաղաքացի Ջաֆնայում։
Հունվարի 3 – Մոսկվայում նախագահներ Ջորջ Հ. Ու. Բուշը (ԱՄՆ) և Բորիս Ելցինը (Ռուսաստան) ստորագրեցին Երկրորդ մարտավարական սպառազինության կրճատման պայմանագիրը։
Հունվարի 5
- Վաշինգտոն նահանգում մահապատժի ենթարկվեց Վեստլի Ալան Դոդը կախաղանի օգնությամբ (այն առաջին դատական կախաղանն էր Ամերիկայում 1965 թվականից հետո)։
- 7,4 միլիոն դոլար գողացվեց Brink's-ի զրահապատ ինկասացիայի մեքենայից Նյու Յորքի Ռոչեսթեր թաղամասում, որը ԱՄՆ պատմության մեջ 5-րդ խոշորագույն գողությունն էր։ Ձերբակալված չորս անձինք Իռլանդիայի ժամանակավոր հանրապետական բանակի սպաներ էին։
Հունվարի 6 – Դուգլաս Հուրդը դարձավ առաջին բրիտանացի պաշտոնյան, որը ժամանեց Արգենտինա Ֆոլկլանդյան պատերազմից հետո։
Հունվարի 6 –20 – Մումբայում տեղի ունեցավ Բոմբեյի ապստամբությունը։
Հունվարի 7 – Հիմնադրվեց Գանայի չորրորդ հանրապետությունը, որի նախագահ դարձավ Ջերրի Ռովլինգսը։
Հունվարի 13 – Քիմիական զենքի արգելման կոնվեցիան ստորագերվեց։
Հունվարի 20 - Բիլ Քլինթոնը ստանձնեց իր պաշտոնը որպես ԱՄՆ նախագահ։
Ստեղծվեցին Հայաստանի Սահմանապահ զորքերը

Ծնունդներ

Հունվարի 2 - Բրայսոն Թիլեր, Երգիչ, երգերի հեղինակ, ռեփեր
Հունվարի 7 - Յան Օբլակ, սլովենացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
Հունվարի 27 - Յայա Սանոգո, Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Փետրվարի 16 - Լուկաս Սիլվա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
մարտի 9-ՄԻն Յունգի,հարավկորեացի ռեփեր,BTS բոյզբենդի անդամ
Մարտի 11 - Էնթոնի Դեյվիս, ամերիկացի բասկետբոլիստ, օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր
Մարտի 15 - Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Կիսապաշտպան
Մայիսի 8 - Դավիթ Մարիկյան, հայ ֆուտբոլիստ
Հունիսի 4 - Խուան Իտուրբե, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Օգոստոսի 15 - Ալեքս Օքսլեյդ-Չեմբերլեն, անգլիացի ֆուտբոլիստ է, ով խաղում է Արսենալ ակումբում և Անգլիայի ազգային հավաքականում որպես կիսապաշտպան
Սեպտեմբերի 1 - Ֆեդերիկո Բարբա, իտալացի ֆուտբոլիստ
Սեպտեմբերի 19 - Սամվել Տեր-Սահակյան, հայ շախմատիստ, հայկական շախմատի պատմության մեջ ամենակրտսեր տարիքում (14 տարեկան և 7 ամսական) գրոսմայստեր դարձած շախմատիստը
Հոկտեմբերի 1 - Նիկոլաս Լոպես, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
Դեկտեմբերի 8 - Աննասոֆիա Ռոբ, ամերիկացի դերասանուհի
Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

Մահեր

Հունվար

Հունվարի 5 - Մարիամ Պետրոսյան, հայ նկարչուհի
Հունվարի 20 -
- Բորիս Բաբայան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1952 թ.)
- Բորիս Հակոբյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1937 թ.)
- Օդրի Հեփբերն, բրիտանացի և ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի, ֆոտոմոդել, նորաձևության աստղ և հումանիստ (ծ. 1929 թ.)

Մարտ

Մարտի 13 - Սասուն Գրիգորյան, հայ ճարտարապետ
Մարտի 19 - Ժորժ Կառվարենց, կոմպոզիտոր, կինոկոմպոզիտոր
Մարտի 27 - Բարմեն Գրիգորյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1952 թ.)

Ապրիլ

Ապրիլի 5 -
- Սեպուհ Թումյան, հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ
- Վիգեն Գրիգորյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի ակտիվ մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1951 թ.)
Ապրիլի 17 - Շահեն Մեղրյան, հայ ռազմական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Արցախի հերոս (2014, հետմահու) (ծ. 1952 թ.)

Մայիս

Մայիսի 23 - Լուիջի Բրունելլա, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ

Հունիս

Հունիսի 12 - Մոնթե Մելքոնյան, հրամանատար (ծ. 1957 թ.)

Հուլիս

Հուլիսի 10 - Դմիտրի Նալբանդյան, հայ նկարիչ, ՀՀ (1965), ՌԴ (1969) ժողովրդական նկարիչ։
Հուլիսի 17 - Համո Սահյան, հայ բանաստեղծ (ծ. 1914 թ.)

Սեպտեմբեր

Սեպտեմբերի 25 - Մանիլո Սկոպինյո, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան և գլխավոր մարզիչ

Հոկտեմբեր

Հոկտեմբերի 18 - Նորայր Դանիելյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի հերոս, Արցախի պաշտպանության բանակի փոխգնդապետ (1993), ԱՀ ԳԽ պատգամավոր (1993) (ծ. 1967 թ.)
Հոկտեմբերի 30 - Սուրեն Ծատուրյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1993) (ծ. 1966 թ.)

Նոյեմբեր

Նոյեմբերի 26 - Գուիդո Մազետտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասպահ և գլխավոր մարզիչ

Դեկտեմբեր

Դեկտեմբերի 7 - Վոլֆգանգ Պաուլ, գերմանացի ֆիզիկոս
Դեկտեմբերի 29 - Մհեր Մկրտչյան, հայ դերասան (ծ. 1930 թ.)

@@ Տող 1. / Տող 1. @@
+{{Տարվա նավարկում|1993}}
-{{20-րդ դար}}
 {{Տարին այլ օրացույցներով|{{PAGENAME}}}}
 {{Սկսվող տարի|{{PAGENAME}}}}
+== Իրադարձություններ ==
-== Դեպքեր ==
+=== Հունվար ===
-* [[Հունվար 1]] - [[Չեխոսլովակիա]]ն կիսվեց՝ [[Չեխիա]]յի և [[Սլովակիա]]յի
+[[Պատկեր:Bill Clinton.jpg|thumbnail|right|200px|[[Հունվարի 20]]. [[Բիլ Քլինթոն]]ը դարձավ ԱՄՆ 42-րդ նախագահը]]
+* [[Հունվարի 1]]
-== Դեպքեր ==
+** [[Չեխոսլովակիա]]ն կիսվեց՝ [[Չեխիա]]յի և [[Սլովակիա]]յի։
+** [[Եվրոպական տնտեսական համագործակցություն]]ը բացեց առևտրային պատնեշները և ստեղծեց Եվրոպական միասնական շուկա։
+** Եվրոպայում սկսվեց հեռարձակվել [[Եվրոնյուզ]] բազմալեզու հեռուստաալիքը։
+* [[Հունվարի 2]] – [[Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմ]]. [[Շրի Լանկայի նավատորմ]]ը սպանեց 35-100 քաղաքացի [[Ջաֆնա]]յում։
+* [[Հունվարի 3]] – Մոսկվայում նախագահներ [[Ջորջ Հ. Ու. Բուշ]]ը (ԱՄՆ) և [[Բորիս Ելցին]]ը (Ռուսաստան) ստորագրեցին Երկրորդ մարտավարական սպառազինության կրճատման պայմանագիրը։
+* [[Հունվարի 5]]
+** [[Վաշինգտոն (նահանգ)|Վաշինգտոն]] նահանգում մահապատժի ենթարկվեց [[Վեստլի Ալան Դոդ]]ը կախաղանի օգնությամբ (այն առաջին դատական կախաղանն էր Ամերիկայում 1965 թվականից հետո)։
+** 7,4 միլիոն դոլար գողացվեց [[Brink's]]-ի զրահապատ ինկասացիայի մեքենայից [[Նյու Յորք]]ի Ռոչեսթեր թաղամասում, որը ԱՄՆ պատմության մեջ 5-րդ խոշորագույն գողությունն էր։ Ձերբակալված չորս անձինք Իռլանդիայի ժամանակավոր հանրապետական բանակի սպաներ էին։
+* [[Հունվարի 6]] – [[Դուգլաս Հուրդ]]ը դարձավ առաջին բրիտանացի պաշտոնյան, որը ժամանեց [[Արգենտինա]] [[Ֆոլկլանդյան պատերազմ]]ից հետո։
+* [[Հունվարի 6]] –[[January 20|20]] – [[Մումբայ]]ում տեղի ունեցավ Բոմբեյի ապստամբությունը։
+* [[Հունվարի 7]] – Հիմնադրվեց [[Գանայի չորրորդ հանրապետություն]]ը, որի նախագահ դարձավ [[Ջերրի Ռովլինգս]]ը։
+* [[Հունվարի 13]] – [[Քիմիական զենքի արգելման կոնվեցիա]]ն ստորագերվեց։
+* [[Հունվարի 20]] - [[Բիլ Քլինթոն]]ը ստանձնեց իր պաշտոնը որպես ԱՄՆ նախագահ։
 * Ստեղծվեցին [[Հայաստան]]ի Սահմանապահ զորքերը
 == Ծնունդներ ==
+* [[Հունվարի 2]] - [[Բրայսոն Թիլեր]], Երգիչ, երգերի հեղինակ, ռեփեր
+* [[Հունվարի 7]] - [[Յան Օբլակ]], սլովենացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
+* [[Հունվարի 27]] - [[Յայա Սանոգո]], Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
+* [[Փետրվարի 16]] - [[Լուկաս Սիլվա]], բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
+*[[մարտի 9]]-[[Շուգա|ՄԻն Յունգի]],հարավկորեացի ռեփեր,[[BTS]] բոյզբենդի անդամ
 * [[Մարտի 11]] - [[Էնթոնի Դեյվիս]], ամերիկացի [[բասկետբոլ]]իստ, [[օլիմպիական խաղեր]]ի ոսկե մեդալակիր
 * [[Մարտի 15]] - [[Պոլ Պոգբա]], ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Կիսապաշտպան
-* [[Մայիսի 8]] - [[Դավիթ Մարիկյան]],  հայ ֆուտբոլիստ
+* [[Մայիսի 8]] - [[Դավիթ Մարիկյան]], հայ ֆուտբոլիստ
 * [[Հունիսի 4]] - [[Խուան Իտուրբե]], արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
 * [[Օգոստոսի 15]] - [[Ալեքս Օքսլեյդ-Չեմբերլեն]], անգլիացի ֆուտբոլիստ է, ով խաղում է Արսենալ ակումբում և Անգլիայի ազգային հավաքականում որպես կիսապաշտպան
 * [[Սեպտեմբերի 1]] - [[Ֆեդերիկո Բարբա]], իտալացի ֆուտբոլիստ
+* [[Սեպտեմբերի 19]] - [[Սամվել Տեր-Սահակյան]], հայ շախմատիստ, հայկական շախմատի պատմության մեջ ամենակրտսեր տարիքում (14 տարեկան և 7 ամսական) գրոսմայստեր դարձած շախմատիստը
+* [[Հոկտեմբերի 1]] - [[Նիկոլաս Լոպես]], ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
 * [[Դեկտեմբերի 8]] - [[Աննասոֆիա Ռոբ]], ամերիկացի դերասանուհի
-* [[Պոլ Պոգբա]], Կիսապաշտպան
+* [[Պոլ Պոգբա]], ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
 == Մահեր ==
-* [[Հունվարի 20]] - [[Օդրի Հեփբերն]], բրիտանացի և ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի, ֆոտոմոդել, նորաձևության աստղ և հումանիստ (ծնվ.[[1929]])։
+=== Հունվար ===
-* [[Մարտի 13]] - [[Սասուն Գրիգորյան]], հայ ճարտարապետ
+* [[Հունվարի 5]] - [[Մարիամ Պետրոսյան (նկարչուհի)|Մարիամ Պետրոսյան]], հայ նկարչուհի
+* [[Հունվարի 20]] -
+** [[Բորիս Բաբայան (ազատամարտիկ)|Բորիս Բաբայան]], հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1952 թ.)
+** [[Բորիս Հակոբյան]], հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1937 թ.)
+** [[Օդրի Հեփբերն]], բրիտանացի և ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի, ֆոտոմոդել, նորաձևության աստղ և հումանիստ (ծ. 1929 թ.)
+=== Մարտ ===
+* [[Մարտի 13]] - [[Սասուն Գրիգորյան (ճարտարապետ)|Սասուն Գրիգորյան]], հայ ճարտարապետ
 * [[Մարտի 19]] - [[Ժորժ Կառվարենց]], կոմպոզիտոր, կինոկոմպոզիտոր
+* [[Մարտի 27]] - [[Բարմեն Գրիգորյան]], հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1952 թ.)
-* [[Ապրիլի 5]] - [[Սեպուհ Թումյան]], հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ։
+=== Ապրիլ ===
+* [[Ապրիլի 5]] -
+** [[Սեպուհ Թումյան]], հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ
+** [[Վիգեն Գրիգորյան]], հայ ազատամարտիկ, [[Արցախյան պատերազմ|Արցախյան պատերազմի]] ակտիվ մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1991-1993) (ծ. 1951 թ.)
+* [[Ապրիլի 17]] - [[Շահեն Մեղրյան]], հայ ռազմական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, [[Արցախի հերոս]] (2014, հետմահու) (ծ. 1952 թ.)
+=== Մայիս ===
 * [[Մայիսի 23]] - [[Լուիջի Բրունելլա]], իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
-* [[Հունիս 12]] - [[Մոնթե Մելքոնյան]], հրամանատար (ծ. [[1957]])
+=== Հունիս ===
-* [[Հուլիսի 10]] - [[Դմիտրի Նալբանդյան]],  հայ նկարիչ, ՀՀ (1965), ՌԴ (1969) ժողովրդական նկարիչ։
-* [[Հուլիս 17]] - [[Համո Սահյան]], հայ բանաստեղծ (ծ. [[1914]])
+* [[Հունիսի 12]] - [[Մոնթե Մելքոնյան]], հրամանատար (ծ. 1957 թ.)
+=== Հուլիս ===
+* [[Հուլիսի 10]] - [[Դմիտրի Նալբանդյան]], հայ նկարիչ, ՀՀ (1965), ՌԴ (1969) ժողովրդական նկարիչ։
+* [[Հուլիսի 17]] - [[Համո Սահյան]], հայ բանաստեղծ (ծ. 1914 թ.)
+=== Սեպտեմբեր ===
 * [[Սեպտեմբերի 25]] - [[Մանիլո Սկոպինյո]], իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան և գլխավոր մարզիչ
+=== Հոկտեմբեր ===
+* [[Հոկտեմբերի 18]] - [[Նորայր Դանիելյան]], հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի հերոս, [[Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակ|Արցախի պաշտպանության բանակի]] փոխգնդապետ (1993), ԱՀ ԳԽ պատգամավոր (1993) (ծ. 1967 թ.)
+* [[Հոկտեմբերի 30]] - [[Սուրեն Ծատուրյան]], հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, ԱՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1993) (ծ. 1966 թ.)
+=== Նոյեմբեր ===
 * [[Նոյեմբերի 26]] - [[Գուիդո Մազետտի]], իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասպահ և գլխավոր մարզիչ
-* [[Դեկտեմբեր 29]] - [[Մհեր Մկրտչյան]], հայ դերասան (ծ. [[1930]])
+=== Դեկտեմբեր ===
+* [[Դեկտեմբերի 7]] - [[Վոլֆգանգ Պաուլ]], գերմանացի ֆիզիկոս
+* [[Դեկտեմբերի 29]] - [[Մհեր Մկրտչյան]], հայ դերասան (ծ. 1930 թ.)
 [[Կատեգորիա:1993]]

Arman Militosyan (քննարկում | ներդրում)

Ընթացիկ տարբերակը 10:55, 23 սեպտեմբերի 2026-ի դրությամբ

Իրադարձություններ

Հունվար

Ծնունդներ

Մահեր

Հունվար

Մարտ

Ապրիլ

Մայիս

Հունիս

Հուլիս

Սեպտեմբեր

Հոկտեմբեր

Նոյեմբեր

Դեկտեմբեր