Luhuso

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 433 gizon, 435 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Luhuso
	Lapurdi, Euskal Herria
	Luhuso herriaren ikuspegia.
	; Armarria
	; Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Lapurdi
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Baiona
Kantonamendua	Baigura eta Mondarrain
Izen ofiziala	Louhossoa
Auzapeza	Jean-Pierre Harriet (2008-2014)
Posta kodea	64250
INSEE kodea	64350
Herritarra	luhusoar
Geografia
Koordenatuak	43°18′58″N 1°21′13″W / 43.3161°N 1.3536°W
Azalera	7,38 km²
Garaiera	71 - 369 metro
Demografia
Biztanleria	869 (2018: 15)
Dentsitatea	120,05 biztanle/km²
Euskara
Euskaldunak	% 58,86 (2010)
Erabilera	% 26,58 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea	https://louhossoa.eus/eu/

Luhuso Lapurdiko hego-ekialdeko udalerri mugakidea eta barnealdekoa da, Lapurdi Garaia eskualdekoa eta hango herririk txikiena dena populazioari dagokionez. Nafarroa Behereako mugan eta Baigura eta Mondarrain kantonamenduan kokatuta dago.

871 biztanle zituen 2022an.

Geografia

Ingurune naturala

Errobi ibaia udalerritik igarotzen da. Halaber, Baigura (897 m) eta haren mendigunea herriaren lurraldean dugu, beste herri batzuekin partekatua.

Auzoak

Fagoalde
Harnabarrea
Ithurbidia

Udalerri mugakideak

Kanbo iparraldean
Itsasu mendebaldean
Bidarrai (Nafarroa Beherea) hegoaldean
Makea ekialdean

Mapa — Luhuso eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du^[3].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da, 12,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1795 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Buztintze-Hiriberri udalerrian dago, 20 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1327,4 mm-koa delarik.

Historia

XIX. mendea arte

Aurretik Makea eta Lekorneko auzoa izanda, Luhuso XVII. mendearen amaiera aldera bihurtu zen udalerri independente. Aurretik, herria XVI. mendea aldera hasi zen populatzen. 1604an 26 etxe zeuden, partikular batzuenak, baina ezin daiteke erran Makea edo Lekornekoak ote ziren. Berantago, 1628an, Luhuso deitzen zen auzo horretako biztanleek apezpikuari galdetu zioten eliza baten eraikitzeko baimena. 1691n Luhusoko parrokia sortu zuten.

Frantziar Iraultzaren garaian, administrazio egitura berri bat agertzearekin, Ipar Euskal Herriko hainbat herrik izenez aldatu zuten; Luhusok, Montagne-sur-Nive izena hartu zuen.

Gaur egun

Apezpikutegiak 1933ko ekainaren 17an antzinako afera trenkatu eta ordenantza bat argitaratu zuen: etxe batzuk Luhusoko parrokiari lotu zituen eta bertzeak Makeari.

2016ko abenduaren 16an Luhuson atxilotu zituzten Txetx Etcheverri, Béatrice Molle-Haran, Michel Bergouignan, Michel Berhokoirigoin eta Stéphane Etchegaray "Etxe", "bakearen artisauak" izenekoak ("artisains pour la paix"). ETAren desarmatze zibilean laguntzen ahalegindu ziren, bake prozesuaren alde.^[4]

Demografia

Bi mendez, XIX. eta XX. mendeetan zehar, 500 biztanleko populazioa izan zuen Luhusok. XXI. mendearen hasieran, berriz, biztanleria bikoiztu eta egun, ia 900 lagun ditu.

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	4	11	5	8	13	4	9	8	2	5	8	9	2	2	10	0	2	0
Jaiotzak	11	15	9	11	16	12	12	10	6	6	12	13	7	10	14	5	6	8
Heriotzak	7	4	4	3	3	8	3	2	4	1	4	4	5	8	4	5	4	8

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[6] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Louhossoa udalerrian 886 biztanle zeuden eta 376 elkarbizitza unitate^{[oh 1]}, hau da, 2,36 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 37,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[7]

886biztanle

376elkarbizitza-unitate

2,36lagun elkarbizitza-unitateko

262familia

Udalerria

% 37

% 25

% 29

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 262 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (139). Guraso bakarreko 30 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 114 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 74k seme-alaba bakarra zuten etxean, 64k bi, eta 10k hiru edo gehiago.^[7]

94

139

30

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean114

Seme-alaba bat74

Bi seme-alaba64

Hiru seme-alaba10

Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 727 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,4).^[7]

Bakarrik bizi da

15-24% 2

25-39% 13

40-54% 13

55-64% 23

65-79% 20

80 +% 34

Bikotean bizi da

15-24% 16

25-39% 75

40-54% 81

55-64% 71

65-79% 73

80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,2 izatezko bikotean eta % 12,0 PACS bidez lotuta). % 23,0 ezkongabeak ziren, % 3,7 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.^[7]

Ezkonduta% 42,8

Ezkongabea% 23,0

Izatezko bikotean% 12,2

PACS bidez lotuta% 12,0

Dibortziatuta% 6,2

Alarguna% 3,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 19,7), enplegatuak (% 18,4), eskulangileak (% 17,0), erdi-mailako lanbideak (% 15,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 19,7) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.^[7]

Udalerria

% 9

% 13

% 16

% 18

% 17

% 20

Pirinio Atlantikoak

% 11

% 16

% 15

% 12

% 34

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	139	% 37,0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	94	% 25,0
Guraso bakarrekoak	30	% 8,0
Kide bakarrekoak	109	% 29,0
Bestelakoak	5	% 1,3
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	94	% 35,9
Seme-alabadun bikoteak	139	% 53,1
Guraso bakarrekoak	30	% 11,5
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	114	% 43,5
Seme-alaba bat	74	% 28,2
Bi seme-alaba	64	% 24,4
Hiru seme-alaba	10	% 3,8
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	311	% 42,8
Izatezko bikotean	89	% 12,2
PACS bidez lotuta	87	% 12,0
Ezkongabea	167	% 23,0
Alarguna	27	% 3,7
Dibortziatuta	45	% 6,2
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	35	% 9,3
Goi-mailako langileak	50	% 13,3
Erdi-mailako lanbideak	59	% 15,7
Enplegatuak	69	% 18,4
Eskulangileak	64	% 17,0
Erretiratuak	74	% 19,7
Bestelakoak	25	% 6,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 440 etxebizitza zeuden. Horietatik 375 egoitza nagusi ziren, 46 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (292), eta apartamentuak gutxi ziren (148). Egoitza nagusietatik 249 beren jabearen bizilekuak ziren, 118 alokairuan zeuden, 11 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.^[8]

440etxebizitza

375egoitza nagusi

292etxe

148apartamentu

Etxebizitza multzoa

375

46

Egoitza nagusia (375)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (46)Hutsik (19)

Etxe mota

292

148

Etxea (292)Apartamentua (148)

Jabetza egoera

249

118

Jabeak (249)Alokairuan (118)HLM (11)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (101).^[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik71

1919-194514

1946-197026

1971-199072

1991-200576

2006-2020101

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (179). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (220 etxebizitzatan). 343 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 140 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 227tan bi edo gehiago.^[8]

Gela kopurua

1 gela3

2 gela21

3 gela72

4 gela100

5 gela edo gehiago179

Berogailu mota

220

30

100

Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (220)Gas botila (30)Bestelakoak (100)

Aparkalekua eta ibilgailuak

343aparkalekua

140ibilgailu 1

227ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	375	% 85,2
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	46	% 10,5
Hutsik	19	% 4,3
Etxe mota
Etxeak	292	% 66,4
Apartamentuak	148	% 33,6
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	3	% 0,8
2 gela	21	% 5,6
3 gela	72	% 19,2
4 gela	100	% 26,7
5 gela edo gehiago	179	% 47,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	71	% 18,9
1919-1945	14	% 3,7
1946-1970	26	% 6,9
1971-1990	72	% 19,2
1991-2005	76	% 20,3
2006-2020	101	% 26,9
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	249	% 66,4
Alokairuan	118	% 31,5
HLM	11	% 2,9
Doan lagata	8	% 2,1
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	25	% 6,7
Elektrizitatea	220	% 58,7
Gas botila	30	% 8,0
Bestelakoak	100	% 26,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	343	% 91,5
Ibilgailu bat	140	% 37,3
Bi ibilgailu edo gehiago	227	% 60,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 595 biztanleetatik 482 aktibo ziren (% 81,0), horietako 457 lanean (% 76,8) eta 25 langabezian (aktiboen % 5,2).

59515-64 urteko biztanle

% 81,0aktibo

% 76,8lanean

% 5,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,8

25-54 urte% 94,7

55-64 urte% 64,9

Gizonak% 81,3

Emakumeak% 80,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 27,3

BEPC, brebeta% 14,3

CAP-BEP% 5,4

Batxilergoa% 0,9

Goi-mailako +2% 7,7

Goi-mailako +3/4% 3,7

Goi-mailako +5% 3,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

113 ez-aktibotik 44 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,9), 36 erretiraturik zeuden (% 31,9) eta 32 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,3).

Ez-aktiboak

% 39

% 32

% 28

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 2]}

% 10

% 14

% 28

% 25

% 24

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 186 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 457 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

186enplegu udalerrian

% 71,0soldatapeko

% 29,6ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.250 eurokoa zen.

26.250 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Politika

Alkatea	Agintaldia	Alderdia
Gaston Etchebère	1989-1995
François Césat	1995-2008
Jean-Pierre Harriet	2008-

Kultura

Euskara

Luhuson^[9] Sara-Ainhoa inguruko euskara^[10] mintzatzen da, nafar-lapurteraren aldaera.

Eliza

Andra Mariaren Jasokundearen edo Beata Maria eliza XVII. mendekoa da, barrokoa beraz, eta disko-formako hilarriak dituen hilerriaz inguratua da. Lau urratsetan eraiki zuten, 48 urteetan, 1626tik 1674rat.

2014an Monumentu Historiko gisa onartua izan zen.

Harri Xuri

Harri Xuri kulturgela edota "karrikako arteen fabrika"^[11] Ipar Euskal Herriko barnealdeko kultur azpiegitura inportantea da 2009tik.

Kabalkada

2023ko abuztu eta irailean kabalkada Luhuson egin zuten.^[12]

Ondasun nabariak

Luhusoar ospetsuak

Arnaud Beheran (1868-1941), pilotaria.
Jan Piarre Larralde (1886-1945), bertsolaria.
Piarres Lafitte (1901-1983), euskal idazlea, euskaltzalea, apaiza eta kazetaria.
Simon Elissetche (1920-), pilotaria.
Claude Bidabe (1939- ), pilotaria.

Oharrak

↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ "Berria" (2016/12/21).
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ «Luhuso - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-15).
↑ «Sara-Ainhoa ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-15).
↑ "Harri Xuri Kultur Gela"..
↑ "Luhusoko kabalkada, umore handiko tobera" (Joseba Aurkenerena, Zuzeu. 2023/09/10).]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi

Kanpo estekak

Webgune ofiziala.

Datuak: Q842624
Multimedia: Louhossoa / Q842624
Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Luhuso

[7] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[10] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[11] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[4] "Berria" (2016/12/21).

[5] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[6] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-8] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-9] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[12] «Luhuso - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-15).

[13] «Sara-Ainhoa ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-15).

[14] "Harri Xuri Kultur Gela"..

[15] "Luhusoko kabalkada, umore handiko tobera" (Joseba Aurkenerena, Zuzeu. 2023/09/10).]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[oh 1]

[7]

[8]

[oh 2]

[oh 3]

[9]

[10]

[11]

[12]