51 Sacrobosco, , op. cit. (12)Google Scholar. Curze used only one manuscript, from Munich, Codex Latinus Monacensis 11067. Thorndike and Kibre give thirteen manuscripts known to them, but it is very probable that a search will yield more, if Benedict is right in believing that this was a very popular and influential textbook; see Benedict, , op. cit. (4), p. 126Google Scholar. The altered incipit and explicit have helped the treatise to avoid identification in more recent times. Whatever explanation is to be advanced for the altered preface we have here, to all intents and purposes, a hitherto unnoted copy of Sacrobosco's Algorismus vulgaris. Here is the preface:
MS. Laud Misc. 644, f. 127v. Quoniam dicetur a boetio in principio arismetice omnia quaecumque a primeva rerum origine constituta sunt ratione numerorum videntur esse formata.a Et sicut sint sic cognosci habent. Unde in universa rerum cognitione est numerandi ars necessaria. Cum igitur hec scientia de qua ad presens intendimus circa numerum consistat, primo videndum est quid sit proprium nomen ipsius et unde dicatur. Deinde quid sit numerus et quot species numeri. Est autem nomen huius artis argorismus, et dicetur ab ‘argos’ quod est ‘ars’ et rismus quod est numerus, inde argorismus est ars numerandi. Vel dicetur ab ‘on’ quod est ‘in’ et ‘gogos’ ‘ductio’ et ‘rismus’ numerus [et] est introductio in numero. Tercio modo dicetur ab algo inventore. Secundum quosdam vocatur argorismus a quodam graeco quod est alba arena, quare haec ars solet doceri in tali arena. Alio modo dicetur ab algis quare greci primo talem artem invenerunt. Numerus dupliciter notificatur, materialiter, ut numerus est unitas collective, formaliter, ut numerus est unitatum collectio ex unitatibus profusa.b De unitate vero dicit Boetius potentialiter est omnis numerus.c Unitas enim est qua unaquaque res dicitur una.
Sacrobosco, , op. cit. (4), p. 1Google Scholar. Omnia quae a primeva rerum origine processerunt, ratione numerorum formata sunt,a et quemadmodum sunt, sic cognosci habent: unde in universa rerum cognitione est ars numerandi cooperativa. Hanc igitur scientiam numerandi compendiosam quidam philosophus edidit nomine Aigus, unde et Algorismus nuncupatur, [quae] vel ars numerandi, vel ars introductoria in numerum interpretatur. Numerus quidem dupliciter notificatur, materialiter et formaliter. Materialiter enim numerus est unitates collectae, formaliter est multitudo ex unitatibus profusa.b Unitas vero est, qua unaquaque res dicitur una.
a. Cf. Boethius, , Arithmetica, op. cit. (2), p. 12Google Scholar, lines 14–15.
b. Ibid., p. 13, lines 11–12.
c. Ibid., p. 16, lines 23–5.